مگر میرفت ابراهیم ادهم
براهی در دو کس را دید با هم
یکی چیزی بیک جَو زان دگر خواست
بیک جَو مینیامد کارِ او راست
دگر ره گفت بستان یک جَو از من
که هست این کار را بیرون شو از من
پس آن یک گفت از تو من نپژهم
بیک جَو این بِنَدهم این بندهم
چو ابراهیم این بشنود درحال
چو مرغی میزد از دهشت پَر و بال
گه از خود رفت و گه با خویش آمد
ز مردانش یکی در پیش آمد
ازو پرسید کای سلطانِ دین تو
چه افتادت که افتادی چنین تو
چنین گفتا که چون گفت این بندهم
بدل گفتم مگر گفت ابنِ ادهم
بیک جَو این بندهم کرد آغاز
بیک جو این ادهم آمد آواز
اگر هر ذرّه دایم میخروشد
دل بیدار خود آن را نیوشد
گرفتم حالت مردان ندیدی
حدیث نیک شان باری شنیدی
اگر خواهی کمال حال مردان
فنا شو در حدیث و قالِ مردان
مباش ای ذرّه گر خواهی که جاوید
بوَد قایم مقامت قرصِ خورشید
اگر هستی تو حاصل نبودی
ترا اینجایگه منزل نبودی
که هر طفلی که درخُردی بمُرد او
ره این چار چیز آسان سپُرد او
ترا پس این همه در پیش ازانست
شب و روزت بلای خویش ازانست
ولی گر جام خواهی تا بدانی
بمیر از خویش اندر زندگانی
شنیدم جامِ جم ای مردِ هشیار
که در گیتی نمائی بود بسیار
بدان کان جام جم عقلست ای دوست
که مغز تُست و حسّ تست چون پوست
هر آن ذرّه که در هر دوجهانست
همه درجامِ عقل تو عیانست
هزاران صنعت و اسرار و تعریف
هزاران امر و نهی و حکم و تکلیف
بنا بر عقل تست و این تمامست
ازین روشن ترت هرگز چه جامست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ابراهیم ادهم در راه میشنود که فروشندهای میگوید «به یک جو این ندهم» و آن را «به یک جو ابن ادهم» میشنود و از ترس بیارزشی خود بیخود میشود. عطار از این حکایت نتیجه میگیرد که دل بیدار پیام هر ذره را میشنود و راه کمال، فنای خود و مردن از خویش در زندگی است، زیرا رنج آدمی از هستی خود اوست. سپس جام جم را به عقل تعبیر میکند که همهٔ اسرار دو جهان و احکام و تکالیف در آن آشکار است و جامی روشنتر از آن نیست.
هوش مصنوعی: روزی ابراهیم ادهم در راهی میرفت و دو نفر را دید که با هم بودند.
هوش مصنوعی: یکی از آن دو چیزی را از دیگری به بهای یک جو میخواست، اما معاملهٔ او بر سر یک جو سر نمیگرفت.
هوش مصنوعی: بار دیگر خریدار گفت: یک جو از من بپذیر، زیرا راه چارهٔ این معامله در دست من است.
هوش مصنوعی: آنگاه فروشنده گفت: از تو نمیپذیرم؛ این را به یک جو نمیدهم، نمیدهم.
هوش مصنوعی: ابراهیم چون این سخن را شنید، بیدرنگ مانند پرندهای از ترس و حیرت بالوپر میزد و پریشان شد.
هوش مصنوعی: گاه از خود بیخود میشد و گاه به هوش میآمد؛ تا یکی از یاران و مریدانش نزد او آمد.
هوش مصنوعی: از او پرسید: ای پادشاه دین، چه بر تو گذشت که چنین از پا افتادی؟
هوش مصنوعی: ابراهیم گفت: وقتی او گفت «این ندهم»، در دلم چنین شنیدم که گفت «ابن ادهم».
هوش مصنوعی: او سخن «به یک جو این ندهم» را آغاز کرد، اما به گوش من آواز «به یک جو ابن ادهم» رسید؛ یعنی ارزش ابن ادهم یک جو است، و این مرا از خود بیخود کرد.
هوش مصنوعی: اگر هر ذرهای در جهان پیوسته فریاد و پیامی دارد، تنها دل بیدار آن را میشنود.
هوش مصنوعی: گیرم که حال و مقام مردان حق را به چشم ندیدهای، دستکم سخنان نیک آنان را شنیدهای.
هوش مصنوعی: اگر کمال حال مردان حق را میخواهی، در سخن و گفتار آنان فانی و غرق شو.
هوش مصنوعی: ای ذره، اگر میخواهی که قرص خورشید همیشه جانشین و جایگزین تو باشد، خود را نیست کن؛ یعنی با فنای خود به حق باقی شو.
هوش مصنوعی: اگر هستی و وجود خودی برای تو حاصل نشده بود، منزل و گرفتاری تو در این دنیا نبود.
هوش مصنوعی: زیرا هر کودکی که در خردسالی مرد، راه این چهار چیز را آسان پیمود و بیرنج از آن گذشت.
هوش مصنوعی: پس این همه رنج که پیش روی توست از همان هستی توست، و بلای شب و روزت از خود توست.
هوش مصنوعی: اما اگر جام جهاننما را میخواهی تا حقیقت را بدانی، در همین زندگی از خود بمیر.
هوش مصنوعی: ای مرد هوشیار، شنیدهام که جام جمشید چیزهای بسیاری از جهان را نشان میداد.
هوش مصنوعی: ای دوست، بدان که آن جام جم همان عقل است که مغز و گوهر توست، و حواس تو مانند پوستی بر آن است.
هوش مصنوعی: هر ذرهای که در دو جهان هست، همه در جام عقل تو آشکار است.
هوش مصنوعی: هزاران صنعت و راز و شناخت، و هزاران امر و نهی و حکم و تکلیف دینی...
هوش مصنوعی: همه بر پایهٔ عقل تو بنا شده و همین کافی است؛ چه جامی روشنتر از این برای تو هست؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.