گنجور

حاشیه‌ها

رضا دهکایی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۸ دربارهٔ مهستی گنجوی » رباعیات » رباعی شمارۀ ۱۵۶:

استاد شهرام ناظری در جشن هنر طوس به همراه گروه سماعی اجرا کرده اند .

دکتر امین لو در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱ - در صفت عشق و مدح شیخ الاسلام ناصر الدین ابراهیم:

15. هر یکی از رنگ و رای چون فلک و آفتاب هر یکی از قرب و قدر چون ملک و پادشا
16. خادم این جمع دان و آبده دستشان قبهٔ ازرق شعار، خسرو زرین غطا
17. صاحب دلق و عصا چون خضر و چون کلیم گنج روان زیر دلق مار نهان در عصا
18. کرده به دیوان دل چرخ و زمین را لقب پیر تجشم نهاد زشت شبانگه لقا
در تمام ابیات فوق صنعت لف و نشر بکار رفته است.
در مصرع بیت اول رنگ لباس آنها (صوفیان و مردان حق) را به رنگ آسمان که کبود است و اندیشه آنها را از نظر روشنی به آفتاب تشبیه کرده و در مصرع دوم بیت آنها را از نظر نزدیکی به خدا به فرشته و از نظر مقام به پادشاه تشبیه کرده است
در بیت 16 خادم آنها (صوفیان و مردان حق) را آسمان ازرق پوش تشبیه نموده و اضافه کرده که پادشاه زرین لباس به عنوان خدمتکاری به دستشان آب می یزد.
در بیت 17 عرفا را به حضرت خضر و حضرت موسی تشبیه نموده و در مصرع بعدی گفته که آنها مانند حضرت خضر گنج روان زیر دلق دارند و مانند موسی عصایی دارند که معجزه او بود . البته یادآور شوم گنج روان منتسب به قارون است حال چرا خاقانی آن را به خضر منتسب کرده است نمی دانم.
در بیت 18 می گوید در دل آنها (صوفیان و مردان حق) چرخ مانند پیری است که نهادش سخت گیر و آزارنده است و زمینی (دنیایی) است که دارای صورت زشت و تاریکی است.

دکتر امین لو در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۷ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱ - در صفت عشق و مدح شیخ الاسلام ناصر الدین ابراهیم:

بیت 14 در کنف فقر بین سوختگان خام نوش
بر شجر لا نگر مرغ‌دلان خوش نوا
در مصرع اول این خام پوش به صورت خام نوش تایپ شده که باید اصلاح گردد.
کنف به معنی حمایت و جانبداری است. مرغ دل صفت مرکب است به معنی نازکدل. سوختگان یعنی عاشقان حق و غرفا. شجر لا اضافه تشبیهی است خاقانی در جاهای مختله از تعبیر لا و الا استفاده کرده و مرادش از لا نفی تعلقات مادی است و الا خلاصه الا الله و بیان توحید است.
معنی بیت این است : عاشقان حق که عاشقان دلسوخته هستند در کنف حمایت خدا بوده و لیاسهای کم بها می پوشند و همچنین کساانی که به تعلقات دنیوی لا (نه) گفته اند مانند مرعدلانی (نازکدلانی) هستند در عشق پروردگار نواهای خوش می خوانند.
در ادبیات فارسی آواز مرغان به تعابیر مختلف کنایه از راز و نیاز و عشق ورزی با خذا دارد.
به عنوان مثال این بیت زیبای سعدی است که می گوید:
خفتگان را خبر از زمزمه مرغ سحر حیوان را خبر از عالم انسانی نیست.
یا این بیت از سعدی
ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز کان سوخته را جان شد و آواز نیامد.
یا این دوبیت حافظ
بلبلی برگ گلی خوشرنگ در منقار داشت وندرآن برگ و نوا خوش ناله های زار داشت گفتمش در عین وصل این ناله و فریاد چیست گفت ما را جلوه معشوق در این کار داشت

بهنام در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۳۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی زوطهماسپ » پادشاهی زو طهماسپ:

بیک بابای گرامی احتمالا اشتباه تایپی داشتین چون طهماسپ پادشاه نبود و پسرش زو پادشاه بوده

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۸ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت هفدهم:
اعمی یعنی نابینا
بین مصطفی و مصطفا در مصرع دوم نوعی از جناس تام وجود دارد ، چراکه اولی به معنای برگزیده و دومی مراد خود رسول اکرم(ص) است.
در راه طریقت ، آنکه توان درک عالم معنا را نداشته باشد باید که به محمد(ص) و هدایت وی تکیه کند.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت شانزدهم :
واژه «لا» در عرفان در معنای ترک و نفی ما سواء الله است و واژه «الّا» در معنای اثبات حق است.
خاقانی می فرماید که در طی طریقت عرفان،فنای خویش کافی نیست، چرا که کسی که منا را زیارت کرده باید به دیدن کعبه نیز نائل شود.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت پانزدهم :
مصرع اول تلمیحی به آیه 35 سوره نور دارد که می فرماید : «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ کَأَنَّهَا کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لَا شَرْقِیَّةٍ وَلَا غَرْبِیَّةٍ یَکَادُ زَیْتُهَا یُضِیءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَی نُورٍ یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشَاءُ وَیَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ » یعنی ؛ خدا نور آسمان ها و زمین است؛ وصف نورش مانند چراغدانی است که در آن، چراغ پر فروغی است، و آن چراغ در میان قندیل بلورینی است، که آن قندیل بلورین گویی ستاره تابانی است، [و آن چراغ] از [روغن] درخت زیتونی پربرکت که نه شرقی است و نه غربی افروخته می شود، [و] روغن آن [از پاکی و صافی] نزدیک است روشنی بدهد گرچه آتشی به آن نرسیده باشد، نوری است بر فراز نوری؛ خدا هر کس را بخواهد به سوی نور خود هدایت می کند، و خدا برای مردم مثل ها می زند [تا حقایق را بفهمند] و خدا به همه چیز داناست.
در مصرع دوم «مصباح لا» یا چراغ توحید اضافه تشبیهی است مراد چراغی است که با تجلّی «لا اله الا الله» در دل مومن روشن می گردد.
یعنی اگر در دل تو چراغ یقینی برافروخته است، خداوند را فقط با تعبیرات قرآن یاد کن نه با آنچه در ذهن خودت است.البته این بیت با بیتی از مثنوی که می فرماید : «هیچ ترتیبی و آدابی مجوی--- هرچه می خواهد دل تنگت بگو» در منافات است.

