با کمال قرب، از جانان دل ما غافل است
زنده از دریاست ماهی و ز دریا غافل است
آسمان سنگدل از گریه ما غافل است
گوش سنگین صدف از جوش دریا غافل است
چهره دل ترجمان رازهای عالم است
وای بر آن کس کز این آیینه سیما غافل است
چشم ظاهربین به کنه روح نتواند رسید
سوزن دجال چشم از حال عیسی غافل است
جان چه می داند اجل کی حلقه بر در می زند
از سفر کردن شرر در سنگ خارا غافل است
محو دنیا را به گرد دل نگردد یاد مرگ
از معلم طفل هنگام تماشا غافل است
هند چون دنیای غدارست و ایران آخرت
هر که نفرستد به عقبی، مال دنیا غافل است
گر سبو از تنگدستی راه احسان بسته است
خم چرا از ساغر لب تشنه ما غافل است؟
دام ها در خاک از چشم غزالان کرده است
گر به ظاهر لیلی از مجنون شیدا غافل است
مرکز پرگار حیرانی است در آغوش گل
شبنمی کز آفتاب عالم آرا غافل است
نیست غیر از بیخودی صائب فضایی در جهان
وای بر آن کس کز این دامان صحرا غافل است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «غافل است» نمونههای گوناگونی از غفلت را کنار هم مینهد: غفلت دل از معشوقی که به آن نزدیک است، غفلت ظاهربینان از حقیقت روح، غفلت دنیاپرستان از مرگ و غفلت توانگران از نیازمندان. صائب با تمثیلهایی چون ماهی و دریا، صدف، جرقهٔ درون سنگ و شبنم و خورشید این مضمون را بازمینماید و با مقایسهٔ هند و ایران به دنیا و آخرت، به فرستادن مال به آخرت سفارش میکند. در پایان، بیخودی را تنها فضای گشادهٔ جهان میداند.
هوش مصنوعی: دل ما با آنکه به معشوق بسیار نزدیک است، از او بیخبر است؛ همچون ماهی که زندگیاش از دریاست ولی از خود دریا آگاه نیست.
هوش مصنوعی: آسمانِ سنگدل از گریهٔ ما بیخبر است، همانگونه که گوش سنگین صدف جوش و خروش دریا را نمیشنود.
هوش مصنوعی: چهرهٔ دل بیانکنندهٔ رازهای جهان است؛ وای بر کسی که از این آینهٔ روشنچهره غافل باشد.
هوش مصنوعی: چشمی که فقط ظاهر را میبیند به حقیقت روح راه نمییابد؛ سوزنی که چشمش مانند دجال یکچشم است از حال عیسی خبر ندارد. اشاره است به سوزنی که در جامهٔ عیسی ماند و او را از رسیدن به آسمان چهارم بازداشت.
هوش مصنوعی: جان نمیداند مرگ کی در را میکوبد، چنانکه جرقهٔ نهفته در سنگ سخت از لحظهٔ بیرون جستن و رفتنش خبر ندارد.
هوش مصنوعی: کسی که غرق دنیاست یاد مرگ به دلش راه نمییابد، همانگونه که کودک هنگام تماشا و بازی از معلم غافل است.
هوش مصنوعی: هند مانند دنیای فریبکار است و ایران مانند آخرت؛ هر که مال دنیا را پیشاپیش به آخرت نفرستد غافل است. یعنی همانگونه که مسافر هند داراییاش را به وطن میفرستد، باید مال دنیا را با نیکوکاری به آخرت فرستاد.
هوش مصنوعی: اگر سبو به سبب تنگدستی نمیتواند بخشش کند، خمِ پر از شراب چرا از جام تشنهلب ما غافل است؟ یعنی از توانگران گله دارد که به نیازمندان نمیرسند.
هوش مصنوعی: اگرچه لیلی در ظاهر از مجنون شیدا بیخبر مینماید، از چشمان آهوان در خاک برای او دامها گسترده است؛ یعنی معشوق در نهان در کار جذب عاشق است.
هوش مصنوعی: شبنمی که در آغوش گل مانده و از خورشید جهانآرا غافل است، در جای خود سرگردان و حیران مانده و مانند مرکز پرگار از جا نمیجنبد؛ یعنی غافل از معشوق حقیقی به تعلقات دلخوش است و به اصل خود بازنمیگردد.
هوش مصنوعی: صائب، در جهان جز بیخودی و رهایی از خود هیچ گشایش و فضای بازی نیست؛ وای بر کسی که از این صحرای گسترده بیخبر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.