بخش ۱۵۴ - در بیان آنکه ولی خدا در زمان خود نوح وقت است و عنایت او همچو کشتی است او طوفان بلانگاه دارنده و در تقریر آنکه طوفان آب اگرچه بلاست اما سهل است، زیرا آن بلا بر اجسام است.طوفان جهل از آن مشکلتر است زیرا هر که در او غرق شد ابدالآباد خلاص نیابد
رحمت عالم است مرد خدا
دستگیر و پناه در دو سرا
دست در وی زنید تا برهید
روی سویش بعشق و صدق نهید
نوح وقت است اندر این دوران
کشتی او رهاند از طوفان
رنج طوفان آب سهل بود
زان قویتر بدان که جهل بود
هست طوفان حقیقت این عالم
غرقه در وی امیر و شاه و حشم
بگریزید سوی کشتی نوح
تا ز غرقه خلاص یابد روح
شهوات جهان چو طوفان است
هرکه زان جست او مسلمان است
وانکه از جهل ماند در شهوات
کافر است ارچه آورد صلوات
کشتی ایمنی ولی خداست
از برای شما میان شماست
تا شما را رهاند از طوفان
زانکه آن درد راست او درمان
اللّه اللّه همه در او نگرید
تا از او گنجهای روح برید
اللّه اللّه فدای او گردید
تا چو او بر نهم فلک گردید
اللّه اللّه ورا غلام شوید
هر طرف کو رود هم ه بروید
اللّه اللّه همه بوی گروید
اللّه اللّه از او جدا مشوید
تا چنین دولتی نگردد فوت
رو بدو آورید پیش از موت
دولت مغتنم بدست آمد
هرکه دارد دلی بیارامد
وانکه بی دل بود دلش بخشد
تا چو خورشید و ماه بدرخشد
منکر او عدوی جان خود است
هرکه بنده اش نگشت بیخرد است
هیچ عاقل زیان خود خواهد
سوی چیزی رود کزان کاهد
در چه بی بنی نهد پا را
یا هلد بهر جای بیجا را
یا کند ترک عمر سر مد را
عشرت و شادی مخلد را
یا گزیند بجای عالم جان
کاندر آنجاست عمر جاویدان
خاکدان پلید فانی را
که پر از محنت است و دردوعنا
هیچ جانی در این جهان ناسود
کل زیان است نیست اینجا سود
حاصلش روز و شب پریشانی است
پی هر راحتش پشیمانی است
حاصلش را نتیجه خود فوت است
خفته اندر حیات او موت است
پل دنیا عظیم پر خطر است
پل دنیا برای رهگذر است
بر سر پل بنا مکن خانه
زانکه پل نیست جای فرزانه
جان تو آمده است از بیجا
تا برین پل بود گذر او را
هست در زیر این پل آب نغول
هر که بر پل مکان کند ز فضول
عاقبت غرق گردد اندر آب
چونکه پل را کند خدای خراب
هرکه بر پل شود مقیم بدان
سرنگون افتد اندر آن طوفان
وانکه بگذشت از خطر برهید
خوش سلامت بدار امن رسید
کامهای جهان فریبنده است
رهزن میرو خواجه وبنده است
همه چو ن مرغ مانده در دامش
همه بی کام از پی کامش
چون عجوزه است ساحرۀ دنیا
شده مانع ز راحت عقبی
خویشتن را بسحرها زیبا
مینماید بطفل و پیر و فتی
همه را کرده است سغبۀ خود
از که و از مه و ز نیک و ز بد
روی خود را نموده چون گلزار
در حقیقت بود بتراز خار
دوزخی خویش را نموده بهشت
همه را تا فنا نکرد نهشت
از هزاران یکی رهید از وی
باقیان زاتشش شده لاشی
سحر دارد قوی و گیرنده
کو کسی کان نشد پذیرنده
حسن او چون مسی است زر اندود
زشت دانش اگرچه خوب نمود
زیر شیرینیش چه تلخهیاست
کژ بود هرچه او نماید راست
مکر او را نه حد بودند کران
حیله های وی است بی پایان
بر نیاید بحیله با او کس
