صفیر شهپر توفیق، حسن آوازست
کمند عشرت رم کرده رشته سازست
فروغ نور تجلی به طور می گوید
که کار مردم بی دست و پا خداسازست
تو صاف کرده مده پشت خویش بر دیوار
که حسن، تشنه آیینه نظربازست
به خاک پای خم و گردش پیاله قسم
که تازیانه گلگون می، رگ سازست
ز جام حافظ شیراز مست گردیده است
کلام صائب ازان رو شراب شیرازست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ پیوندِ موسیقی و شراب با توفیق و شادی است. شاعر سازِ خوش را کمندِ شادی و تازیانهٔ شراب میداند و یادآوری میکند که کارِ ناتوانان را خدا میسازد و دلِ صاف باید رو به زیبایی داشته باشد. در بیت پایانی صائب شعرِ خود را از جامِ حافظ مست و همچون شرابِ شیراز میداند.
هوش مصنوعی: آوازِ خوش همان صدای بالزدنِ توفیق الهی است که نزدیک شدنِ آن را خبر میدهد. سیمِ ساز هم کمندی است که شادیِ گریخته را دوباره به دام میآورد. یعنی موسیقی هم توفیق را جذب میکند و هم شادی را بازمیگرداند.
هوش مصنوعی: پرتوِ تجلی خداوند بر کوه طور این پیام را میدهد که کارِ مردمِ ناتوان و بیدستوپا را خود خدا سامان میدهد. کوهِ طور هم دست و پایی نداشت و تجلی بیکوششِ او بر آن تابید.
هوش مصنوعی: ای کسی که دلت را مانند آینه صیقل دادهای، پشتت را به دیوار مکن و روی از دیدن برمگردان. زیبایی تشنهٔ آینهای است که رو به او بنگرد و او را بازتاباند.
هوش مصنوعی: به خاکِ پای خمِ شراب و به گردشِ پیاله سوگند که تازیانهای که شرابِ سرخ را به تاخت وامیدارد، سیمِ ساز است. یعنی موسیقی اثرِ شراب و مستی را تندتر میکند.
هوش مصنوعی: سخنِ صائب از جامِ حافظِ شیرازی مست شده است. از همین رو شعرِ صائب خود شرابِ شیراز است. این بیت با ایهامِ «شرابِ شیراز» به پیروی صائب از حافظ اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
منم که طایر شوقم بلند پروازست
در دلم چو درفیض متصل بازست
بیان نالهٔ من میبرد ز هی توفیق
به هر چمن که یکی بلبل خوش آوازست
صدف شکست خودم چو نصدف ز بیم سپهر
[...]
ترا که خط بناگوش ابجد نازست
چه وقت توبه حسن کرشمه پردازست؟
دو چشم واله قربانیان پس از تسلیم
دو شاهدست که انجام به ز آغازست
منم که مرغ دلم صید عشوه و نازست
پریدن دل کبکم به بال شهبازست
چنان به کنج قفس خو گرفتهام که دگر
به یاد خاطر من آنچه نیست پروازست
ز صید دوستی آن نگاه پنداری
[...]
دل از بهار خیال توگلشن رازست
نگه به یاد جمالت بهشتپردازست
خیال مرهمکافورگل فروش مباد
به روی تیغ توام چشم زخم دل بازست
توبرق جلوه، نگه دشمنی،کسی چهکند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.