باز شیطان به صورتی دیگر
زد در ایشان کدورتی دیگر
بعد چندین صفا و کشف عطا
بعد چندین عروج سوی علا
مکر شیطان ببین که چونشان باز
کرد بیزار از نماز و نیاز
رخت اعمال جمله را دزدید
هر یکی ز اعتقاد برگردید
بازگشتند همچو اول بار
می و مستی گذشت و ماند خمار
روشنی شد بدل به تاریکی
صحت تن به رنج باریکی
چشم زخمی رسید از غیرت
تا شود جمله خلق را عبرت
تا که خایف بُوَند در ره دین
نشوند ایمن از بِلیس لعین
تکیه بر زهد و بر عمل نکنند
شادمانی به هر امل نکنند
گرچه گردند از عمل دریا
جمله باشند خایف و جویا
عاجزانه روند این ره را
نهلند از کف خود آگه را
هیچ بیپیشوا قدم ننهند
دامنش را ز دست خود ندهند
گرچه آن خمرشان کند مسرور
نشوند از بله بدان مغرور
حال آن جمع یادشان آید
ترسشان هر نفس بیفزاید
گر رسدشان ز حق هزار عطا
نشوند ایمن از کمین قضا
قوت و زور زارشان دارد
در عبادت بکارشان دارد
در تنعم کنند مسکینی
گاه شادی و عیش غمگینی
زان چنان چشم زخم روز و شبان
ترس ترسان بوند ناله کنان
هله ای زاهدان شب بیدار
هله ای عالمان خوشرفتار
هله ای رهروان ز پیر و فتی
هله ای صادقان بیهمتا
هله ای بندگان آن حضرت
هله ای طالبان آن دولت
هله آنها که از جهان رستید
از چنین دام بیامان جستید
هله آنها که پاکبازانید
هر یکی در شکار بازانید
هله آنها که فارغ از خلقید
شده قانع به کهنهی دلقید
هله آنها که بیخورش سیرید
در چنین بیشه هر یکی شیرید
هله آنها که بر شما آتش
همچو گل شد لطیف و تازه و خوش
هله آنها که بر شما طوفان
گشت چون جسر تا روید بر آن
هله آنها که بر هوا رفتید
سبک ار چه به تن قوی زفتید
ترس ترسان روید این ره را
تا ببینید روی آن شه را
دشمن جانتان چو شیطان است
نبود ایمن آنکه انسان است
دشمن خرد نیست زو ترسید
مکر او را ز رهروان پرسید
صدهزاران هزار چون ما را
قصد کرد از برای یغما را
همچو آدم که اصل و بابا بود
جد هر مؤمنی و ترسا بود
انبیا و اولیا ز پشت ویاند
گرچه از مصر و از عراق و ریاند
مقتدا و خلیفهی یزدان
هر فرشتهاش سجود کرده ز جان
با چنین آدم علیم صفی
با چنین پیشوا و یار وفی
مکرها کرد و عاقبت او را
کرد بیرون ز جنة المأوی
از کمین نقل نقل کرد از عهد
گندمی را نمود بیش از شهد
دام ر ا زیر دانه پنهان کرد
تا ورا صید همچو مرغان کرد
با تو مسکین که کم ز عصفوری
چه کند فکر کن چه مغروری
دشمن آدم است بچگانش
کو کسی کو نشد پریانش
باز چون شمس دین بدانست این
که شدند آن گروه پر از کین
آن محبت برفت از دلشان
باز شد دل زبون آن گلشان
عقلشان شد اسیر نفس و هوی
مؤمنان گشته از هوا ترسا
نفسهای خبیث جوشیدند
باز در قلع شاه کوشیدند
گفت شه با ولد که دیدی باز
چون شدند از شقا همه دمساز
که مرا از حضور مولانا
که چو او نیست هادی و دانا
فکنندم جدا و دور کنند
بعد من جملگان سرور کنند
خواهم این بار آنچنان رفتن
که نداند کسی کجایم من
همه گردند در طلب عاجز
ندهد کس نشان ز من هرگز
سالها بگذرد چنین بسیار
کس نیابد ز گرد من آثار
چون کشانم دراز گویند این
که ورا دشمنی بکشت یقین
چند بار این سخن مکرر کرد
بهر تأکید را مقرر کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان حسد و گستاخی مریدان پس از توبه و استغفار میپردازد. پس از مدتی که مریدان به صفا و کشف عطا رسیده بودند، شیطان دوباره به آنها نزدیک میشود و باعث میشود که از نیایش و عبادت دور شوند. این مکر شیطان به آنها آسیب میزند و موجب بیزاری از اعمال نیک میگردد. در ادامه، هشدارهایی به زاهدان و دانشمندان میدهد تا از دامهای شیطان در امان بمانند و بر زهد و اعمال نیک خود تکیه نکنند. همچنین، بهطور خاص به داستان آدم و لبریز شدن او از نعمت و در نهایت خروجش از بهشت اشاره میکند تا یادآوری کند که کسی نمیتواند از مکر شیطان ایمن باشد.