چه زند پیش چنگ باز مگس
تو کم از روبهی و او چون شیر
سوی او ز ابلهی مپوی دلیر
دامن رستمی بگیر که تا
برهاند ز چنگ شیر ترا
نارت از نور شیخ کشته شود
کارت از عون شیخ پیش رود
چون کنی کارها بقو ّ ت او
هرچه خواهی شود میسر تو
نکنی دفع او ب قوّ ت خود
کو ره صد هزار همچو توزد
شرح لاحول را اگر دانی
روشنت گردد اینکه نتوانی
که بر آئی بجهد خود باوی
جز بتأیید عون حضرت حی
چون شود بر تو این سخن روشن
نزنی دست جز بدان دامن
زور بگذاری و کنی زاری
گذری از غرور و جباری
بندگی خدا کنی شب و روز
دائماً از نیاز و صدق و ز سوز
غیر از این چاره ای نجوئی تو
جز سوی بندگی نپوئی تو
خود همان بندگی کند دفعش
راند از پیش تو بصد صفعش
دفع او بندگی است نی رد وگیر
از کمان تقی بر او زن تیر
مکن آنرا که نفس میخواهد
طاعت افزای کو بدان کاهد
زانکه از ضد ّ ضد شود ناچیز
نی تموز است آفت پائیز
نی که از گرم سرد محو شود
صلح چون رو نمود جنگ رود
بندگی دان که ضد ِّّ شیطان است
داروی اینچنین کری آن است
ضد ّ عصیان بود یقین طاعت
ضد ّ هر محن و بلا راحت
هین بدین تیغ حلق نفس ببر
تا شوی بی صدف در آن یم در
تا رود از تو جهل و علم آید
عوض خشم و کینه حلم آید
چونکه شیطان رو درسد رحمان
گوی ترک جهان برای جنان
امر بشکست از آن شد او شیطان
هرکه او این کند همانش دان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، ولی خدا که به عنوان نوح زمان معرفی شده، به کمک انسانها میآید و پناهگاهی امن برای آنها فراهم میکند. طوفان جهل و شهوات، خطرناکتر از طوفان آب هستند و هر که در آن گرفتار شود، رستگار نخواهد شد. شاعر تأکید میکند که پناه بردن به ولی خدا و بندگی او، انسان را از این طوفانها رهایی میبخشد. دنیا به مثابه پلی پرخطر است که انسانها باید از آن عبور کنند و در این مسیر، تنها راه نجات، پیوستن به بندگی و طاعت خداوند است. در نهایت، بنده باید از نفس و تمایلات دنیوی دوری کند تا به نهایت سعادت و رستگاری دست یابد.
هوش مصنوعی: مرد خدا (ولی) مایهٔ رحمت برای جهان است و در دنیا و آخرت دست مردم را میگیرد و پناه آنان است.
هوش مصنوعی: به او چنگ بزنید تا رهایی یابید و با عشق و صداقت رو به سوی او کنید.
هوش مصنوعی: ولی خدا در این روزگار نوح زمانه است و کشتی او مردم را از طوفان نجات میدهد.
هوش مصنوعی: رنج طوفان آب آسان است؛ بدان که طوفانی سختتر از آن، طوفان نادانی است.
هوش مصنوعی: در حقیقت این جهان خود طوفان است و امیران و شاهان و همراهانشان در آن غرق شدهاند.
هوش مصنوعی: به سوی کشتی نوح (یعنی ولی خدا) بگریزید تا روحتان از غرق شدن رهایی یابد.
هوش مصنوعی: خواهشهای نفسانی دنیا مانند طوفان است و هر که از آن برهد، مسلمان حقیقی است.
هوش مصنوعی: و کسی که از نادانی در شهوات گرفتار بماند، کافر است هرچند نماز و صلوات به جا آورد.
هوش مصنوعی: کشتی امن و نجات، ولی خداست که برای شما در میان شما حاضر است.
هوش مصنوعی: او آمده تا شما را از طوفان برهاند، زیرا درمان آن درد اوست.
