گنجور

حاشیه‌ها

آرمین عبدالحسینی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۲۱ دربارهٔ ناصرخسرو » سفرنامه » بخش ۲ - خواب ناصر خسرو:

ناصرخسرو تا سن چهل سالگی در دربار فعالیت می کرد و یک شب در خواب مردی نورانی می بیند که به او می گوید تا کی از این شراب خواهی خورد و ناصر خسرو می گوید اخر، دانشمندان بهتر از این کشف نکرده اند که اندوه دنیا را از بین می برد ولی ان مرد نورانی می گوید که کاری بکن که عقل تو را قوت ببخشد و انگاه به قبله اشاره می کند.
صبح روز بعد از کلیه کار های سیاسی و درباری کناره گیری و با برادر کوچک خود به نام ابوسعید راهی سفر حج به همراه یک غلام هندی می شود

»هدی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۳۶ - صفت کشتن خلیل علیه‌السلام زاغ را کی آن اشارت به قمع کدام صفت بود از صفات مذمومهٔ مهلکه در مرید:

چرا اینقدر این بشر خاصه
چقدر عالی

بهزاد در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۳ دربارهٔ حافظ » اشعار منتسب » شمارهٔ ۲۲:

پرخون جگر گردد چون دُر بما افتد
درست می باشد

رضا ذوالفقاری در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۸:

اشعار حافظ داستانهایی است از شخصیت هایی که خود را به جای افکار آن شخصیت های داستان خود قرار می دهد و اثبات این سخن هم کلمه حافظ که در آخر اشعار است که از زبان آن شخصیت های داستانی حافظ است که به میان آمده است

یکی (ودیگر هیچ) در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۹:

به نام او
یکی اصلست ایشان را و منش را
به معنی اصل ایشان و من یکی است

محسن ، ۲ در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۵۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۵۷:

هادی جان
آب تو چون به جو رود کی سخنم نکو رود
تا چشمان تو گریان است و اشک می ریزی، سخن من در تو اثر ندارد

محمد فردی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۲۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۰:

با سلام و عرض ادب و ارادت
بیت چهارم بسیار زیبا و دلنشین است و من همیشه با خواندن این بیت سرشار از لذت می شوم
می فرماید که حتی اگر دشمنان بر نگاه پاک سعدی خرده گیرند و قصد کین ورزی کنند باز دامن دوست بسیار پاک تر از آن است که با چنین سخنانی ملوث و آلوده شود یعنی شاهد و گواه سعدی دامن پاکیزه دوست است و سپس نگاه پاکیزه خویشتن.

محمد فردی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۱۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

مصرع اول بیت آخر که درون گیومه قرار داده شده است از شاعر دیگری نمی باشد بلکه در حقیقت نقل قولی است از ملامتگری که سعدی را به خاطر تحمل جور و جفای محبوب مورد عتاب و خطاب قرار می دهد یعنی مصرع اول سخنی است از قول ملامتگران و مصرع دوم هم جواب سعدی است به ملامت آنان و هردو مصرع نیز اثر طبع استاد سخن سعدی می باشد.

آلما در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۹۹:

فقط اونجا که همایون عزیز میگه .آه بیا کز عشق تو دیوانه گشتم.دست مریزاد

اقای مهدی خواهش میکنم این حرف رو نزنید .اقل کمش اینجا بیانش نکنید

رضا دهکایی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۸ دربارهٔ مهستی گنجوی » رباعیات » رباعی شمارۀ ۱۵۶:

استاد شهرام ناظری در جشن هنر طوس به همراه گروه سماعی اجرا کرده اند .

