از حادثآفرینیِ طبعِ سقیمِ ما
بر سایه خورد پهلوی شخصِ قدیم ما
آفاق را در آتش و آب جنون فکند
خلد و جحیم، صنعت امید و بیم ما
دل مبرم و حقیقت نایاب مدعاست
بر طور ریخت برقِ فضولی کلیم ما
یکتایی آفرید لب خودستای عشق
در نقطهٔ دهن الِفی داشت میم ما
در عالم نوازش مطلق، کجاست رد؟
بخشیده است بر همه خود را کریم ما
جز پیش خویش راه شکایت کجا بَرَد؟
با غیر صحبتی که ندارد ندیم ما
چون سایه سر به خاک ادب واکشیدهایم
از زیر پای ما نکشد کس گلیم ما
میدان حیرت صف آیینه رُفتهایم
شمشیر میکشد به سر خود غنیم ما
آغوشها به حسرت دیدار باز کرد
زخم دلِ به تیغِ تغافل دو نیم ما
شد عمرها که از نظر اعتبار خلق
غلتان گذشت گوهر اشک یتیم ما
بید!ل ز بسکه مغتنمِ باغِ فرصتیم
گل سینه میدرد به وداع نسیم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی از گرفتار شدن ذات ازلی انسان در پندارهای ناپایدار آغاز میکند و بهشت و دوزخ را ساختهٔ امید و ترس آدمی میداند. سپس از یگانگی وجود و بخشش فراگیر حق سخن میگوید. پس از آن فروتنی، حیرت آینهوار، زخم بیاعتنایی یار و ناشناخته ماندن ارزش اشک را وصف میکند. در پایان، عمر آدمی را نسیمی گذرا و غنیمت میشمارد که گل در وداعش سینه چاک میکند.
هوش مصنوعی: به سبب خیال بیمار ما که پیوسته پدیدههای گذرا میسازد، ذات ازلی و پایدار ما همپهلوی سایه شد. یعنی حقیقت جاودان ما در پندارهای ناپایدار پنهان و به سایهای بیوجود تبدیل شد.
هوش مصنوعی: بهشت و دوزخ ساختهٔ امید و ترس خود ماست، و همین ساختهها جهان را در آتش و آب دیوانگی افکنده است.
هوش مصنوعی: دل پیوسته پافشاری و درخواست میکند، اما حقیقتی که میخواهد دستنیافتنی است. موسای ما از سر گستاخی دیدار خواست و این کار برق را بر کوه طور فروریخت.
هوش مصنوعی: لب عشق که از خود سخن میگفت، یگانگی را پدید آورد. دهان ما که مانند نقطهای تنگ است، در میم خود الفی داشت. الف نشانهٔ یکی بودن است و «ما» هم از میم و الف ساخته میشود؛ پس در گفتن «ما» نیز یگانگی نهفته است.
هوش مصنوعی: در جهانی که سراسر بخشش و نوازش است، کسی رانده نمیشود. بخشندهٔ ما خود را به همه بخشیده است.
هوش مصنوعی: همنشین ما جز نزد خودش به کجا شکایت ببرد؟ او با غیر خود هیچ همنشینی ندارد، زیرا جز او کسی نیست.
هوش مصنوعی: ما مانند سایه سر بر خاک ادب و فروتنی نهادهایم. از این رو کسی نمیتواند گلیم ما را از زیر پایمان بکشد؛ آنکه بر خاک افتاده است چیزی برای از دست دادن ندارد.
هوش مصنوعی: ما میدان حیرت را با صف آینهها آراستهایم. دشمن ما هر گاه شمشیر بکشد، چون در آینه تنها خود را میبیند، شمشیر را بر سر خودش فرود میآورد.
هوش مصنوعی: دل ما با شمشیر بیاعتنایی یار دو نیم شده است. دو لب این زخم، مانند آغوشهایی است که به آرزوی دیدار یار گشوده شدهاند.
هوش مصنوعی: سالهاست که مروارید اشک یگانه و بیکس ما غلتان گذشته و مردم آن را ارزشمند ندیدهاند. «یتیم» هم به معنای بیکس است و هم به معنای مروارید یگانه و بیهمتا.
هوش مصنوعی: ای بیدل، ما در باغ فرصتِ زندگی چنان غنیمت و کمدوامیم که گل هنگام رفتن نسیمِ ما از اندوه سینه چاک میکند. شکفتن گل همان سینهدریدن او در وداع ماست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا کی ز هر کسی ز پی سیم بیم ما
وز بیم سیم گشته ندامت ندیم ما
تا هست سیم با ما بیمست یار او
چون سیم رفت از پی او رفت بیم ما
آیند هر دو باهم و هر دو بهم روند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.