به شکرخنده بتا نرخ شکر میشکنی
چه زند پیش عقیق تو عقیق یمنی
گلرخا سوی گلستان دو سه هفته بمرو
تا ز شرم تو نریزد گل سرخ چمنی
گل چه باشد که اگر جانب گردون نگری
سرنگون زهره و مه را ز فلک درفکنی
حق تو را از جهت فتنه و شور آوردهست
فتنه و شور و قیامت نکنی پس چه کنی
روی چون آتش از آن داد که دلها سوزی
شکن زلف بدان داد که دلها شکنی
دل ما بتکدهها نقش تو در وی شمنی
هر بتی رو به شمن کرده که تو آن منی
برمکن تو دل خود از من ازیرا به جفا
گر که قاف شود دل تو ز بیخش بکنی
در تک چاه زنخدان تو نادر آبی است
که به هر چه که درافتم بنماید رسنی
در غمت بوالحسنان مذهب و دین گم کردند
زان سبب که حسن اندر حسن اندر حسنی
زیرکان را رخ تو مست از آن میدارد
تا در این بزم ندانند که تو در چه فنی
کافری ای دل اگر در جز او دل بندی
کافری ای تن اگر بر جز این عشق تنی
بی وی ار بر فلکی تو به خدا در گوری
هر چه پوشی به جز از خلعت او در کفنی
شمس تبریز که در روح وطن ساختهای
جان جانهاست وطن چونک تو جان را وطنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل ستایشی عاشقانه از معشوقی است که زیباییاش گل و شکر و عقیق و حتی ماه و زهره را خوار میکند و آفریده شده تا فتنه و شور به پا کند و دلها را بسوزاند و بشکند. شاعر از جفای معشوق و رهاییبخشیِ چاهِ زنخدان او سخن میگوید و سپس به دل و تن خود هشدار میدهد که دل بستن به جز او کفر است و زندگی بی او مانند بودن در گور است. در پایان معشوق را شمس تبریزی مینامد که در جان وطن گرفته و خود وطنِ جان است.
هوش مصنوعی: ای معشوقِ زیبا، با خندهٔ شیرینت بازارِ شکر را میشکنی و از رونق میاندازی. عقیقِ یمنی در برابرِ لبِ سرخِ تو چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: ای گلرخسار، دو سه هفته به گلستان نرو، تا گلِ سرخِ چمن از شرمِ زیباییِ تو پرپر نشود و نریزد.
هوش مصنوعی: گل که چیزی نیست؛ اگر به سوی آسمان نگاه کنی، زهره و ماه را هم از شرمِ رویت سرنگون از فلک به زیر میاندازی.
هوش مصنوعی: خداوند تو را برای برانگیختنِ فتنه و شور آفریده است؛ پس اگر فتنه و شور و قیامت به پا نکنی، چه کار دیگری بکنی؟
هوش مصنوعی: خداوند رویی مانندِ آتش به تو داد تا دلها را بسوزانی، و پیچ و خمِ زلف به تو داد تا دلها را بشکنی.
هوش مصنوعی: دلِ ما بتکدههایی است و نقشِ تو در آن مانندِ بتپرستِ آن بتکده است. هر بتی رو به این پرستنده کرده و میگوید تو از آنِ منی.
هوش مصنوعی: دلت را از من برمکن و مرا رها نکن؛ زیرا تو با جفایت اگر دل مانندِ کوهِ قاف هم استوار باشد، آن را از ریشه میکنی.
هوش مصنوعی: در تهِ چاهِ چانهٔ تو آبی کمیاب و شگفت هست که در هر گرفتاریای که بیفتم، ریسمانی برای رهایی به من نشان میدهد.
هوش مصنوعی: در غمِ عشقِ تو، بزرگان و صاحبنامانی چون ابوالحسنها مذهب و دینِ خود را گم کردند، زیرا تو سراسر زیبایی در زیبایی در زیبایی هستی. «حسن» در اینجا هم نام است و هم به معنای زیبایی.
هوش مصنوعی: رخسارِ تو زیرکان را مست نگه میدارد تا در این مجلس نفهمند که تو چه هنر و نیرنگی در کار داری.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر به کسی جز او دل ببندی کافری؛ و ای تن، اگر جز گردِ این عشق بگردی و تار بتنی، کافری.
هوش مصنوعی: اگر بی او باشی، حتی اگر بر آسمان هم باشی، به خدا سوگند در گوری؛ و هر جامهای جز خلعتِ او بپوشی، در حقیقت کفن پوشیدهای.
هوش مصنوعی: ای شمس تبریزی که در روح جای و وطن گرفتهای، چون تو وطنِ جانی، وطنِ تو جانِ جانهاست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
این چه لطفست که ناموس صبا میشکنی
وین چه حلمست که دشمن به غلط میفکنی
دشمنان از سخن نرم تو مغرور شدند
وقت باشد که زیانکار شود خوشسخنی
چند ازین قاعدهها وقت درآمد که کنون
[...]
در همه شهر خبر شد که تو معشوق منی
این همه دوری و پرهیز و تکبر چه کنی
حد و اندازهٔ هرچیز پدیدار بود
مبر از حد صنما سرکشی و کبر و منی
از پی آنکه قضا عاشق تو کرد مرا
[...]
ای که تو چشمه حیوان و بهار چمنی
چو منی تو خود ,خود را که بگوید چو منی؟
من شبم تو مه بدری مگریز از شب خویش
مه که باشد که تو خورشید دو صد انجمنی
پاسبان در تو ماه، براین بام فلک
[...]
من چرا دل به تو دادم که دلم میشکنی
یا چه کردم که نگه باز به من مینکنی
دل و جانم به تو مشغول و نظر در چپ و راست
تا ندانند حریفان که تو منظور منی
دیگران چون بروند از نظر از دل بروند
[...]
مست و شوریده چنانم که ز بی خویشتنی
من توام هیچ نمیدانم اگر خود تو منی
شرطِ اخلاص چنان است ز مبدایِ وجود
که نه من بر تو گزینم نه تو بر من شکنی
وقت وقتی چه شود گر به سرِ ما گذری
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.