بود درویشی درون کشتیی
ساخته از رخت مردی پشتیی
یاوهشد همیان زر او خفته بود
جمله را جستند و او را هم نمود
کاین فقیر خفته را جوییم هم
کرد بیدارش ز غم صاحبدرم
که درین کشتی حرمدان گم شدهست
جمله را جُستیم نتوانی تو رَست
دلق بیرونکن برهنه شو ز دلق
تا ز تو فارغ شود اوهام خلق
گفت یا رب مر غلامت را خسان
متهم کردند فرمان در رسان
چون بهدرد آمد دل درویش از آن
سر برون کردند هر سو در زمان
صد هزاران ماهی از دریای ژرف
در دهان هر یکی دُری شگرف
صد هزاران ماهی از دریای پر
در دهانِ هر یکی دُر و چه دُر
هر یکی دُری خراجِ مُلکتی
کز الهست این ندارد شرکتی
دُر چند انداخت در کشتی و جَست
مر هوا را ساخت کرسی و نشست
خوش مربع چون شهان بر تخت خویش
او فراز اوج و کشتیاش بهپیش
گفت رو کشتی شما را حق مرا
تا نباشد با شما دزد گدا
تا که را باشد خسارت زین فراق؟!
من خوشم جفت حق و با خلق طاق
نه مرا او تهمت دزدی نهد
نه مهارم را به غمازی دهد
بانگ کردند اهل کشتی کای همام
از چه دادندت چنین عالیمقام؟
گفت از تهمت نهادن بر فقیر!
وز حقآزاری پی چیزی حقیر!
حاش لله بل ز تعظیم شهان
که نبودم در فقیران بدگمان
آن فقیرانِ لطیفِ خوشنفس
کز پی تعظیمشان آمد عبس
آن فقیری بهر پیچاپیچ نیست
بل پی آن که به جز حق هیچ نیست
متهم چون دارم آنها را که حق
کرد امینِ مخزنِ هفتم طبق
متهم نفس است نی عقل شریف
متهم حس است نه نور لطیف
نفس سوفسطایی آمد میزنش
کش زدن سازد نه حجت گفتنش
معجزه بیند فروزد آن زمان
بعد از آن گوید خیالی بود آن
ور حقیقت بود آن دید عجب
چون مقیم چشم نامد روز و شب
آن مقیم چشم پاکان میبود
نی قرین چشم حیوان میشود
کان عجب زین حس دارد عار و ننگ
کی بود طاووس اندر چاهِ تنگ؟!
تا نگویی مر مرا بسیارگو
من ز صد یک گویم و آن همچو مو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: درویشی در کشتی خفته بود که کیسهٔ زر کسی گم شد و او را متهم کردند و خواستند خرقهاش را درآورند. درویش به خدا شکایت برد و ماهیان بیشمار با مرواریدهای گرانبها از دریا سر برآوردند. درویش چند مروارید در کشتی افکند و بر هوا نشست و کشتی را به آنان واگذاشت. مولانا سپس از حرمت فقیران راستین سخن میگوید و نفس سوفسطایی را سرزنش میکند که معجزه را میبیند و باز آن را خیال میشمارد.
هوش مصنوعی: درویشی در کشتیای بود و از بار و رخت مردی برای خود تکیهگاهی ساخته بود و بر آن آرمیده بود.
هوش مصنوعی: کیسهٔ زر کسی گم شد، در حالی که درویش خواب بود. همه را گشتند و به درویش نیز اشاره کردند.
هوش مصنوعی: گفتند این فقیر خفته را هم بگردیم. صاحب زر از سر غصه او را بیدار کرد.
هوش مصنوعی: صاحب زر گفت: در این کشتی کیسهٔ زر گم شده است. همه را گشتهایم و تو هم نمیتوانی از جستوجو معاف بمانی.
هوش مصنوعی: خرقهات را درآور و برهنه شو تا گمان مردم دربارهٔ تو برطرف شود.
هوش مصنوعی: درویش گفت: خدایا، فرومایگان بندهٔ تو را متهم کردهاند؛ فرمانت را برسان.
هوش مصنوعی: چون دل درویش از این تهمت به درد آمد، در همان لحظه از هر سو سرهایی از آب بیرون آمد.
هوش مصنوعی: صدها هزار ماهی از دل دریای ژرف بیرون آمدند و در دهان هر یک مرواریدی شگفت بود.
هوش مصنوعی: صدها هزار ماهی از دریای پرآب سر برآوردند و در دهان هر کدام مرواریدی بسیار گرانبها بود.
هوش مصنوعی: هر مروارید به اندازهٔ خراج یک کشور ارزش داشت؛ این کار تنها از خداست و کسی در آن شریک نیست.
هوش مصنوعی: درویش چند مروارید در کشتی انداخت و از آن بیرون جست و هوا را تخت خود ساخت و بر آن نشست.
هوش مصنوعی: آسوده و چهارزانو مانند پادشاهان بر تخت نشست؛ او در بلندی بود و کشتی پیش رویش.
هوش مصنوعی: گفت: بروید، کشتی از آن شما و خدا از آن من، تا دیگر گدای دزدی همراه شما نباشد.
هوش مصنوعی: ببینیم از این جدایی چه کسی زیان میکند. من خوشم که با خدا همراهم و از مردم جدا.
هوش مصنوعی: خداوند نه مرا به دزدی متهم میکند و نه افسارم را به دست سخنچین و بدگو میدهد.
هوش مصنوعی: اهل کشتی فریاد زدند: ای بزرگوار، این مقام بلند را از چه راه به تو دادند؟
هوش مصنوعی: درویش با طعنه گفت: از راه تهمت زدن به فقیر و آزردن مرد حق برای چیزی ناچیز! یعنی همان کاری که شما کردید.
هوش مصنوعی: پناه بر خدا، چنین نیست؛ بلکه این مقام را به سبب بزرگ داشتن شاهان حقیقی یافتم، یعنی آنکه به فقیران بدگمان نبودم.
هوش مصنوعی: آن فقیران لطیف و خوشدم که برای بزرگداشت آنان سورهٔ عبس نازل شد.
هوش مصنوعی: فقر آنان برای نیرنگ و گرفتاری دنیا نیست، بلکه از آن روست که جز حق چیزی را موجود نمیبینند.
هوش مصنوعی: چگونه کسانی را متهم کنم که خداوند آنان را امانتدار گنجینهٔ آسمانهای هفتگانه کرده است؟
هوش مصنوعی: آنچه باید به آن بدگمان بود نفس است نه عقل والا، و حس است نه نور لطیف الهی.
هوش مصنوعی: نفس مانند سوفسطاییان منکر حقیقت است؛ او را بزن، زیرا زدن او را اصلاح میکند نه دلیل آوردن.
هوش مصنوعی: نفس هنگامی که معجزهای میبیند همان لحظه روشن و شیفته میشود، اما پس از آن میگوید آن فقط خیال بود.
هوش مصنوعی: و نفس میگوید: اگر آن منظرهٔ شگفت حقیقت داشت، چرا شب و روز در برابر چشم باقی نماند؟
هوش مصنوعی: پاسخ این است که آن حقیقت در چشم پاکان همیشه ماندگار است، اما همنشین چشم حیوانی نمیشود.
هوش مصنوعی: زیرا آن امر شگفت از این حس ظاهری عار و ننگ دارد؛ طاووس کجا در چاه تنگ میماند؟
هوش مصنوعی: مبادا مرا پرگو بخوانی؛ من از صد حقیقت فقط یکی را میگویم و آن هم به باریکی مویی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.