فاطمه در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۵ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۷۴ - در رثای شهید بلخی:

سلام یعنی دو چشم از روی زمین کم شده (کنایه از این که یک نفر از بین رفته) اما با حساب خرد و اندیشه که ببینی گویی هزاران نفر کم شده است (کنایه از خردمندی شخصی که فوت شده)

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت چهاردهم :
سرنهادن : کنایه از اطاعت و فرمانبرداری و منقاد گشتن است .
چراکه اطاعت بی چون و چرا از حق موجب بهره مندی فراتر از شایستگی بنده از الطاف خداوند می شود.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۸ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت سیزدهم:
بیت تلمیحی به دو واقعه تاریخی دارد که پس از حمله بخت النّصر، در حرم بیت المقدس خوکدانی برپا شده بوده و به پرورش خوک می پرداختند. و در مصرع دوم نیز به حمله ابرهه پادشاه حبش به مکه اشاره دارد که به سرانجامی نرسید.
در کل منظور نظر خاقانی این است که با دلی که حب دنیارا در خود دارد در راه طریقت نمی توان قدم نهاد.

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت دوازدهم :
شرب عزلت، باد هوس و باغ وحدت اضافه تشبیهی اند.
بیخ هوا : اضافه استعاری است چراکه که هوای و هوس به گیاه هرزه ای تشبیه شده است که دارای ریشه و بیخ است.
عزلت به معنای گوشه ای نشستن و از خلق دوری گزیدن است.
وحدت یعنی از بین رفتن تعینات و کثرات بطوری فقط موجودی واحد مشاهده شود.
معنای بیت :
آن زمانی که به منزل وحدت رسیدی و دانستی که همه کثرات هستیی عاریتی دارند و قائم به ذات حق اند و نه خود ، هوای نفس را نادیده بگیر و از وی تبعیت مکن

امیررضا کفاشی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در یکتاپرستی و ستایش حضرت خاتم الانبیاء:

بیت یازدهم :
درِ فقر: اضافه استعاری است چراکه فقر به عمارتی تشبیه شده که دارای در است. در اصطلاح عرفانی یکی از منازل ئ مراحل طریقت است که به معنای نیازمندی به حق و بی نیازی از خلق است.
سرهنگ عشق: اضافه تشبیهی
صاحب خراج جایی بودن کنایه از سلطنت آن ناحیه را داشتن است. پس معنای بیت اینگونه می شود :
از علایق دنیوی خود را برهان تا از بارگاه پادشاه(خدا)، حاجبی به پیشواز تو آید و گوید : «خوش آمدی»!و این چنین عارف و سالکی بر عرصه هر دو جهان سلطنت خواهد داشت.

مهدی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۳۶:

کشتن ضمیر "من" و ذهن است که انسان را به سطح بالاتری از شعور نائل می کند. همانگونه که اکهارت تول در کتاب قدرت حال کنار گذاشتن ذهن و اشو در کتاب خرد خالی کردن خود از شخصیت و هر آنچه که می گوید "من" را پیشنهاد می دهد.

آرمان فراز در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۱ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۳۶:

نمیدونم چرا همش فکر میکنم دوتا کلمه سلطان جا افتاده. جایی که میگه : چرا خدمت سلطان نکنی تا از ......تو چرا کار نکنی تا از مذلت خدمت سلطان برهی. البته هیچ دلیلی ندارم.

عین. ح در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۳۰ دربارهٔ ظهیر فاریابی » قطعات » شمارهٔ ۷:

سلام. قافیهٔ بیت پایانی «اثرت» است.
اصولا اثرات غلط است و در هیچ متن کهنی آن را نخواهید یافت؛ همچنان‌که نظرات و نفرات هم به کار نرفته است.

شهره در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۰۶ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۶:

ما انسانها بری از خطا نیستیم، منتها هرچه روح انسان پاک تر باشه مجازات عمل سریعتر به او بر می گرده (که این می تونه حتی یک لحظه غفلت از یاد خدا باشه) شاید سنایی اینجا اشاره به این قانون داره، که البته شاعر اون رو در اندرز به ما گفته نه عالم ربانی مثل خودش.

مجتبی در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۵۶ دربارهٔ ابن حسام خوسفی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۶:

وزن شعر به {فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)} تصحیح شود.

هادی بهار در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۴۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۵۷:

سلام
منظور از مطرع
آب تو چون به جو رود کی سخنم نکو رود
چی هست؟
ممنون

میلاد در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۲ دربارهٔ رودکی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۶:

آیا به جای بسفت نباید بیفت بیاد؟

میلاد در ‫۷ سال قبل، یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۱۳ دربارهٔ رودکی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲:

سلام
مصراع چهارم درست خونده نمیشه

۱
۲۷۲۹
۲۷۳۰
۲۷۳۱
۲۷۳۲
۲۷۳۳
۵۷۲۳