کنون ای سخنگوی بیدارمغز
یکی داستانی بیارای نغز
سخن چون برابر شود با خرد
روان سراینده رامش برد
کسی را که اندیشه ناخوش بود
بدان ناخوشی رای او گُش بود
همی خویشتن را چلیپا کند
به پیش خردمند رسوا کند
ولیکن نبیند کس آهوی خویش
ترا روشن آید همه خوی خویش
اگر داد باید که ماند بجای
بیارای ازین پس بدانا نمای
چو دانا پسندد پسندیده گشت
به جوی تو در، آب چون دیده گشت
ز گفتار دهقان کنون داستان
تو برخوان و برگوی با راستان
کهنگشته این داستانها ز من
همی نو شود بر سر انجمن
اگر زندگانی بود دیریاز
برین دین خرم بمانم دراز
یکی میوهداری بماند ز من
که بارد همی بار او بر چمن
ازان پس که بنمود پنچاه و هشت
بسر بر فراوان شگفتی گذشت
همی آز کمتر نگردد بسال
همی روز جوید بتقویم و فال
چه گفتهست آن موبد پیشرو
که هرگز نگردد کهنگشته نو
تو چندان که گویی سخنگوی باش
خردمند باش و جهانجوی باش
چو رفتی سر و کار با ایزدست
اگر نیک باشدت جای ار بَدَست
نگر تا چه کاری، همان بدروی
سخن هرچه گویی، همان بشنوی
درشتی ز کس نشنود نرمگوی
به جز نیکوی در زمانه مجوی
به گفتار دهقان کنون بازگرد
نگر تا چه گوید سراینده مرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن شعرگونه، دعوت به داستانگویی و تفکر عمیق دارد. در ابتدا، سخنگو را به خلق داستانی زیبا فرا میخواند و میگوید که اگر سخن با خرد و اندیشه همراه باشد، روح را نیز تسکین میبخشد. نویسنده بر اهمیت اندیشه و تفکر تأکید میکند و هشدار میدهد که کسی که اندیشه نامناسبی دارد، خود را به نادانی میافکند.
سپس به این نکته اشاره میشود که فرد باید در برابر خردمندان خود را رسوا نکند و به خودشناسی برسد. او به تجربیات و داستانهای قدیمی اشاره کرده و تأکید میکند که زندگی باید با شادابی سپری شود و از میوههای زندگی بهرهمند شویم.
نویسنده همچنین به ابدی بودن علم و دانش اشاره کرده و میگوید که باید خردمند بود و در جستجوی حقیقت. او به خواننده توصیه میکند که به سخنانی که میگوید دقت کند و عواقب آن را در نظر بگیرد. به طور کلی، اشعار بر اهمیت اندیشه، دانایی و نیکی در زندگی تأکید دارد.
حالا ای سخنگوی هوشمند، قصهای زیبا و جذاب روایت کن. (شاعر خودش را خطاب قرار داده است.)
وقتی کلام با عقل و خرد هماهنگ شود، روح سراینده در آرامش و راحتی قرار میگیرد و پس از مرگش بر او رحمت میفرستند.
اگر کسی اندیشهای ناخوشایند داشته باشد از آن ناخوشی تدبیر او سودایی یا صفراوی می شود
مانند این می شود که خود را به دار کشد و پیش خردمندان رسوا کتد
اما هیچکس نمیتواند عیب خود را ببیند و به نظر تو (توی نوعی) اخلاقت خوش و روشن میآید.
اگر قرار باشد که دادگری برجای بماند بیا و از این پس اندیشه خود را به شخص دانا آشکار کن
اگر دانا رای تو را پسندید بر همه پسندیده می شود و مانند این می شود که آب در جوی تو همچون اشک چشم می شود (کنایه از با ارزش شدن چیزی )
این داستان را که از گفته های دهقان شنیده ای بخوان و با راستان بگوی
این داستان های کهنه شده به وسیله من باز در انجمن ها نو می شود
هوش مصنوعی: اگر زندگی به درازا کشد، من بخواهم تا همیشه در این خوشی بمانم.
هوش مصنوعی: یک میوهدار از من یادگار بماند که به خاطر او در باغ به خود میبالد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه پنجاه و هشت سال به پایان رسید، شگفتیهای زیادی رخ داد.
هوش مصنوعی: به مرور زمان، به دست آوردن روزهای خوب و خوشبختی بیشتر، هرگز کمتر نمیشود؛ بلکه همواره به دنبال نشانهها و فالهای خوب هستیم.
هوش مصنوعی: چه کسی گفته است که آن پیرمرد (موبد) همیشه جوان و تازه باقی میماند و هرگز قدیمی نمیشود؟
هوش مصنوعی: به اندازهای که صحبت میکنی، سعی کن انسانی با خرد و آگاه باشی که در جستوجوی جهان و تجربیات جدید است.
هوش مصنوعی: وقتی که با خداوند سر و کار داشته باشی، اگر کارهایت خوب باشد، جایگاهت نیز خوب خواهد بود و اگر بد باشد، سرنوشتی ناگوار خواهی داشت.
هوش مصنوعی: مراقب حرفهایت باش، زیرا هر چه بگویی، همان را خواهی شنید.
هوش مصنوعی: اگر کسی را ندیدی که با محبت و نرمی صحبت کند، جز خوب بودن، هیچ چیز دیگری در این دنیا از او نخواهی یافت.
هوش مصنوعی: به سخنان کشاورز دوباره توجه کن و ببین که آن مرد چه چیزی را بیان میکند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.