دکتر امین لو در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۳۰ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم:
در بیت 28 اشقران اسب یا مرد سرخ وسفید است شاید این صفتی باشد برای روسها که رنگ چهره شان سرخ و سفید است و اشقران صفتی باشد برای موصوفی که حذف شده است.
در بیت 34 بیلک یعنی پیکانی که آن را مانند بیل کوچک سازند.
در بیت 36 نجده یعنی یاور و کمک
در بیت 38 هرا یعنی گلولهها و میخهای طلا و نقره که در زین و برگ اسب به کار ببرند.
در بیت 41 شش ضربه کنایه ضربه زدن به حریف استدر بازی نرد با شش افتادتن پی در پی تاس در بازی که حریف را شکست می دهد
در بیت 44 گهرخر یک کلمه است یعنی کسانی که مشتری گوهر هستند بنابراین فاصله گهر و خر باید جذف شود.
در بیت 47 احوران یعنی ویژگی کسانی که چشمان زیبا و سیاه دارند.
دکتر امین لو در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم:
در بیت 21 شهاب رنگ مانند شهاب ثاقب یعنی آتشین و سرخرنگ صفت است برای پیکان
در بیت 22 زهراب یعنی صفرا و زهره یعنی کیسه صفرا و یغلق یا یقلق کلمه ترکی است به معنی خنجر
مفهوم این بیت آن است که روسها از ترس خنجر شروانشاه زهره ترک شده اند.
در بیت 23 سهم به معنی تیر است و این بیت اشاره به جکایت خضر و حضرت موسی دارد که خضر کشتی را برای مصلحتی سوراخ کرد خاقانی می گوید که تیر شروانشاه 72 کشتی روس را سوراخ کرده است
در بیت 24 مقراضه به معنی تیر دو شاخه است
در بیت 25سگ زن به معنی تیر نوک تیز است
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۷ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت دهم :
عبارات«تنگنای ظلمت» و «خشکسال آفت» هردو استعاره از تعلقات مادی و نفسانی است که در صورت گذر از ایندو به روشنی و دارالسلام خواهی رسید.
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت نهم :
نفس عیسی در این بیت مراد واصلان به حق است و نقش عیسی مراد نیاداران است .
بیت به این نکته اشاره دارد که اگر می خواهی مردان خدایی را بیابی ،بیگمان آنها را در میان دنیا دوستان و در کنشت و کعبه و دیر نخواهی یافت.
دکتر امین لو در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم:
19. فتح تو به جنگ لشکر روس تاریخ شد آسمان قران را
20. رایات تو روس را علی روس صرصر شده ساق ضمیران را
شماره این ابیات را در حاشیه ای که در متن بالا به صورت 50 و 51 نوشته ام در تداوم مطلع اول این قصیده است در صورتی که اگر بیت اول مطلع دوم را شماره یک منظور کنیم شماره این ابیات 19 و 20 خواهد شد .
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۸ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت هشتم :
گنبد مراد از دنیای مادی است . خاقانی توصیه می کند که اگر در پی یافتن آب حیات و زندگانی جاویدی از قید و بند تعلقات مادی و دنیایی رها شو و تا زمانی که اسیر تعلقات نفسی با افرادی که فنا پذیرند (به واسطه عدم وصول به حق) هم بستر و هم بساط خواهی بود .
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت هفتم:
چراغ در گذشته دارای پیلته بوده که آن قسمتش آتش میگرفته و درون محتویات نفتی و روغنی اش سیاه بوده .درست مثل مثال آینه که در بیت پیشین ارائه شده مراد ظاهر زیبا و باطن تاریک و کدر است. و در مصرع بعدی هم می گوید تو همانند سنگ آسیا دور خودت می گردی و خودپرستی .
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۷ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت ششم :
در ابیات پیشین هم اشاره شد که دل عارف واسطه فیض الهی است و عکس انوار حق را چون آینه ای در علم ناسوت منعکس می کند.حال خاقانی خطاب به مدعیان سیر و سلوک می فرماید که تو هنوز همانند آینه که یک روی آن درخشان و صیقلی و طرف دیگرش تیره و کدر است هنوز باطنت کدر است و ظاهر و باطنت یکی نیست.
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت پنجم :
در این بیت خاقانی ، مثالی برای فهم بهتر مراحل سلوک ارائه می دهد بدینگونه که عاضقی را از پروانه بیاموز که در عشق شمع می سوزد و خاکسترش هم نمی ماند .مانند شعری از سعدی که می فرماید :
«ای مرغ سحر عشق زپروانه بیاموز
کان سوخته را جان شد و آواز نیامد»
البته در سیر عرفانی بعد از فنای فی الله ،عاشقان به بقای حق باقی اند و در واقع جاودانه اند.
عبدالله در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۱۵ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۸:
افتان خیزان؟
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۱۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت چهارم :
تو هنوز در بند تعلقات مادی خودی از قبیل(فخر به مال و فرزند و ماشین و سواد و مدرک تحصیلی و ویلای لواسان و . . .)هستی و اینها اگرچه یاری گر تو در این سرای فانی اند ولی گرهی از کار تو در پیمودن طریق سلوک نخواهند گشاد.با این وجود مدام میگویی که من خدایی هستم و منسوب به خدا. در حالیکه با ترک تعلقات باید به جایی رسی که حضرت حق تو را فراخواند و شایسته دعوت حق شوی .
