هرچه هست اوست و هرچه اوست توی
او تویی و تو اوست نیست دوی
در حقیقت چو اوست جمله تو هیچ
تو مجازی دو بینی و شنوی
کی رسی در وصال خود هرگز
که تو پیوسته در فراق توی
زان خبر نیست از توی خودت
که تو تا فوق عرش تو به توی
تا وجود تو کل کل نشود
جزو باشی به کل کجا گروی
نقطهای از تو بر تو ظاهر گشت
تو بدان نقطه دایما گروی
نقطهٔ تو اگر به دایره رفت
رو که کونین را تو پیش روی
ور درین نقطه باز ماندی تو
اینت سجین صعب وضیق قوی
چون تو در نقطه کشته باشی تخم
نه همانا که دایره دروی
نتوان رست از چنان ضیقی
جز به خورشید نور مصطفوی
کرد عطار در علو پرواز
تا بدو تافت اختر نبوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ وحدت وجود است: هستیِ حقیقی تنها از آنِ خداست و هستیِ انسان مجازی است و او را به دوبینی میکشاند. شاعر خودیِ محدود انسان را به نقطه و کمالِ فراگیر را به دایره تشبیه میکند و میگوید ماندن در نقطه زندانی تنگ است. راه رهایی از این تنگنا را نور محمّدی میداند و در پایان از پرواز روحانی خود تا تابش اختر نبوی سخن میگوید.
هر چیز که هستی و وجود دارد جلوه گر خداست، تو هم تجلی خدایی. تجلی و متجلی یکی هستند.
در حقیقت چون همه هستی تجلی خداست، چیزی غیر از خدا نیست و تو هم تجلیی اویی، چیزی از خود نداری و به اشتباه خود را جدا از خدا میپنداری
هوش مصنوعی: چگونه هرگز به وصال حقیقت خود برسی، در حالی که پیوسته در جدایی و در بند «منیّت» و خودیِ خویش هستی؟
هوش مصنوعی: از این رو از خودیِ خود آگاه نیستی که وجود تو تا بالای عرش لایهلایه و پیچیده است.
هوش مصنوعی: تا وجودت تمام و کلِّ کل نشود، جزئی بیش نیستی. پس چگونه میتوانی به کل بپیوندی؟
هوش مصنوعی: نقطهای کوچک از هستی تو بر تو آشکار شده است و تو همیشه به همان نقطه دل بسته و وابستهای.
هوش مصنوعی: اگر نقطهٔ وجودت گسترش یابد و به دایره برسد، برو که در آن صورت تو پیشوای هر دو جهانی.
هوش مصنوعی: اما اگر در همین نقطه بمانی، این برای تو زندانی سخت مانند سجّین و تنگنایی شدید است.
هوش مصنوعی: وقتی تخم را در نقطه کاشتهای، گمان نمیرود که حاصلِ دایره را درو کنی. یعنی از خودبینیِ محدود، کمالِ فراگیر به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: از چنین تنگنایی نمیتوان رهایی یافت، مگر به یاری خورشیدِ نور محمّدی.
هوش مصنوعی: عطار در بلندیها پرواز کرد تا ستارهٔ پیامبری بر او تابید و او را روشن کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این قطعه در چهارمقالهٔ نظامی عروضی ذیل حکایتی از قول احمد بن عبدالله خجستانی از دیوان حنظلهٔ بادغیسی نقل شده است.
مهتری گر به کام شیر در است
رو خطر کن ز کام شیر بجوی
یا بزرگی و عز و نعمت و جاه
یا چو مردانت، مرگ رویاروی
با شریعت ره حقیقت جوی
ره تاریک بی چراغ مپوی
آه ازین کودکان مشکین موی
آه ازین دلبران زیباروی
رخ ایشان چو لاله بر سر کوه
قد ایشان چو سرو بر لب جوی
عالم از رنگ و بویشان چو نگار
[...]
ای سنایی به گرد شرک مپوی
آنچه گوید مگوی عقل مگوی
خنصر وسطی این دو انگشت است
هر دو از بهر نفس در تک و پوی
از زمانه اگر امان جویی
[...]
همچو احرار سوی دولت پوی
همچو بدبخت زاد و بود مجوی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.