خواب غفلت گر به این عنوان شود سنگین مرا
بالش پر می شود سنگی که شد بالین مرا
آهم از دل تا به لب جولان کند در لاله زار
در گلو از بس گره شد گریه خونین مرا
بس که ترسیده است از خواب پریشان چشم من
می گزد چون مار و عقرب بستر و بالین مرا
از گرانی سنگلاخ آرد برون سیلاب را
کی شود سنگ ملامت لنگر تمکین مرا؟
در چمن چون از خمار باده گردم بی قرار
تاک از دست نوازش می دهد تسکین مرا
من که چون خورشید از خوانش به قرصی قانعم
می کشد گردون چرا در خاک و خون چندین مرا؟
نیست از غفلت، نپردازم اگر دل را ز زنگ
ترسم این آیینه روشن، کند خودبین مرا
ز آب تلخ و شور، روی خود نگرداندم ترش
تا چو گوهر استخوان در بحر شد شیرین مرا
درک فکر نازک من شاهد فهمیدگی است
می کند تحسین خود، هر کس کند تحسین مرا
در مذاق من به است از خنده دندان نما
اره گر بر سر گذارد جبهه پرچین مرا
مستمع را می برد صائب کلام من ز هوش
کیست تا آید برون از عهده تحسین مرا؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از بیخوابی، اندوه و رنجی که آسمان بر او روا میدارد سخن میگوید و خود را به سیل، خورشید و مروارید مانند میکند. او نشان میدهد که سرزنش او را از راه باز نمیدارد و صبر بر تلخیها سبب کمالش شده است. در پایان به ستایش شعر خود میپردازد: فهم سخنش نشانهٔ دانایی است و شعرش شنونده را چنان از هوش میبرد که کسی از عهدهٔ تحسینش برنمیآید.
هوش مصنوعی: اگر خواب غفلت اینگونه بر من سنگین شود، سنگی هم که زیر سرم گذاشتهام برایم مانند بالش پر نرم میشود. یعنی غافل سختی را حس نمیکند.
هوش مصنوعی: گریهٔ خونینم آنقدر در گلویم گره شده که آهم از دل تا لب گویی در لالهزاری میگذرد. گرههای خون در گلو به لاله تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: چشمم آنقدر از خوابهای آشفته ترسیده است که بستر و بالین مانند مار و عقرب مرا میگزد و خواب از من گرفته شده است.
هوش مصنوعی: سیل با همهٔ سنگینی سنگلاخ از آن بیرون میزند و سنگها نگهش نمیدارند. پس سنگ سرزنش چگونه میتواند لنگر آرامش و وقار من شود؟ من چون سیلم و سرزنش مرا از رفتن باز نمیدارد.
هوش مصنوعی: در باغ هرگاه از خماری شراب بیقرار شوم، تاک با شاخههایش که چون دستی نوازشگرند به من آرامش میدهد.
هوش مصنوعی: من مانند خورشید از سفرهٔ آسمان به یک قرص نان قانعم. پس چرا آسمان اینهمه مرا در خاک و خون میکشد؟ این اشاره به غروب سرخ خورشید است.
هوش مصنوعی: اگر زنگار دلم را نمیزدایم، از غفلت نیست. میترسم این آینهٔ روشن مرا خودبین و مغرور کند.
هوش مصنوعی: در برابر آب تلخ و شور دریا چهره ترش نکردم و شکایت نکردم، تا اینکه مانند مروارید، استخوانم در دریا شیرین و گرانبها شد. یعنی صبر بر سختی مایهٔ کمال است.
هوش مصنوعی: فهمیدن اندیشهٔ باریک من نشانهٔ فهم و دانایی است. پس هر کس مرا بستاید، در حقیقت خودش را ستوده است.
هوش مصنوعی: به ذوق من، اگر پیشانی پرچینم چون اره بر سرم کشیده شود، از خندهٔ دنداننما بهتر است. یعنی اندوه و رنج را بر شادی ظاهری ترجیح میدهم.
هوش مصنوعی: صائب، سخن من شنونده را از خود بیخود میکند. پس کیست که بتواند از عهدهٔ ستایش من برآید؟ کسی که هوشی برایش نمانده نمیتواند تحسین کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نان به خون دل شد از تیغ زبان رنگین مرا
ترزبانی در گلو شد گریه خونین مرا
داغ دارد شعله سرگرمیم خورشید را
می شود روشن چراغ کشته بر بالین مرا
شد دو بالا حرص دنیای من از قد دوتا
[...]
وقت مردن پا نهاد آن شمع بالین مرا
تا بخربندی ستاند جان غمگین مرا
دوش بوسیدم لب شکرفشانش را به خواب
کاش پنداری نبود این خواب شیرین مرا
خون آهوی حرم را در حرم خواهند ریخت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.