هوش مصنوعی: شیطان بار دیگر در شکل و فریبی تازه، تیرگی و کدورتی نو در دل آن مریدان افکند.
هوش مصنوعی: این کار پس از آنهمه صفای دل و کشف و عطای الهی و پس از آنهمه بالا رفتن به سوی مقامات عالی رخ داد.
هوش مصنوعی: نیرنگ شیطان را ببین که چگونه دوباره آنان را از نماز و نیاز و تضرع به درگاه حق بیزار کرد.
هوش مصنوعی: شیطان سرمایهٔ اعمال نیک همهٔ آنان را دزدید و هر یک از اعتقاد خود به شیخ برگشت.
هوش مصنوعی: آنان به حال نخستین خود بازگشتند؛ شراب و مستی معنوی رفت و تنها خماری و سردرد آن باقی ماند.
هوش مصنوعی: روشنایی دلشان به تاریکی بدل شد و تندرستی جان به بیماری لاغرکننده تبدیل گشت.
هوش مصنوعی: از سر غیرت الهی گزند و چشمزخمی به آنان رسید تا مایهٔ عبرت همهٔ مردم شود.
هوش مصنوعی: تا رهروان در راه دین همیشه ترسان باشند و از فریب ابلیس ملعون خود را در امان نپندارند.
هوش مصنوعی: تا به زهد و عمل خود تکیه نکنند و به هر آرزو و امیدی دلخوش و شادمان نشوند.
هوش مصنوعی: حتی اگر از کثرت عمل همچون دریا شوند، باز همه ترسان و جویای حق بمانند.
هوش مصنوعی: این راه را با عجز و فروتنی بپیمایند و دست مرشد آگاه را از دست خود رها نکنند.
هوش مصنوعی: هیچ قدمی بدون پیشوا برندارند و دامن او را از دست ندهند.
هوش مصنوعی: هرچند آن شراب معنوی شادشان کند، از روی نادانی به آن مغرور نشوند.
هوش مصنوعی: سرگذشت آن گروه مریدان را به یاد آورند و ترسشان هر دم بیشتر شود.
هوش مصنوعی: اگر هزار بخشش هم از حق به آنان برسد، خود را از کمین تقدیر ایمن ندانند.
هوش مصنوعی: این ترس، آنان را با وجود نیرومندی، زار و فروتن نگه میدارد و به عبادت مشغولشان میکند.
هوش مصنوعی: در هنگام نعمت، مسکینوار و فروتناند و در زمان شادی و خوشی، اندوهگین.
هوش مصنوعی: به سبب چنین چشمزخمی که بر آن مریدان رسید، اینان شب و روز ترسان و نالان میمانند.
هوش مصنوعی: هان ای زاهدان شبزندهدار و ای دانشمندان نیکرفتار.
هوش مصنوعی: هان ای رهروان راه حق، چه پیر و چه جوان، و ای راستان بیمانند.
هوش مصنوعی: هان ای بندگان درگاه خداوند و ای جویندگان آن دولت و سعادت معنوی.
هوش مصنوعی: هان ای کسانی که از دنیا رهیدید و از این دام بیرحم گریختید.
هوش مصنوعی: هان ای کسانی که پاکباز و همهچیزباخته در راه حقاید و هر یک در شکار معنوی همچون بازِ شکاری هستید.