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۰۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت سوم:
قاب قوسین تلمیحی به آیه 9 سوره نجم دارد که می فماید : «فَکَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَیٰ» یعنی به اندازه فاصله دو کمان و حتی نزدیک تر.و در اصطلاح عرفانی مراد نزدیکی به حق است .
مصرع دوم نیز تلمیح و اشاره ای به آیه 38 سوه زخرف دارد که می فرماید : «حَتَّیٰ إِذَا جَاءَنَا قَالَ یَا لَیْتَ بَیْنِی وَبَیْنَکَ بُعْدَ الْمَشْرِقَیْنِ فَبِئْسَ الْقَرِینُ» یعنی؛ تا وقتی که به سوی ما باز آید آن گاه با نهایت حسرت گوید: ای کاش میان من و تو (ای شیطان) فاصلهای به دوری مشرق و مغرب بود که تو بسیار همنشین و یار بد اندیشی بر من بودی.
و اصطلاحاً مراد از بعد المشرقین ،بیشترین فاصله است .با این اوصاف معنای بیت اینگونه می شود که :
در مسیر طی طریقت عشق، آن زمانی تو به نزدیکترین فاصله از درگاه مقصود که همان حضرت باریتعالی است خواهی رسید که بیشترین فاصله را از صفات نفسانیت(مانند خور و خواب و خشم و شهوت) داشته باشی.
دکتر امین لو در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم:
بیت 50. فتح تو به جنگ لشکر روس تاریخ شد آسمان قران را
بیت 51. رایات تو روس را علی روس صرصر شده ساق ضمیران را
در این دوبیت خاقانی در استخدام کلمات مناسب دچار تنگنا شده است به عنوان مثال برای آسمان، قران درست نیست چون قران مخصوص ستارگان است و آن زمانی است که دو ستاره سعد در مقارنه هم قرار می گیرند در این زمان هر اتفاقی بیفتد مبارک است و کسی که در این شرایط متولد شود به او صاحبقران می گویند بنا براین کاربرد قران برای آسمان صحیح نیست. در بیت 51 گفته رایات یعنی بیرقها برای ساق ضیمران ها (گیاهان ، ریاحین) صزصر (طوفان سخت)شده اند مقصودش این است که دشمنان یعنی روس و خزر ها منکوب شده اند. علاوه به کاربرد استعارات و کنایات نامأنوس خیلی مبالغه کرده است برای اینکه شروانشاه یک امیر محلی بوده و مسلما تواناییش در مقابل روسها که اقتدار داشتند ناچیز بوده است.
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
بیت دوم:
باد در دست داشتن کنایه از بی حاصلی و بی بهره بودن می باشد .یعنی تا اسیر خود پرستی و خواهشهای نفسی از سیر در طریقت عرفان بی بهره خواهی بود .خاک برخود پاش یعنی منیّت خود را نادیده انگار و اسیر نفس نباش.
عبدالله در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۸ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۷:
مصرع دوم با توجه به مصرع چهارم، احتمالا این طور باشه: دُری اگر از دود دلی گشت سیه
دکتر امین لو در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۴۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم:
بیت 18. تیغ تو مزوری عجب ساخت
بیماری آن مزوران را
مزوری دربیت اول به معنی آشی است بدون گوشت که برای بیماران می پزند. مزور در بیت دوم به معنی ریاکار است و کنایه از حکمرانان خزر و روس است که شروانشاه گاهی با آنها جنگ داشته است
خاقانی در این بیت شمشیر شروانشاه را به غذایی که به بیمار می دهند تشبیه کرده اما این غذایی نیست که بهبود دهد بلکه سبب هلاک دشمن می شود البته تشبیه بسیار نامأنوسی به نظر می رسد. در سروده های خاقانی تشبیهات و استعارات زیادی وحود دارد و می توان گفت مقداری هم افراط کرده است لذا گاهی تشبیهات و استعارات نه چندان مطلوب دارد.
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
جوشن صورت و دارالملک دل هر دو اضافه تشبیهی هستند.مراد از جوشن صورت تعلقات نفسانی و مادی است که مانع از سیر و سلوک و طی طریقت می شود.مراد از مردان نیز عارفان و سالکان طریق خداشناسیند که تا فردی از جوشن سفت و سخت مادیات رهایی نیابد نمی تواند در سلک اینچنین افرادی درآید.دل در نزد عرفا و در ادبیات ،واسطه فیض الهی است یعنی آنچه در عالم لاهوت یا همان عالم غیب است بواسطه تزکیه نفس ،بر دل وارد می شود و دل آنرا چون آینه ای بر عالم ناسوت یا همان عالم ماده منعکس می نماید.پس تنها راه سیر در طریقت دل تزکیه شده عارف است که سالک را به سمت پادشاه ازلی و ادبی رهنمون می شود و در نهایت سالک خود پادشاه می شود.همانند سی مرغ منطق الطیر که در نهایت سیمرغ شدند.
امیررضا کفاشی در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:
با سلام
قبل از شروع به بیان نکاتی در خصوص این قصیده باید عرض کنم که وزن و بحر عروضی این قصیده که در گنجور درج شده ،اشتباه است. و وزن و بحر عروضی این قصیده به شرح زیر می باشد:
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
بحر: رمل مثمن محذوف یا مقصور
پیمان بصیری در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۹:
آقای شمس در رابطه با شاهد و شاهد بازی و ... پیشنهاد میکنم به کتاب " از کوجه رندان" دکتر زرین کوب مراجعه فرمایید تا متوجه اشتباه خود شوید.
رویا در ۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۵۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۲ - (مناجات اول) در سیاست و قهر یزدان: