اینقدَر نقشی که گل کرد از نهان و فاش ما
صرف رنگی داشت بیرون صدف نقاش ما
جمعدار از امتحان جیب عریانی دلت
دست ما خالیتر است از کیسهٔ قلاش ما
زین سلیمانی که دارد دستگاه اعتبار
بر هوا یکسر نفس میگسترد فراش ما
گرد عبرت در مزار یأس میباشد کفن
چشم پوشیدن مگر از ما برد نباش ما
محو دیداریم اما از ادب غافل نهایم
شرم نور است آنچه دارد دیدهٔ خفاش ما
زندگی موضوع اضداد است، صلح اینجا کجاست؟
با نفس باقیست تا قطع نفس پرخاش ما
از جبین تا نقش پا بستیم آیین عرق
این چراغان کرد آخر غفلت عیاش ما
بیدل این دیگ خیال از خامجوشیها پُر است
ششجهت آتش زنی تا پخته گردد آش ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل هستی و اعتبار انسان را نقشی بیرونی، فقری مطلق و شکوهی بادی میشمارد و حتی کفن خود را گرد عبرت میداند. او حیرت در برابر جلوهٔ حق را همراه با ادب و شرم وصف میکند و زندگی را میدان تضادهایی میداند که ستیزش تا آخرین نفس ادامه دارد. در پایان، حاصل غفلت را عرق شرم میبیند و خامی خیال را تنها با سوختن از همهٔ سو پختنی میداند.
هوش مصنوعی: این همه نقش و صورتی که از درون پنهان و ظاهر آشکار ما پدید آمد، نقاش ما (آفریننده) آن را با رنگی کشید که بیرون از صدف وجود ما بود؛ یعنی جوهر ما در درون پنهان ماند و آنچه پیداست تنها رنگ بیرونی است.
هوش مصنوعی: ای که دلت را از آزمودن جیب برهنگی آسودهخاطر بدار؛ دست ما از کیسهٔ تهیِ یک قلاش و بیچیز هم خالیتر است. یعنی در فقر و بیچیزی ما جای آزمودن نیست.
هوش مصنوعی: با این سلیمانی و شکوهی که دستگاه اعتبار و جاه ما دارد، فراش ما بساط را یکسره بر هوا و از نفس میگستراند؛ یعنی شکوه ما چون بساط باددار سلیمان، چیزی جز باد و نفس و بیپایه نیست.
هوش مصنوعی: در گورِ نومیدی ما کفن همان گرد عبرت است؛ گورکنِ کفندزد از ما چیزی جز چشمپوشی نمیتواند ببرد، چون کفنی واقعی نداریم.
هوش مصنوعی: ما غرق تماشای جمال حقیم، اما ادب را از یاد نبردهایم؛ آنچه چشم خفاشوار ما را از دیدن باز میدارد ناتوانی نیست، شرم از آن نور است.
هوش مصنوعی: زندگی جایگاه تضادهاست و در آن صلح و آرامشی نیست؛ تا نفس باقی است ستیز ما هم برقرار است و تنها با بریدن نفس و مرگ پایان مییابد.
هوش مصنوعی: از پیشانی تا جای پا را با عرق آراستیم؛ سرانجام غفلتِ خوشگذران ما این چراغانی را برپا کرد. یعنی حاصل عیش غفلتآلود ما جز عرق شرم سراپای وجودمان نبود.
هوش مصنوعی: ای بیدل، این دیگ خیال از جوشیدنهای خام پر است؛ باید از شش سو آتش بزنی تا آش ما پخته شود. یعنی خامی اندیشه جز با سوختن کامل پخته نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.