هوش مصنوعی: هان ای کسانی که از مردم بینیازید و به خرقهٔ کهنهٔ درویشی قناعت کردهاید.
هوش مصنوعی: هان ای کسانی که بیغذا سیرید و در این بیشهٔ دنیا هر یک همچون شیر دلیرید.
هوش مصنوعی: هان ای کسانی که آتش برایتان همچون گل لطیف و تازه و خوش شد؛ اشاره به گلستان شدن آتش بر ابراهیم.
هوش مصنوعی: ای کسانی که طوفان برای شما مانند پلی شد تا از روی آن بگذرید؛ یعنی سختیها و بلاها برایتان راه عبور شد.
هوش مصنوعی: ای کسانی که با آنکه تنی نیرومند و درشت دارید، سبکبار به هوا پرواز کردهاید و از بند جسم رستهاید.
هوش مصنوعی: این راه را با ترس و احتیاط بپیمایید تا روی آن پادشاه حقیقی را ببینید.
هوش مصنوعی: دشمن جان شما شیطان است و هیچ انسانی از او در امان نیست.
هوش مصنوعی: این دشمن کوچک و ناچیز نیست؛ از او بترسید و حیلههایش را از سالکان راه بپرسید.
هوش مصنوعی: شیطان قصد بیشمار کسانی مانند ما را کرده تا ایمانشان را به غارت ببرد.
هوش مصنوعی: مانند آدم که اصل و پدر همه و نیای هر مؤمن و مسیحی بود.
هوش مصنوعی: پیامبران و اولیا همه از نسل اویند، هرچند از سرزمینهای گوناگون مانند مصر و عراق و ری باشند.
هوش مصنوعی: آدم پیشوا و جانشین خدا بود و همهٔ فرشتگان از جان به او سجده کردند.
هوش مصنوعی: با چنین آدمِ دانا و برگزیده، با چنین پیشوا و یار وفادار،
هوش مصنوعی: شیطان حیلهها به کار برد و سرانجام او را از بهشت جاودان بیرون کرد.
هوش مصنوعی: از کمینگاه، او را از پیمانی که با خدا بسته بود گامبهگام دور کرد و گندم را در نظرش شیرینتر از عسل جلوه داد.
هوش مصنوعی: دام را زیر دانه پنهان کرد تا آدم را مانند پرندگان شکار کند.
هوش مصنوعی: ای بیچاره که از گنجشکی هم کمتری، بیندیش که شیطان با تو چه خواهد کرد؛ چه مغروری که از او غافلی!
هوش مصنوعی: فرزندان شیطان دشمن آدمیاند؛ کجاست کسی که گرفتار وسوسهٔ این دیوان و پریان نشده باشد؟
هوش مصنوعی: باز وقتی شمسالدین دریافت که آن گروه از مریدان دوباره پر از کینه شدهاند،
هوش مصنوعی: و آن محبت از دلشان رفته و دلشان باز زبون و گرفتار شده است،
هوش مصنوعی: عقلشان اسیر نفس و هوس شد و مؤمنان از هوای نفس مانند کافران گشتند.
هوش مصنوعی: نفسهای پلیدشان به جوش آمد و دوباره در کندن و دور کردن آن شاه، یعنی شمس، کوشیدند.
هوش مصنوعی: شمس به سلطان ولد گفت: دیدی که دوباره همه از بدبختی با هم همدست شدند؟
هوش مصنوعی: تا مرا از حضور مولانا، که هیچ راهنما و دانایی مانند او نیست،
هوش مصنوعی: جدا و دور سازند و پس از رفتن من همگی شادی کنند.
هوش مصنوعی: این بار میخواهم چنان بروم که هیچکس نداند کجا هستم.
هوش مصنوعی: همه در جستوجوی من درمانده شوند و هرگز کسی نشانی از من ندهد.
هوش مصنوعی: سالهای بسیار اینگونه بگذرد و کسی حتی اثری از گرد راه من نیابد.
هوش مصنوعی: چون غیبتم طولانی شود، خواهند گفت که بیگمان دشمنی او را کشته است.
هوش مصنوعی: شمس این سخن را چند بار تکرار کرد و برای تأکید آن را استوار ساخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.