پا به نومیدی شکست، آزادی دلخواه ما
گَرد چین دستی نزد بر دامن کوتاه ما
کوشش اشکیم، بر ما تهمت جولان مبند
تا به خاک از لغزش پا کاش باشد راه ما
چون حباب از کارگاه یأس میجوشیم و بس
جز شکست دل چه خواهد بود مزد آه ما؟
غفلت کمفرصتی میدان لاف کس مباد
در صف آتش علمدار است برگ کاه ما
صبح هستی، صورت چاک گریبان فناست
عمرها شد روز ما میجوشد از بیگاه ما
صرف نقصانیم، دیگر از کمال ما مپرس
عشق پر کردهست آغوش هلال از ماه ما
هر نفس کز جیب دل گل میکند، پیغام اوست
این رَسَن عمریست یوسف میکشد از چاه ما
جهل هم نیرنگ آگاهیست، اما فهم کو؟
ماسوا گر وارسی اسمیست از الله ما
پرتو اقبال رحمت بسکه عام افتاده است
نیست درویشی که باشد کلبهاش بی شاه ما
حلقهٔ پرگار گردون تا کجا خواهی شمرد؟
زین کچه بسیار دارد خاک بازیگاه ما
دقت بسیار دارد، فهم اسرار عدم
چشم از عالم بپوشی، تا شوی آگاه ما
میرویم از خویش و همچون شمع پامال خودیم
عجز وا کردهست بیدل! بر سر ما راه ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل از ناتوانی، نومیدی و ناپایداری هستی انسان سخن میگوید و آن را با اشک، حباب، برگ کاه، هلال و شمع میسنجد. در میانهٔ غزل سخن به سوی عرفان میچرخد: هر نفس پیام معشوق است، هرچه جز خداست نامی از اوست و رحمتش به کلبهٔ هر درویشی میرسد. در پایان، راه آگاهی را پوشیدن چشم از جهان و گذشتن از خود میداند، چنانکه شمع با سوختن خود راه میگشاید.
هوش مصنوعی: آزادیای که آرزو داشتیم با نومیدی پایش شکست و از رفتن ماند. دامن ما چنان کوتاه است که حتی گرد چین و شکنی بر آن ننشست؛ یعنی از جهان بهره و دستآویزی نیافتیم.
هوش مصنوعی: ما مانند اشکیم که کوششش فقط فروافتادن است؛ به ما تهمت تاختوتاز و جولان نزن. ای کاش با این لغزش پا دستکم راهمان به خاک برسد.
هوش مصنوعی: ما مانند حباب فقط از کارگاه نومیدی میجوشیم و پدید میآییم. مزد آه ما چیزی جز شکستن دل نیست، چنانکه حباب با دمیدن هوا میشکند.
هوش مصنوعی: هیچکس گرفتار غفلتِ عمر کوتاه و لافزدن نشود. برگ کاه ما در برابر آتش علم برافراشته است؛ یعنی با همهٔ ناتوانی، از سر غفلت ادعای پایداری داریم و بهزودی میسوزیم.
هوش مصنوعی: صبحِ هستی خود همان چاک گریبان فناست؛ آغاز وجود نشانهٔ نابودی است. عمرهاست که روز ما از دل شامگاه ما میجوشد و زندگی و فنای ما به هم آمیخته است.
هوش مصنوعی: ما سراسر کاستی هستیم، پس از کمال ما نپرس. عشق ماهِ ما را چنان کاسته که از آن فقط هلالی مانده است.
هوش مصنوعی: هر نفسی که از گریبان دل برمیآید پیام معشوق است. این رشتهٔ نفس مانند رسنی است که عمری است یوسفِ محبوب با آن ما را از چاه بیرون میکشد.
هوش مصنوعی: نادانی هم جلوهای از آگاهی است، اما فهمی که این را دریابد کجاست؟ اگر نیک بنگری، هرچه جز خداست نامی از نامهای خدای ماست.
هوش مصنوعی: پرتو رحمت الهی چنان همگانی است که هیچ درویشی نیست که پادشاه ما در کلبهاش حاضر نباشد.
هوش مصنوعی: دایرههای گردش فلک را تا کجا میخواهی بشماری؟ خاکِ بازیگاه ما از این گودها و حلقهها بسیار دارد و شمردنشان بیفایده است.
هوش مصنوعی: فهمیدن رازهای نیستی دقت بسیار میخواهد. اگر چشم از جهان فروبندی، از حال و راز ما آگاه میشوی.
هوش مصنوعی: بیدل خود را خطاب میکند که ما از خود میگذریم و مانند شمع زیر پای خود از میان میرویم. ناتوانی و عجز راه ما را از روی سر خودمان گشوده است؛ یعنی راه ما گذشتن از خویش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.