عقل را گوشه سرایی هست
عشق را دشت دلگشایی هست
راه عشق است بی نشان، ورنه
در ره عقل نقش پایی هست
مرو از ره که این بیابان را
طرفه موج غلط نمایی هست
داغ ما زود به نمی گردد
گل این باغ را وفایی هست
بی عوض نیست هر چه می گیرند
نی بی برگ را نوایی هست
نیست بی عیب هیچ موجودی
روی آیینه را قفایی هست
خانه ای را که نیست دربانی
چین ابروی بوریایی هست
سایه اهل جود، بال هماست
باده پیش آر تا هوایی هست
در گریبان ز بوی پیرهنت
غنچه را باغ دلگشایی هست
چشم بیمار اگر شفا یابد
دل بیمار را شفایی هست
اگر ز خود برون توانی رفت
دامن دشت دلگشایی هست
چون قلم، شاهراه معنی را
می روم تا شکسته پایی هست
وسعت مشربی اگر داری
همه جا باغ دلگشایی هست
برو ای داغ فکر دیگر کن
در دل اهل درد جایی هست
شعله تا این زمان نمی داند
که سپند مرا صدایی هست
صائب ساده دل چه می داند
که اشارات یا شفایی هست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با مقایسهٔ تنگی عقل و گستردگی عشق آغاز میشود و راه عشق را بیردپا و پرخطر میداند. شاعر سپس با مضمونهایی چون نیِ بیبرگ که نوا دارد و آینهای که پشت دارد، از جبران هر کمبود و بیعیب نبودن هستی سخن میگوید. در ادامه بیرون رفتن از خود و فراخی طبع را راه رسیدن به گشایش میداند و از سوختن خاموش خود میگوید. در پایان خود را سادهدلی بیخبر از کتابهای فلسفی «اشارات» و «شفا» میخواند.
هوش مصنوعی: عقل خانهای تنگ و گوشهای محدود دارد، اما عشق دشتی گسترده و دلگشا دارد.
هوش مصنوعی: راه عشق نشان و ردپایی ندارد و هر کس باید خود آن را بپیماید، ولی در راه عقل جای پای پیشینیان هست و میتوان از آن پیروی کرد.
هوش مصنوعی: از راه بیرون مرو، زیرا در این بیابان موجی عجیب و فریبنده (مانند سراب) هست که آدمی را به خطا میاندازد.
هوش مصنوعی: زخم و داغ عاشقانهٔ ما زود بهبود نمییابد، چون گلِ این باغ (داغ عشق، مانند لاله) پایدار و باوفاست.
هوش مصنوعی: هر چه از کسی گرفته شود بیجبران نمیماند؛ نی که برگ ندارد، به جای آن نوا و آواز دارد (بیبرگی به معنای بیسامانی و نوا به معنای آواز و توشه، با ایهام).
هوش مصنوعی: هیچ آفریدهای بیعیب نیست؛ حتی آینه که رویی روشن دارد، پشتی تیره نیز دارد.
هوش مصنوعی: حتی خانهٔ فقیرانهای که دربان ندارد، خطوط چیندار بوریایش مانند ابروی درهمکشیده است؛ یعنی هیچ جا از ترشرویی و رنج خالی نیست.
هوش مصنوعی: سایهٔ بخشندگان مانند بال هماست و سعادت میآورد؛ تا هوا خوش است و میل و هوسی در دل هست، باده بیاور (هوا هم به معنای فضای پرواز هما و هم به معنای خواهش).
هوش مصنوعی: غنچه از بوی پیراهن تو چنان شکفتهخاطر است که گویی در گریبان خود باغی دلگشا دارد.
هوش مصنوعی: اگر چشم بیمارگونه و خمار معشوق بهبود یابد، دل بیمار عاشق نیز شفا مییابد؛ یعنی درمان دل وابسته به آن چشم است.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی از خودبینی و خودی خود بیرون بروی، دشتی گسترده و دلگشا پیش روی تو هست.
هوش مصنوعی: مانند قلم که سرش شکافته است، تا پای شکستهای دارم، در شاهراه معنا پیش میروم؛ یعنی با همهٔ ناتوانی از جستوجوی معنا دست نمیکشم.
هوش مصنوعی: اگر طبعی گشاده و تحمل فراخ داشته باشی، همه جا برای تو باغی دلگشاست.
هوش مصنوعی: ای داغ، برو و چارهٔ دیگری بیندیش؛ در دل دردمندان جای دیگری برای تو هست (دل من دیگر جای داغ تازه ندارد).
هوش مصنوعی: آتش تا کنون نفهمیده است که اسپند من هم صدایی دارد؛ یعنی من چنان بیناله سوختهام که شعله از فریادم آگاه نشده است.
هوش مصنوعی: صائبِ سادهدل چه خبر دارد که کتابهایی چون «اشارات» و «شفا» هم وجود دارد؛ یعنی او از فلسفه و دانش رسمی بیخبر است و تنها اهل عشق است، با ایهام به اشاره و شفای معشوق.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نی نی آنسوی سقف جایی هست
قلهٔ قاف را هوایی هست
آخر این خانه را خدائی هست
واندرین خانه پادشائی هست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.