دکتر امین لو در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱ - در صفت عشق و مدح شیخ الاسلام ناصر الدین ابراهیم:

15. هر یکی از رنگ و رای چون فلک و آفتاب هر یکی از قرب و قدر چون ملک و پادشا
16. خادم این جمع دان و آبده دستشان قبهٔ ازرق شعار، خسرو زرین غطا
17. صاحب دلق و عصا چون خضر و چون کلیم گنج روان زیر دلق مار نهان در عصا
18. کرده به دیوان دل چرخ و زمین را لقب پیر تجشم نهاد زشت شبانگه لقا
در تمام ابیات فوق صنعت لف و نشر بکار رفته است.
در مصرع بیت اول رنگ لباس آنها (صوفیان و مردان حق) را به رنگ آسمان که کبود است و اندیشه آنها را از نظر روشنی به آفتاب تشبیه کرده و در مصرع دوم بیت آنها را از نظر نزدیکی به خدا به فرشته و از نظر مقام به پادشاه تشبیه کرده است
در بیت 16 خادم آنها (صوفیان و مردان حق) را آسمان ازرق پوش تشبیه نموده و اضافه کرده که پادشاه زرین لباس به عنوان خدمتکاری به دستشان آب می یزد.
در بیت 17 عرفا را به حضرت خضر و حضرت موسی تشبیه نموده و در مصرع بعدی گفته که آنها مانند حضرت خضر گنج روان زیر دلق دارند و مانند موسی عصایی دارند که معجزه او بود . البته یادآور شوم گنج روان منتسب به قارون است حال چرا خاقانی آن را به خضر منتسب کرده است نمی دانم.
در بیت 18 می گوید در دل آنها (صوفیان و مردان حق) چرخ مانند پیری است که نهادش سخت گیر و آزارنده است و زمینی (دنیایی) است که دارای صورت زشت و تاریکی است.

دکتر امین لو در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۷ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱ - در صفت عشق و مدح شیخ الاسلام ناصر الدین ابراهیم:

بیت 14 در کنف فقر بین سوختگان خام نوش
بر شجر لا نگر مرغ‌دلان خوش نوا
در مصرع اول این خام پوش به صورت خام نوش تایپ شده که باید اصلاح گردد.
کنف به معنی حمایت و جانبداری است. مرغ دل صفت مرکب است به معنی نازکدل. سوختگان یعنی عاشقان حق و غرفا. شجر لا اضافه تشبیهی است خاقانی در جاهای مختله از تعبیر لا و الا استفاده کرده و مرادش از لا نفی تعلقات مادی است و الا خلاصه الا الله و بیان توحید است.
معنی بیت این است : عاشقان حق که عاشقان دلسوخته هستند در کنف حمایت خدا بوده و لیاسهای کم بها می پوشند و همچنین کساانی که به تعلقات دنیوی لا (نه) گفته اند مانند مرعدلانی (نازکدلانی) هستند در عشق پروردگار نواهای خوش می خوانند.
در ادبیات فارسی آواز مرغان به تعابیر مختلف کنایه از راز و نیاز و عشق ورزی با خذا دارد.
به عنوان مثال این بیت زیبای سعدی است که می گوید:
خفتگان را خبر از زمزمه مرغ سحر حیوان را خبر از عالم انسانی نیست.
یا این بیت از سعدی
ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز کان سوخته را جان شد و آواز نیامد.
یا این دوبیت حافظ
بلبلی برگ گلی خوشرنگ در منقار داشت وندرآن برگ و نوا خوش ناله های زار داشت گفتمش در عین وصل این ناله و فریاد چیست گفت ما را جلوه معشوق در این کار داشت

بهنام در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۳۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی زوطهماسپ » پادشاهی زو طهماسپ:

بیک بابای گرامی احتمالا اشتباه تایپی داشتین چون طهماسپ پادشاه نبود و پسرش زو پادشاه بوده

