هر که بینم که پس زانوی غم آه کشد
میرم از غم که مبادا ز غم آن ماه کشد
با وجود قد رعناش اگر زاهد را
دل به طوبی کشد از همت کوتاه کشد
هرکه از پیرهنش نکهت جان یافت کجا
منت بوی گل از باد سحرگاه کشد
آگهی جوی دراین راه که استاد ازل
رقم عشق به لوح دل آگاه کشد
گو مرا زار بکش گرد همه شهر بکش
سر ز حکمش نکشم خواه کشد خواه کشد
می کنم شب همه شب از غم او ناله و آه
چون اسیری که نفیر از ستم شاه کشد
گر نه جامی به بلاییست گرفتار چرا
همه شب نعره زند گریه کند آه کشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه بر ردیف «کشد» بنا شده و بازی با معناهای گوناگون این فعل در آن آشکار است: آه کشیدن، دل کشیدن، منت کشیدن، رقم کشیدن، کشتن، گرداندن و سر کشیدن. شاعر از رشک بر دیگر عاشقان آغاز میکند و قامت و بوی یار را از طوبی و گل برتر میشمارد. سپس عشق را نقشی ازلی بر دل آگاه میداند و تسلیم کامل خود را در برابر حکم یار اعلام میکند. در پایان، نالههای شبانهاش را نشانهٔ گرفتاری در بلای عشق میشمارد.
هوش مصنوعی: هر کس را میبینم که زانوی غم در بغل گرفته و آه میکشد، از غصه جانم به لب میرسد، چون میترسم غمِ آن یار ماهرو او را به این حال انداخته باشد. یعنی بر عاشق شدنِ دیگران به معشوقم رشک میبرم.
هوش مصنوعی: با بودنِ قامت زیبا و خوشاندام یار، اگر دل زاهد به درخت طوبی در بهشت کشش داشته باشد، از کوتاهیِ همت و بلندنظر نبودن اوست. «کوتاه» با «قد» و بلندی طوبی ایهام دارد.
هوش مصنوعی: کسی که از پیراهن یار بوی جانبخش شنیده است، دیگر چرا باید منت باد سحرگاهی را بکشد که بوی گل برایش بیاورد؟ اشارهای است به پیراهن یوسف و بوی آن که به یعقوب رسید.
هوش مصنوعی: در این راه به دنبال آگاهی و بیداری دل باش، زیرا استاد ازلی، یعنی خداوند، نقش عشق را فقط بر لوح دل آگاه مینگارد.
هوش مصنوعی: به یار بگو مرا به خواری بکشد یا در همه شهر بگرداند و رسوا کند؛ هر چه بخواهد بکند، من از فرمانش سر نمیپیچم. «کشیدن» در این بیت به معنای کشتن و گرداندن به کار رفته است.
هوش مصنوعی: همه شب از غم او ناله و آه میکنم، مانند اسیری که از ستم پادشاه فریاد برمیآورد.
هوش مصنوعی: اگر جامی گرفتار بلایی نیست، پس چرا همه شب فریاد میزند، گریه میکند و آه میکشد؟ یعنی گرفتار بلای عشق است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر مصور مه من نقش تو دلخواه کشد
نکشد همچو تو دلخواه، مگر ماه کشد
تن من کاهی و بار غم تو کوهی، چون
بار چون کوه کسی با تن چون کاه کشد
تا به کی ای مه بی مهر ز هجرت شب و روز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.