گنجور

حاشیه‌ها

تماشاگه راز در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۴:

شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالیان:
کمال‌خجندی:
ساقی بیار باده که عید صیام شد
آن مه که بود مانع رندی تمام شد
نگاهی به سراپای این غزل توجه بیننده را به این نکته معطوف می‌دارد که شاعر در وصف باده غزلی ساخته و پرداخته است. پیش از این گفته شد که درمواردی که شاعری شعر شاعر دیگری را استقبال می‌کند یکی صورت ظاهر یعنی وزن و بحر و قافیه و ردیف را منظور می‌دارد و دیگری محتویات غزل شاعر اولی را برحسب اینکه با آن موافق یا مخالف باشد به صورت مضامین جدید می‌آفریند. حافظ غزل کمال خجندی را که در هلال شوال سروده پسندیده لیکن ردیف غزل یعنی کلمه (شد) که به معنای (رفت) می‌باشد را چندان مطابق سلیقه خود نیافته است به این سبب غزل خود را با ردیف (رفت) ساخته و پرداخته است.سبقت خافظ در این غزل از مضامین تازه و گفتار طنزآمیز او مشهود است.در بیت نخست، حافظ همان مضمون بیت مطلع کمال را بازگو می‌کند.
لیکن مضمون کمال را درمصراع دوم یعنی ماه روزه‌یی که مانع و سبب دلخوری رند و رندی‌گری بود چندان کلام فاخر و بکر نمی‌یابد لذا با زبان طنز می‌گوید آن ماه روزه‌یی که فصل تظاهر وریاکاری و خرید نیکنامی از راه عبادت بوسیله زاهد بود رفت. دربیت دوم طنز قضا کردن شرب شراب را چنان ساده و بی‌پیرایه به کارگرفته که گویی درباره قضای روزه فوت شده خود صحبت می‌کند. دربیت سوم در آتش توبه سوختن را به جای درآتش گناه سوختن مطرح می‌کند و طنزی می‌آفریند که با ایهامی که در مصراع دوم بیت به کار گرفته می‌توان به آن طنز دو جانبه نام نهاد چه می‌گوید شراب بده که در این ماه رمضان عمرم در سر سودای خام توبه و پرهیزکاری گذشت و هدر شد.
در بیت چهارم شاعر مضمون خود را از نظامی گرفته است. نظامی در لیلی و مجنون می‌فرماید:
از باده بیخودی چنان مست
کاگه نه که در جهان کسی هست
و در بیت هفتم در مقام مقایسه اهل شریعت وطریقت برآمده و همانند سعدی، زاهد را که به اتکای عمل عبادت خود مغرور و طلبکار ذات الهی می‌بیند به مانند شیطان تصور کرده که از بهشت برین رانده شد و (رند) را که در این بیت معنای انسان زرنگ و فهمیده را ایفا می‌کند به خاطر حس تواضع و فروتنی خود مشمول عنایات و عفو و بخشش پروردگار دانسته به بهشت هدایت می‌شود. سعدی در بوستان پس از ذکرداستان گنهکاری پشیمان و زاهدی مغرور چنین نتیجه می‌گیرد:
گنه کار اندیشناک از خدای
به از پارسای عبادت نمای
****

مهدی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۴۰ دربارهٔ منوچهری » دیوان اشعار » مسمطات » شمارهٔ ۱ - در وصف خزان و مدح سلطان مسعود غزنوی:

مصرع " طاووس بهاری ...." فکر کنم بدین شکل صحیح مینماید :گ طاووس بهاری دنبال بکردندو ..."

شاهین در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۲۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۰:

با درود فراوان ،توصیه میشود سرایش این غزل بی بدیل را از زبان شیوای دکتر ولایتی، که در یک برنامه ی زنده ی تلویزیونی اظهار فضل نموده اند، بشنوید تا پاسخ تمام سوالات و مجهولات فکریتان را در این باب دریابید....

محسن وطنی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۷ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۸:

کلمه سرگردانی از وزن خارج است
به زعم بنده سرگرانی صحیح است اما به نسخ دسترسی ندارم.

محسن وطنی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۶ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۸:

در مصرع اول کلمه سرگردانی صحیح نیست. سر گرانی صحیح است. لطفا اصلاح کنید. ممنونم

رضا سامی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۸:

من نفهمیدم واژۀ جام در بیت دوم دقیقا به چه دلیل و معنایی اومده. لطفا آگاهم کنید.

تماشاگه راز در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۴۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۳:

شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالیان :
این غزل یکی از غزلهایی است که حافظ به هنگام رفتن به تبعید، در شیراز سروده تا هم به عنوان خداحافظی شاه‌شجاع باشد و هم ‌بی‌اعتنایی و خونسردی خود را به شاه بنمایاند و درصفحه 71 این کتاب درفصل (چرا حافظ به یزد تبعید شد) دراین باره سخن رفته است ایهام بیت چهارم به آنهایی بر می‌گردد که درمجالس ادبی درصدد تخطئه حافظ برمی‌آمده و نظر شاه‌شجاع را نسبت به او مکدر می‌کرده‌‌اند. نکته قابل دقت ایهام بیت مقطع غزل است. همانطور که درمعنی این بیت گفته شد فعل امر (بگو) خطاب به شاه‌شجاع است و منظور از واعظ تورانشاه وزیر است که مصلحت حکومت را در تغییر رویه شاه دانسته و این تغییر سیاست منجر به تبعید حافظ شد.