هوش مصنوعی: شما را به خدا، همه به او بنگرید تا از او گنجهای روحانی به دست آورید.
هوش مصنوعی: شما را به خدا، فدای او شوید تا مانند او بر فراز فلک نهم سیر کنید.
هوش مصنوعی: شما را به خدا، غلام و پیرو او شوید و هر جا که میرود همه همراهش بروید.
هوش مصنوعی: شما را به خدا، همه به او ایمان آورید و از او جدا نشوید.
هوش مصنوعی: برای آنکه چنین سعادتی از دست نرود، پیش از رسیدن مرگ به او روی آورید.
هوش مصنوعی: سعادتی غنیمتشمردنی به دست آمده است و هر که دل (آگاه) دارد، در کنار او آرام میگیرد.
هوش مصنوعی: و به کسی که دل زنده ندارد، دل میبخشد تا مانند خورشید و ماه درخشان شود.
هوش مصنوعی: کسی که او را انکار کند دشمن جان خویش است و هر که بندهٔ او نشود نادان است.
هوش مصنوعی: آیا هیچ خردمندی زیان خود را میخواهد یا به سوی چیزی میرود که از او بکاهد؟
هوش مصنوعی: آیا خردمند پا در چاه بیته میگذارد، یا جای درست را برای جای نادرست رها میکند؟
هوش مصنوعی: یا عمر جاودانه و خوشی و شادی همیشگی را رها میکند؟
هوش مصنوعی: یا به جای عالم جان، که در آن عمر جاودان است، برمیگزیند...
هوش مصنوعی: ...این خاکدان ناپاک و فانی را که پر از رنج و درد و سختی است؟ (پاسخ: هیچ خردمندی چنین نمیکند.)
هوش مصنوعی: هیچ جانی در این جهان آسوده نماند؛ هرچه در اینجاست زیان است و سودی در آن نیست.
هوش مصنوعی: حاصل این دنیا شب و روز پریشانی است و در پی هر آسایشش پشیمانی میآید.
هوش مصنوعی: نتیجهٔ هرچه در دنیا به دست آید از دست رفتن است و در دل زندگی دنیا مرگ پنهان است.
هوش مصنوعی: دنیا مانند پلی بسیار پرخطر است و این پل برای گذشتن ساخته شده، نه ماندن.
هوش مصنوعی: بر سر پل خانه مساز، زیرا پل جای ماندن آدم خردمند نیست.
هوش مصنوعی: جان تو از عالم بیمکان آمده است تا فقط از این پل بگذرد.
هوش مصنوعی: زیر این پل آبی ژرف و هولناک است؛ هرکس از روی نادانی و زیادهخواهی بر پل جای بگیرد،
هوش مصنوعی: سرانجام وقتی خدا پل را ویران کند، در آن آب غرق میشود.
هوش مصنوعی: بدان که هرکس بر پل ماندگار شود، سرنگون در آن طوفان میافتد.
هوش مصنوعی: و آنکه از پل گذشت از خطر رهایی یافت و به سلامت به سرای امن آخرت رسید.
هوش مصنوعی: خواستهها و لذتهای دنیا فریبندهاند و راه امیر و بزرگ و خواجه و بنده را میزنند.
هوش مصنوعی: همه مانند پرنده در دام دنیا گرفتارند و در پی رسیدن به کام دنیا، خود ناکام ماندهاند.
هوش مصنوعی: دنیا مانند پیرزنی جادوگر است که مانع رسیدن به آسایش آخرت شده است.
هوش مصنوعی: این دنیا با جادوهای خود خویشتن را به کودک و پیر و جوان زیبا نشان میدهد.
هوش مصنوعی: همه را، از کوچک و بزرگ و نیک و بد، فریفتهٔ خود کرده است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ خود را مانند گلزار نشان داده، اما در حقیقت از خار هم بدتر است.
هوش مصنوعی: دنیا دوزخی است که خود را بهشت جلوه داده و تا همه را نابود نکرد، رهایشان نکرد.
هوش مصنوعی: از هزاران نفر تنها یکی از دست دنیا رهایی یافت و بقیه در آتش او نابود و هیچ شدند.
