از سرشک تلخ خود باشد شراب ناب ما
چون زمین شور از خود می تراود آب ما
آبروی گوهر از گرد یتیمی می شویم
بحر را سازد غبارآلود اگر سیلاب ما
با کمال بی قراری دلنشین افتاده ایم
در کف آیینه لنگر می کند سیماب ما
آه سرد ما جهانی را به شور آورده است
می کند کار نمک در دیده ها مهتاب ما
از دل چاکیم در دیر و حرم با آبروی
کافر و مؤمن نمی پیچد سر از محراب ما
بحر را وجد و سماع ما به شور آورده است
آه از آن ساعت که از گردش فتد گرداب ما
بحر را سرپنجه مرجان نیندازد ز جوش
دست کوته دار زنهار از دل بی تاب ما
استخوان در پیکر ما توتیا خواهد شدن
گر چنین گردد گران صائب ز غفلت خواب ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از اشک و بیقراری و آه خود سخن میگوید و آنها را سرچشمهٔ شور جهان میداند. اشک تلخ شراب اوست، آهش جهانی را به جوش آورده و دل چاکش برای کافر و مؤمن هر دو محراب است. بیتابی دل او مانند خروش دریا مهارشدنی نیست. در بیت پایانی، صائب از خود انتقاد میکند و هشدار میدهد که خواب غفلت اگر چنین سنگین شود، استخوان را در تن خرد خواهد کرد.
هوش مصنوعی: شراب ناب ما از اشک تلخ خودمان است. مانند زمین شورهزار که آبش از درون خودش میجوشد، آب ما هم از خود ما میتراود؛ یعنی مایه و دلخوشی ما از درون خود ماست، هرچند تلخ و شور باشد.
هوش مصنوعی: اگر سیل اشک ما دریا را گلآلود و غبارآلود کند، در عوض گرد تنهایی و یتیمی را از چهرهٔ گوهر میشوییم و آبرویش را بازمیگردانیم. یعنی آشوب ما هم سرانجام مایهٔ آبرو و پاکی است.
هوش مصنوعی: با همهٔ بیقراری، در دلها جا گرفتهایم و دلنشینیم؛ همانگونه که جیوهٔ بیقرار وقتی پشت آینه مینشیند آرام و ثابت میشود، سیماب بیقرار ما نیز در دست آینه آرام گرفته است.
هوش مصنوعی: آه سرد ما جهانی را به هیجان و شور انداخته است. مهتابِ برخاسته از آه ما مانند نمک در چشمها میسوزاند و خواب را از چشمها میگیرد.
هوش مصنوعی: به سبب دل چاکچاکمان، هم در بتکده و هم در مسجد آبرو داریم؛ شکاف دل ما مانند محرابی است که نه کافر از آن روی میگرداند و نه مؤمن.
هوش مصنوعی: وجد و سماع و چرخش ما دریا را به جوش و خروش آورده است. وای از لحظهای که گرداب ما از چرخیدن بازایستد؛ یعنی شور جهان به گردش و بیقراری ما بسته است.
هوش مصنوعی: پنجهٔ مرجان نمیتواند جوش و خروش دریا را فرو بنشاند؛ پس زنهار دست از دل بیتاب ما کوتاه کن، که آرام کردنش از تو برنمیآید.
هوش مصنوعی: صائب، اگر خواب غفلت ما اینگونه سنگین شود، استخوان در تن ما زیر سنگینی آن خرد و مانند سرمه گَرد خواهد شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بیخودی فرش است در چشم و دل بی تاب ما
چون ره خوابیده بیداری ندارد خواب ما
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.