در بیزری ز جبههٔ اخلاق چین گشا
هرچند آستین گره آرد، جبین گشا
از سایلان، دریغ نشاید تبسمت
گیرم کفت تهیست، لب آفرین گشا
آب حیات جوی جسد، جوهر سخاست
راه تراوشی چو ظروف گلین گشا
منعم اگر به تنگی خلق است ناز جاه
چیندارتر ز نقش نگین، آستین گشا
گر لذت از مآل حلاوت نبردهای
باری ز اشک شمع سر انگبین گشا
افسانههای بیژن و رستم، به طاق نه
گر مرد قدرتی، دلت از بند کین گشا
حیف است طبع مرد ز غیبت قفا خورد
یاران حذر کنید ز حیز سرینگشا
باغ و بهار، بستهٔ سیر تغافلیست
مژگان به هم نه و نظر دوربین گشا
از نقب سنگ، نقش نگین فتح باب یافت
ای نامجو! تو هم ره زیرِ زمین گشا
تحقیق هر قدر دهدت مهلت نفس
گوهر به سوزن نگه واپسین گشا
بیدل به هرچه عزم کنی، وصل مقصد است
اینجا نشانههاست، تو شست از کمین گشا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی دربارهٔ بخشندگی و نیکخویی است. بیدل میگوید اگر دست تهی است، چهرهٔ گشاده و سخن نیک را از نیازمندان دریغ نکن، و توانگر را به گشودن دست به بخشش فرامیخواند. سپس دستورهای اخلاقی دیگری میآورد: رهایی دل از کینه، پرهیز از غیبت، فروتنی، و بینش باطنی. در پایان میگوید مقصد همهجا در دسترس است و تنها باید عزم کرد و کوشید.
هوش مصنوعی: در روزگار تنگدستی، اخم از چهرهٔ اخلاقت بردار. اگر دستت بسته و تهی است و نمیتوانی ببخشی، دستکم گشادهرو باش.
هوش مصنوعی: لبخندت را از نیازمندان دریغ مکن. گیرم که دستت خالی است، دستکم لب به سخن نیک و دعای خیر باز کن.
هوش مصنوعی: جوهر بخشندگی برای جوی تن مانند آب حیات است. همچون کوزهٔ سفالی که آب از آن تراوش میکند، راهی برای تراوش بخشش از وجود خود باز کن.
هوش مصنوعی: ای توانگر، اگر ناز مقام و بزرگیات در تنگخویی با مردم است، دستکم آستینی را که مانند نقش نگین پرچین و بسته است، به بخشش باز کن.
هوش مصنوعی: اگر از سرانجام کارها شیرینی نچشیدهای، از اشک شمع بیاموز که موم آن از عسل است. یعنی از راه سوز و گریه به شیرینی برس.
هوش مصنوعی: افسانهٔ بیژن و رستم را کنار بگذار. اگر بهراستی مرد توانایی هستی، دلت را از بند کینه آزاد کن، همانگونه که رستم بیژن را از بند رهانید.
هوش مصنوعی: دریغ است که طبع انسان با غیبتکردن پشت سر دیگران خوار و پسگردنیخور شود. ای یاران، از غیبتکننده دوری کنید که به مخنثی میماند که پشت خود را میگشاید. شاعر با این تعبیر زشت غیبت را تحقیر میکند.
هوش مصنوعی: تماشای باغ و بهار حقیقی در گرو چشمپوشی از ظاهر است. مژهها را بر هم بگذار و چشم باطن و دوربین را باز کن.
هوش مصنوعی: نقش نگین با کندن و فرورفتن در سنگ راه شهرت و گشایش یافت. ای نامجو، تو هم با فروتنی و فرورفتن در خاک راه پیشرفت را باز کن.
هوش مصنوعی: به اندازهای که جستوجوی حقیقت به تو فرصت نفس کشیدن میدهد بکوش و گوهر معنا را تا واپسین نگاه عمر با سوزن نظر سوراخ کن و بگشا.
هوش مصنوعی: ای بیدل، به هر سو که آهنگ کنی، به مقصود میرسی. اینجا همهجا نشانه است، پس تیرت را از کمینگاه رها کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.