هوش مصنوعی: دنیا جادویی نیرومند و کارگر دارد؛ کجاست کسی که فریب آن را نپذیرفته باشد؟
هوش مصنوعی: زیبایی دنیا مانند مسی است که روکش طلا دارد؛ آن را زشت بدان هرچند زیبا جلوه کند.
هوش مصنوعی: زیر شیرینی دنیا تلخیهای بسیار نهفته است و هرچه را راست نشان دهد در واقع کج است.
هوش مصنوعی: نیرنگ دنیا حد و کرانه ندارد و حیلههایش بیپایان است.
هوش مصنوعی: هیچکس با نیرنگ و چارهگری بر او (شیطان یا نفس) چیره نمیشود؛ همانگونه که مگس در برابر چنگال باز کاری از پیش نمیبرد.
هوش مصنوعی: تو از روباه هم ناتوانتری و او مانند شیر است؛ پس از روی نادانی دلیرانه به سوی او مرو.
هوش مصنوعی: دامن پهلوانی چون رستم، یعنی ولیِ کامل، را بگیر تا تو را از چنگال این شیر رهایی دهد.
هوش مصنوعی: آتش درونت با نور شیخ خاموش میشود و کارت با یاری او پیش میرود.
هوش مصنوعی: هرگاه کارها را به نیروی او انجام دهی، هرچه بخواهی برایت فراهم میشود.
هوش مصنوعی: با نیروی خودت نمیتوانی او (شیطان) را دور کنی، زیرا او راه صدهزار کس مانند تو را زده است.
هوش مصنوعی: اگر معنای «لا حول و لا قوة الا بالله» را بفهمی، برایت آشکار میشود که توانایی این کار را نداری.
هوش مصنوعی: یعنی نمیتوانی با کوشش خودت بر او چیره شوی، مگر با تأیید و یاری خداوندِ زنده.
هوش مصنوعی: وقتی این سخن برایت روشن شود، جز به دامن آن ولی و یاری حق دست نمیزنی.
هوش مصنوعی: زورآزمایی را رها میکنی و به زاری و فروتنی روی میآوری و از غرور و گردنکشی دست میکشی.
هوش مصنوعی: شب و روز همواره با نیاز و صدق و سوز دل خدا را بندگی میکنی.
هوش مصنوعی: جز این چارهای نمیجویی و جز به سوی بندگی نمیروی.
هوش مصنوعی: همان بندگی خودش شیطان را دفع میکند و با صد سیلی او را از پیش تو میراند.
هوش مصنوعی: راه دفع شیطان بندگی است نه کشمکش و درگیری؛ از کمانِ پرهیزگاری بر او تیر بزن.
هوش مصنوعی: آنچه نفس میخواهد انجام مده و طاعت را افزون کن، زیرا نفس با طاعت کاسته و ناتوان میشود.
هوش مصنوعی: چون هر چیز بهوسیلهٔ ضدش نابود میشود؛ مگر گرمای تابستان آفت سرمای پاییز نیست؟
هوش مصنوعی: مگر نه این است که سرما با گرما از میان میرود و چون صلح روی نماید جنگ میرود؟
هوش مصنوعی: بدان که بندگی ضد شیطان است و داروی چنین بیماریای همان بندگی است.
هوش مصنوعی: بیگمان طاعت ضد گناه است و آسایش ضد هر رنج و بلا.
هوش مصنوعی: هان، با این شمشیر بندگی گلوی نفس را ببر تا در آن دریا مرواریدی بیصدف شوی، یعنی گوهر جانت از پوستهٔ تن آزاد گردد.
هوش مصنوعی: تا نادانی از تو برود و دانش بیاید و به جای خشم و کینه، بردباری بنشیند.
هوش مصنوعی: هنگامی که شیطان به تو رسید و وسوسه کرد، برای رسیدن به بهشت ترک دنیا را برگزین.
هوش مصنوعی: شیطان از آن رو شیطان شد که فرمان خدا را شکست؛ هرکس چنین نافرمانی کند او را هم همان شیطان بدان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.