مگیر غفلت خود سهل اگر چه یک نظرست
که تخم دوزخ عالم گداز یک شررست
میان خرمن گل غوطه چون تواند زد؟
هنوز بلبل ما در حجاب بال و پرست
به قرب ظاهری از وصل فیض نتوان برد
بیاض چشم صدف از ندیدن گهرست
شکفته باش که در حلقه رضاکیشان
جبین گشاده چو افتاد از بلا سپرست
نفس درازی بلبل دلیل بیدردی است
که در جگر شکند ناله ای که با اثرست
ز حرف سخت ندارند باک بی ثمران
که سنگ را سر پیوند نخل بارورست
مریز خار به راه من ای سیاه درون
که خون در آبله اهل درد نیشترست
فغان که رشته بی پا و سر نمی داند
که آب و رنگ و جودش ز پرتو گهرست
اگر چه عشق فتاده است لامکان پرواز
خیال صائب ما را بلندی دگرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از پندها و مضمونهای تمثیلی است: از خطر کوچکشمردن غفلت، تا اینکه نزدیکی ظاهری بیبینش، مانند صدفی که مروارید درونش را نمیبیند، سودی ندارد. شاعر به رضا و گشادهرویی در برابر بلا، پنهان نگهداشتن درد راستین، و تحمل آزارِ بدخواهان که سرانجام به سود اهل درد است، سفارش میکند. در پایان با فخر شاعرانه، بلندی خیال خود را حتی از پرواز عشق برتر میشمارد.
هوش مصنوعی: غفلت خودت را کوچک و بیاهمیت نشمار، هرچند به اندازهٔ یک نگاه باشد؛ زیرا بذرِ دوزخی که جهان را آب میکند فقط یک جرقه است.
هوش مصنوعی: بلبلِ ما چگونه میتواند در میان انبوه گل فرو رود، در حالی که هنوز بال و پرِ خودش پرده و مانع او شده است؟ یعنی تا انسان در بند هستی خود است، به وصال نمیرسد.
هوش مصنوعی: از نزدیکیِ ظاهری نمیتوان از وصال بهره برد؛ صدف با آنکه مروارید در دل اوست، آن را نمیبیند و چشمش از همین ندیدن سفید و نابینا مانده است.
هوش مصنوعی: شاد و گشادهرو باش، زیرا در میان اهل رضا و تسلیم، پیشانیِ گشاده سپری در برابر بلا است.
هوش مصنوعی: نالههای طولانی و پیدرپی بلبل نشانهٔ بیدردی اوست؛ نالهای که واقعاً اثر دارد، در درون جگر میشکند و بیرون نمیآید.
هوش مصنوعی: بیثمران از سخن تند و سرزنش هراسی ندارند، چون سنگ همیشه به سوی درخت خرمای پربار پرتاب میشود؛ یعنی آزار و سرزنش نصیب اهل هنر و فضیلت است.
هوش مصنوعی: ای سیاهدل، بیهوده در راه من خار نریز؛ زیرا برای خونِ جمعشده در تاولهای اهل درد، خار مانند نیشتر است و آن را میگشاید و آسوده میکند. یعنی آزار تو به سود من تمام میشود.
هوش مصنوعی: افسوس که رشتهٔ بیارزش و سرگردان نمیداند که آب و رنگ و ارزش وجودش از پرتو مرواریدی است که در آن کشیده شده است؛ یعنی فرومایه قدر کسی را که مایهٔ اعتبار اوست نمیشناسد.
هوش مصنوعی: هرچند عشق تا عالم بیمکان پرواز میکند، اندیشه و خیال صائبِ ما اوجی دیگر و بلندتر دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خدایگانا امشب نشاط ساز بدانک
پدرش ز آهن بودست و مادرش حجرست
بصورت شجری و ز خفچه او را برگ
که از عقیق و ز یاقوت بار آن شجرست
زبانههاش چو شمشیر های زر اندود
[...]
هر آن دلی که تو را، سیدی بدان نظرست
خطر گرفت اگر چه حقیر و بیخطرست
خدایگانا ، تیغ تو صورت ظفرست
دل کریم تو گنج بدایع هنرست
فضایل تو بجسم خرد درون جانست
شمایل تو بچشم کرم درون بصرست
کف تو کان مکارم شدست در گیتی
[...]
زمانهٔ گذران بس حقیر و مختصرست
ازاین زمانهٔ دون برگذر که بر گذرست
به حل و عقد جهان را زمانهایست دگر
که پیشکار قضا و مدبر قدرست
کف کفایت و رای صواب صدر اجل
[...]
به نرد باختن اندر بلا و درد سرست
ازو حذر کن و بگریز گر ترا بصرست
صلاح خویش نگهدار و نا فلاح مجوی
که در صلاح و فلاح تو نرد کینه ورست
به جاه ازو خللست و به فضل ازو نقصان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.