علی مراد در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۴۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۷۳:

سلام میخواستم معنی یغما ، در مصرع آخر رو بدونم...
کسی معینیش رو میدونه؟

شوکت در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۴۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۵۰:

خنک آندم که فراش فرشنا اندر این مسجد

درین قندیل دل ریزد ز زیتون خداروغن

رضا سامی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۳۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۳:

برای درک بهترِ بیتِ سوم و بر اساس لغتنامۀ دهخدا:
مومیا: ماده ای سیاه رنگ و قیر مانند که برای درمانِ شکستگی از آن استفاده می کنند. به گفتۀ نویسندۀ حدودالعالم، بهترینِ آن در دارابگرد یافت می شود.

رضا سامی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۲۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۲:

بله جناب شمس. این بی هویتی از کرامات صاحب بن عباد بوده. جالب اینجاس که تو اصفهان گنبد و بارگاه داره ( منطقۀ توقچی - کوچۀ صاحب بن عباد ) و مردم عین امام زاده میرن ازش حاجت میطلبن!!!! از ماست که بر ماست...

محمد در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵:

گدایی ابلیس جن رو میکنه به نظر

شهلا در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۵۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۷:

درود بر همگی که زحمت تفهیم این شعررا به دیگران کشیدند ودرک والایشان را نشان دادند، درودبر شمایان. برنامه 686 گنج حضور این شعررا به زیبایی هرچه تمامتر تفسیر می کند

همایون در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۷۵:

فرهنگ ایرانی‌ نوروزی بن مایه رازورزی و عرفانی دارد
جمشید پادشاه چهارم است پس از کیومرث و هوشنگ و تهمورس و خورشید هم از آسمان چهارم می‌‌تابد
هر دو بر تمام جهان پادشاه اند جمشید تابش جم یا دویی است بر هستی‌
دل‌ و عشق یکی‌ سپید و بدون آلودگی است و یکی‌ در رابطه است و از راه پر خون می‌گذرد
نه‌‌ آنکه به هلاکت برسد بلکه جاودانه میشود و دل‌ را به دل‌ وصل می‌‌کند
این عروسی‌ آسمانی است پیوند دل‌‌ها امری زمینی نیست بلکه جهانی‌ است و شاهد این پیوند همانا ناهید است
که پاسدار پاکی و روانی‌ است. پیامبران کسانی هستند که این حقیقت و راز را با دیگران در میان می‌‌گذراند
و راز امروز این است که شمس تبریز امروز پادشاه جهان است و برای شاه باید جان داد که ارزش آنرا درد

کمال داودوند در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۱۹ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۷۱۹:

3789

همایون در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱:

این غزل همان غزل 60 است ولی مطلع آن عوض شده است یا تصحیح گردیده است مطلع غزل بسیار مهم است
معمولاً شاعر حرف خود را آنجا آغاز و بیان میکند و این ویژگی‌ برأعت استهلال نامیده میشود که توانائی شاعر را میرساند که هر چه سریع تر مضمون را به میان آورد
موسی‌ و صفورا و کوری جای خود را به ناهید درخشان می‌دهد و چشم بینا مصرع دوم به گوش بینا و در همان مصرع اول جای میگیرد و عشق به تقاضا و جای خالی‌ دل‌ نیز پر میشود و کشش دل‌ که موضوع غزل است
دو تصحیح بسیار زیبا :
منم‌ای برق رام تو به منم ناکام کام تو
غم و درد زلیخا را به نتیجه شور و غوغا را

زنشاه در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۱۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴:

لطفا به دوستانی که خودشون رو شیخ و واعظ میپندارند و گمان میکنند خدا در انحصار اونهاست بفرمایید عقده های فروخورده خودشون رو جاهای دیگر خالی کنند،حافظ فقط قرآن از بر نکرده بود،مثل این مدعیان، طوطی وار که از بر میکنید و اصلا نمیدونید چی میخونید،او به معنا و مفهوم علاقه بیشتری داشت،به همین جهت خیلی بهتر از شما که فقط سطوح دین رو میبینید به این بصیرت رسیده بود که هرکس سنگ دین به سینه میزند مردم فریبی بیش نیست،و او که ادعای بی دینی میکند و همه اون رو زندیق و کافر میپندارند و مرتد خطاب میکنند از همگان با خدا تر است

همایون در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:

براستی عرفان جلال دین با دیگر عرفا متفاوت و یگانه است و مکتب عشق ویژه خود اوست
او دل‌ را مرکز هر چیزی می‌‌داند و هر چیزی در هستی‌ دل‌ دارد و همه دل‌‌ها به هم راه دارند
دل‌ مرکز نویی و خرمی است
خموشی یعنی‌ توجه به دل‌ و اینکه چیز دیگری مهم تر از آن نشود تا از موهبت دل‌ برخوردار شویم
که همان کشش دل‌ است به بالا و اثر آه‌ دل‌ که از راه پنهان آتش‌ها بپا می‌‌کند

rezasafari در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۴۲ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۰۱:

بسیار دیده ام که جنابش ؛ به نحوی به جبر! چشمی داشته اند.
لیکن دراینجا ودربیت آخر همین، تکلیف را بر نظارهء جبر واختیار روشن کرده اند
که؛
اگرجستی نمی زنیم ؛پریدن نمی دانیم وگرنه این گوی واین میدان.

حسین در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۱ دربارهٔ اقبال لاهوری » ارمغان حجاز » بخش ۲۲ - سرود رفته باز آید که ناید؟:

محمد رضا پیرهادی گرامی
{از سرزمین وحی که روزی منشا نسیم عظمت مسلمانان بود}؟؟؟؟؟
از کدام ”نسیم عظمت “صحبت میکنید؟
در تاریخِ آن سرزمین جز جنگ ، جهاد و غزوه ، چیز دیگری سراغ دارید؟

۱
…
۳۴۵۳
۳۴۵۴
۳۴۵۵
۳۴۵۶
۳۴۵۷
…
۵۸۶۶