این بداند کانک اهل خاطرست
غایب آفاق او را حاضرست
پیش مریم حاضر آید در نظر
مادر یحیی که دورست از بصر
دیدهها بسته ببیند دوست را
چون مشبک کرده باشد پوست را
ور ندیدش نه از برون نه از اندرون
از حکایت گیر معنی ای زبون
نی چنان کافسانهها بشنیده بود
همچو شین بر نقش آن چفسیده بود
تا همیگفت آن کلیله بیزبان
چون سخن نوشد ز دمنه بی بیان
ور بدانستند لحن همدگر
فهم آن چون مرد بی نطقی بشر
در میان شیر و گاو آن دمنه چون
شد رسول و خواند بر هر دو فسون
چون وزیر شیر شد گاو نبیل
چون ز عکس ماه ترسان گشت پیل
این کلیله و دمنه جمله افتراست
ورنه کی با زاغ لکلک را مریست
ای برادر قصه چون پیمانهایست
معنی اندر وی مثال دانهایست
دانهٔ معنی بگیرد مرد عقل
ننگرد پیمانه را گر گشت نقل
ماجرای بلبل و گل گوش دار
گرچه گفتی نیست آنجا آشکار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در پاسخ به این اشکال که مریم از خانه بیرون نمیرفت و دیدار و گفتوگوی او با مادر یحیی چگونه ممکن بوده است، میگوید اهل دل غایب را با چشم باطن حاضر میبینند. سپس میافزاید که اگر هم چنین دیداری نبوده، باید معنای حکایت را گرفت، نه آنکه مانند ظاهربینان افسانههای کلیله و دمنه را به بهانهٔ سخنگفتن جانوران دروغ شمرد. داستان را به پیمانه و معنای آن را به دانه مانند میکند که خردمند دانه را برمیدارد، و با اشاره به زبان حال بلبل و گل به بخش بعدی راه میبرد.
هوش مصنوعی: این را بدان که کسی که اهل دل و ادراک باطنی است، آنچه در دوردست جهان غایب است برای او حاضر و پیداست.
هوش مصنوعی: مادر یحیی با آنکه از چشم ظاهر مریم دور بود، در نظر باطنی او حاضر میشد و دیده میشد.
هوش مصنوعی: اهل دل با چشمان بسته دوست را میبینند، چون گویی همهٔ پوست تنشان را مشبک کردهاند و سراسر وجودشان چشم شده است.
هوش مصنوعی: و اگر هم فرض کنی که مریم او را نه به چشم ظاهر دید و نه به چشم باطن، ای ناتواناندیش، از این حکایت معنا و پیامش را بگیر.
هوش مصنوعی: نه مانند آن کسی که افسانهها را شنیده بود و فقط به صورت ظاهر و نقش الفاظ آن چسبیده بود.
هوش مصنوعی: چنانکه پیوسته میگفت: کلیله که زبان ندارد، چگونه از دمنهای که قدرت بیان ندارد سخن میشنود؟
هوش مصنوعی: و اگر هم آن جانوران زبان یکدیگر را میفهمیدند، آدمی که آن زبان را ندارد چگونه سخنشان را فهمیده است؟
هوش مصنوعی: و میپرسید: دمنه چگونه میان شیر و گاو پیامآور شد و هر دو را افسون کرد و فریب داد؟
هوش مصنوعی: و گاو بزرگوار چگونه وزیر شیر شد و فیل چگونه از سایهٔ ماه در آب ترسید؟
هوش مصنوعی: و نتیجه میگرفت که کتاب کلیله و دمنه سراسر دروغ و ساختگی است، وگرنه لکلک را با زاغ چه جدال و گفتوگویی ممکن است؟
هوش مصنوعی: ای برادر، داستان مانند پیمانه است و معنای آن مانند دانهای است که در آن پیمانه جای دارد.
هوش مصنوعی: خردمند دانهٔ معنا را برمیگیرد و به پیمانه یعنی ظاهر داستان توجه نمیکند، هرچند آن داستان نقل و روایت باشد.
هوش مصنوعی: به ماجرای بلبل و گل گوش بسپار، هرچند در آنجا گفتوگوی آشکار و زبانی وجود ندارد؛ یعنی زبان حال را دریاب.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.