گر مرا دنیا نباشد، خاکدانی، گو! مباش!
بازِ عالیهمّتم، زاغآشیانی، گو! مباش!
بز نیام در آخورِ قسمت، گیاهی، گو! مرو!
سگ نیام بر خوانچهٔ رزق، استخوانی، گو! مباش!
گر همه کامم برآید، نیمنانی، خورده گیر!
ور جهان بر من سرآید، نیمجانی، گو! مباش!
من، سگِ اَصحابِ کهفم، بر در مَردان، مُقیم
گِردِ هر در مینگردم، استخوانی، گو! مباش!
چون طمع، یکسو نهادم؛ پایمردی، گو! مخیز!
چون زبان اندر کشیدم، ترجمانی، گو! مباش!
وه! که آتش در جهان زد عشقِ شورانگیزِ من
چون من اندر آتش افتادم، جهانی، گو! مباش!
دُرِّ معنی، منتظم در ریسمانِ صورت است
نی چو سوزن تنگچشمم، ریسمانی، گو! مباش!
در بُنِ دیوارِ درویشی چو خوابت میبَرَد
سَر بِنِه بر بامِ دولت! نردبانی، گو! مباش!
گر به دوزخ در بمانم، خاکساری، گو! بسوز!
ور بهشت اندر نیابم، بوستانی، گو! مباش!
من چیام در باغِ ریحان، خشکبرگی، گو! بریز!
من کیام در باغِ سلطان، پاسبانی، گو! مباش!
«سعدیا»! درگاهِ عزّت را چه میباید سُجود؟
گَردِ خاکآلودهای بر آستانی، گو! مباش!


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ابراز نارضایتی از دنیا و موقعیت خود میپردازد و نشان میدهد که در جستجوی معنای عمیقتری است. او نگران دنیا و روزی نیست و بر این باور است که اگرچه به دنبال خوشیها نیست، اما دچار عشق و اشتیاق به خداوند شده است. شاعر از مقام و شهرت فاصله میگیرد و بر این عقیده است که نمیخواهد در هیچ جایگاه پست و بیاعتبار قرار گیرد، بلکه به حقیقت و عشق الهی میاندیشد. او به آتش عشق اشاره میکند که او را میسوزاند و در عین حال از هر گونه تظاهر و دنیازدگی پرهیز میکند و به انتظار اللحظهای است که به مقامهای بالاتر برسد. در پایان، به نیازی به فروتنی در برابر خداوند اشاره دارد و از خود میپرسد که چه چیزی را باید در حضور او سجده کند.
هوش مصنوعی: اگر دنیا و مادیات برای من وجود نداشته باشد، مانند خاکی بیارزش هستم، پس نباشید! من که مانند پرندهای با همت عالی هستم، به جایگاهی ناچیز مانند زاغها قانع نمیشوم، پس نباشید!
هوش مصنوعی: من در چنبرهٔ تقدیر و سرنوشت مثل گوسالهای هستم که در آخور میخورم، پس نرو! و مثل سگی که به غذایی دست نیافته است، نباید استخوانی داشته باشم، پس نرو!
هوش مصنوعی: اگر همه خواستههایم برآورده شود، فقط یک تکه نان بخور و راضی باش! و اگر همه دنیا هم بر سر من بیافتد، همین که یک نفس بمانم، بس است!
هوش مصنوعی: من، مثل سگی که دور دوستان غار میچرخد، در مقابل مردان بزرگ و با شخصیت، همیشه منتظر فرصتی هستم. این وضعیت را تحمل کن و از آن شکایت نکن!
هوش مصنوعی: چون احساس طمع را کنار گذاشتم، ای شجاعت! برنخیز. وقتی که سکوت کردم و حرفی از زبانم بیرون نیامد، ای ترجمان! تو هم نباش.
هوش مصنوعی: عشق پرشور و شعلهور من، آتشسوزی در دنیا ایجاد کرده است. با این حال، حال من به قدری پریشان است که انگار خودم در آتش گرفتار شدهام، پس دربارهٔ وضعیت من چیزی نگو.
هوش مصنوعی: معنای این بیت این است که حقیقت و عمق معانی در قالب ظاهری و نمایش بیرونی خلاصه شده، و این به معنای آن نیست که به صورت تنگنظرانه و محدود به ظواهر نگاه کنیم. از سوزن به عنوان نماد محدودیت یاد شده است، و باید از این محدودیت به دور بود.
هوش مصنوعی: اگر در شرایط سخت و نامساعدی مانند خواب آلودگی قرار گرفتی، به جای ناامیدی و زانوزدن، لازم است تلاش کنی و خود را به بالا برسانی و به کامیابی و موفقیت نزدیک شوی.
هوش مصنوعی: اگر در دوزخ بمانم، با فروتنی و خاکساری تحمل میکنم، پس بسوز! و اگر نتوانم به بهشت بروم، لیاقت من در بوستان نیست، پس از آن چیزی نگو!
هوش مصنوعی: من در باغ ریحان، تنها یک برگ خشک هستم، پس بفروشید! و من در باغ سلطان، فقط یک نگهبان بیاهمیت هستم، پس از وجودم چیزی نگویید!
هوش مصنوعی: ای سعدی! در برابر درگاه بزرگی و احترام چه نیازی به سجده است؟ تو فقط یک ذره خاک آلودهای که نباید در مقابل این آستان قرار بگیری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر نباشم من غبار آستانی گو مباش
دربهشت جاودان برگ خزانی گو مباش
گرنباشد طوطی من در شکرزار جهان
سبزه بیگانهای در بوستانی گو مباش
موج دریای کرم شیرازه گوهر بس است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.