هر دل که ز خویشتن فنا گردد
شایستهٔ قرب پادشا گردد
هر گل که به رنگ دل نشد اینجا
اندر گل خویش مبتلا گردد
امروز چو دل نشد جدا از گل
فردا نه ز یکدگر جدا گردد
خاک تن تو شود همه ذره
هر ذره کبوتر هوا گردد
ور در گل خویشتن بماند دل
از تنگی گور کی رها گردد
دل آینهای است پشت او تیره
گر بزدایی بروی وا گردد
گل دل گردد چو پشت گردد رو
ظلمت چو رود همه ضیا گردد
هرگاه که پشت و روی یکسان شد
آن آینه غرق کبریا گردد
ممکن نبود که هیچ مخلوقی
گردید خدای یا خدا گردد
اما سخن درست آن باشد
کز ذات و صفات خود فنا گردد
هرگه که فنا شود ازین هر دو
در عین یگانگی بقا گردد
حضرت به زبان حال میگوید
کس ما نشود ولی ز ما گردد
چیزی که شود چو بود کی باشد
کی نادایم چو دایما گردد
گر میخواهی که جان بیگانه
با این همه کار آشنا گردد
در سایهٔ پیر شو که نابینا
آن اولیتر که با عصا گردد
کاهی شو و کوه عجب بر هم زن
تا پیر تو را چو کهربا گردد
ور این نکنی که گفت عطارت
هر رنج که میبری هبا گردد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ فنای دل از خود و رهایی آن از بند تن است. دل به آینهای تشبیه میشود که با زدودن تیرگی به نور و عظمت الهی میپیوندد. شاعر سپس تأکید میکند که آفریده هرگز خدا نمیشود، بلکه با فنا از ذات و صفات خود در یگانگی به بقا میرسد. در پایان، رهرو را به پیروی از پیر و شکستن غرور فرامیخواند وگرنه رنجش بیهوده خواهد بود.
هوش مصنوعی: هر دلی که از خودی و هستی خود فانی شود، لایق نزدیکی به خداوندِ پادشاه میگردد.
هوش مصنوعی: هر وجود خاکی که در این دنیا رنگ و صفت دل نگیرد، در خاک و تن خود گرفتار و درمانده میماند.
هوش مصنوعی: اگر امروز دل از گلِ تن جدا نشود، فردا در آخرت نیز این دو از یکدیگر جدا نخواهند شد و دل در بند تن میماند.
هوش مصنوعی: خاک تن تو سرانجام ذره ذره میشود و هر ذرهای مانند کبوتری در هوا پراکنده میگردد.
هوش مصنوعی: اما اگر دل در گلِ تن خود بماند، چگونه از تنگی گور رهایی مییابد؟
هوش مصنوعی: دل آینهای است که پشتش تیره و زنگارگرفته است؛ اگر آن تیرگی را پاک کنی، به روی روشن خود بازمیگردد.
هوش مصنوعی: وقتی پشتِ تیره به روی روشن بدل شود، گلِ تن هم دل میشود و چون تاریکی برود همهچیز نور میگردد.
هوش مصنوعی: هرگاه پشت و روی این آینه یکسان و روشن شود، آن آینه در عظمت و بزرگی الهی غرق میشود.
هوش مصنوعی: ممکن نیست هیچ آفریدهای خدا شده باشد یا خدا بشود.
هوش مصنوعی: اما سخن درست این است که بنده از ذات و صفات خود فانی شود.
هوش مصنوعی: هرگاه از ذات و صفات خود فانی شود، در عینِ یگانگی با حق به بقا میرسد.
هوش مصنوعی: درگاه الهی به زبان حال میگوید: هیچکس ما نمیشود، ولی میتواند از ما و متعلق به ما گردد.
هوش مصنوعی: چیزی که پدید میآید چگونه همانند آن باشد که همیشه بوده است؟ ناپایدار چگونه همیشگی و ازلی شود؟
هوش مصنوعی: اگر میخواهی جانی که با این راه بیگانه است با همهٔ این کارها آشنا شود،
هوش مصنوعی: به پناه پیر و مرشد برو، زیرا نابینا بهتر است که با عصا راه برود.
هوش مصنوعی: خود را مانند کاهی ناچیز کن و کوه خودبینی و غرور را درهم بشکن تا پیر مانند کهربا تو را به سوی خود جذب کند.
هوش مصنوعی: و اگر آنچه عطار به تو گفت انجام ندهی، هر رنجی که در این راه میکشی بر باد و بیهوده میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کی باشد آن بت آشنا گردد
گردون بمراد کام ما گردد
خورشید سمای دل شود طالع
روشنگر مشرق سما گردد
مغز من اگر ببویم آن خط را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.