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۸ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت هفدهم:
اعمی یعنی نابینا
بین مصطفی و مصطفا در مصرع دوم نوعی از جناس تام وجود دارد ، چراکه اولی به معنای برگزیده و دومی مراد خود رسول اکرم(ص) است.
در راه طریقت ، آنکه توان درک عالم معنا را نداشته باشد باید که به محمد(ص) و هدایت وی تکیه کند.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت شانزدهم :
واژه «لا» در عرفان در معنای ترک و نفی ما سواء الله است و واژه «الّا» در معنای اثبات حق است.
خاقانی می فرماید که در طی طریقت عرفان،فنای خویش کافی نیست، چرا که کسی که منا را زیارت کرده باید به دیدن کعبه نیز نائل شود.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت پانزدهم :
مصرع اول تلمیحی به آیه 35 سوره نور دارد که می فرماید : «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ کَأَنَّهَا کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لَا شَرْقِیَّةٍ وَلَا غَرْبِیَّةٍ یَکَادُ زَیْتُهَا یُضِیءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَی نُورٍ یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشَاءُ وَیَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ » یعنی ؛ خدا نور آسمان ها و زمین است؛ وصف نورش مانند چراغدانی است که در آن، چراغ پر فروغی است، و آن چراغ در میان قندیل بلورینی است، که آن قندیل بلورین گویی ستاره تابانی است، [و آن چراغ] از [روغن] درخت زیتونی پربرکت که نه شرقی است و نه غربی افروخته می شود، [و] روغن آن [از پاکی و صافی] نزدیک است روشنی بدهد گرچه آتشی به آن نرسیده باشد، نوری است بر فراز نوری؛ خدا هر کس را بخواهد به سوی نور خود هدایت می کند، و خدا برای مردم مثل ها می زند [تا حقایق را بفهمند] و خدا به همه چیز داناست.
در مصرع دوم «مصباح لا» یا چراغ توحید اضافه تشبیهی است مراد چراغی است که با تجلّی «لا اله الا الله» در دل مومن روشن می گردد.
یعنی اگر در دل تو چراغ یقینی برافروخته است، خداوند را فقط با تعبیرات قرآن یاد کن نه با آنچه در ذهن خودت است.البته این بیت با بیتی از مثنوی که می فرماید : «هیچ ترتیبی و آدابی مجوی--- هرچه می خواهد دل تنگت بگو» در منافات است.

فاطمه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۵ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۷۴ - در رثای شهید بلخی:

سلام یعنی دو چشم از روی زمین کم شده (کنایه از این که یک نفر از بین رفته) اما با حساب خرد و اندیشه که ببینی گویی هزاران نفر کم شده است (کنایه از خردمندی شخصی که فوت شده)

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت چهاردهم :
سرنهادن : کنایه از اطاعت و فرمانبرداری و منقاد گشتن است .
چراکه اطاعت بی چون و چرا از حق موجب بهره مندی فراتر از شایستگی بنده از الطاف خداوند می شود.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۸ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت سیزدهم:
بیت تلمیحی به دو واقعه تاریخی دارد که پس از حمله بخت النّصر، در حرم بیت المقدس خوکدانی برپا شده بوده و به پرورش خوک می پرداختند. و در مصرع دوم نیز به حمله ابرهه پادشاه حبش به مکه اشاره دارد که به سرانجامی نرسید.
در کل منظور نظر خاقانی این است که با دلی که حب دنیارا در خود دارد در راه طریقت نمی توان قدم نهاد.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت دوازدهم :
شرب عزلت، باد هوس و باغ وحدت اضافه تشبیهی اند.
بیخ هوا : اضافه استعاری است چراکه که هوای و هوس به گیاه هرزه ای تشبیه شده است که دارای ریشه و بیخ است.
عزلت به معنای گوشه ای نشستن و از خلق دوری گزیدن است.
وحدت یعنی از بین رفتن تعینات و کثرات بطوری فقط موجودی واحد مشاهده شود.
معنای بیت :
آن زمانی که به منزل وحدت رسیدی و دانستی که همه کثرات هستیی عاریتی دارند و قائم به ذات حق اند و نه خود ، هوای نفس را نادیده بگیر و از وی تبعیت مکن

۱
۲۸۲۹
۲۸۳۰
۲۸۳۱
۲۸۳۲
۲۸۳۳
۵۸۲۳