بخش ۱۴۶ - بیان آنکه مرغ بپر پرد و آدمی بهمت. هر کرا همت عالی نباشد همچون مرغی است بی پر و بال و هر کرا همت عالی باشد دلیل است که پر و بالش قوی است، که الطیر یطیر بجناحیه فی الجهات و الادمی یطیر بجناح همته عن الجهات فی فضاء الذات و الصفات، و در تقریر آنکه اوصاف اولیا جهت آن گفته میشود تا مستمعان در طلب ایشان کوشند. زیرا که نزدیکترین راه بخدا صحبت اولیاست. آنچه از صحبت ایشان بروزی حاصل شود در سالها بجهد خود میسر نگردد و محال است که تا آسمان و زمین باقی است وجود ایشان نباشد. و خود عالم برای وجود ایشان آفریده شده است چنانکه میفرماید که لولاک لما خلقت الافلاک
پر و بال است همت انسان
مرد بیهمت است چون حیوان
مرغ برد بپر بر اوج هوا
مرد پرد ورای ارض و سما
مرغ پرد مدام سوی جهات
مرد پرد بسوی ذات و صفات
آن پریدن بود بسوی ممات
وین پریدن بسوی آب حیات
خنک آنرا که همتش باشد
دل و جان در ره خدا پاشد
غیر عشق خدای را نخرد
هرچه پرده است بهر حق بدرد
گذرد خوش ز فرش و عرش علا
رود از لا روانه در الا
رست از لا هر آنکه در الا
یافت حق را ورای ارض و سما
ماند باقی در آن جناب قدیم
تا ابد در نعیم وصل مقیم
بی نشان گشت و از نشان برهید
در معانی شد از صور بجهید
پر همت عطای مردان است
رسته آن پر ز نور یزدان است
هرکرا ایزد آفرید سعید
بر خدا هیچ چیز را نگزید
جز خدا را نخواست در دو جهان
جن فدا کرد در ره جانان
گشت او را مقام مقعد صدق
کوششش چونکه بود از سر عشق
پر بکتمر کریم الدین
هست اندر زمان ولی گزین
اندر این دور اوست صاحبدل
نفس را کرده بهر حق بسمل
بهر عید وصال آن سلطان
کرد او گاو نفس را قربان
رمز موتوا ز مصطفی چو شنید
حلق تن را بتیغ عشق برید
از خودی مرد و زنده شد ز خدا
مردۀ زنده اوست در دو سرا
خلق را دستگیر نیست جز او
اندر این عصر امیر نیست جز او
هرکه او را محب و یار بود
کار او عاقبت تمام شود
همتش بر هر آن که شد مصروف
شود او چون جنید و چون معروف
هر که اصغا کند از او اسرار
گرددش فهم کوست از احرار
یادگار حسام دین ما را
اوست امروز در جهان یارا
هر که زان فوت در دها دارد
یافت درمان چو رو بدو آرد
هله زان پیش کاین شود هم فوت
برهانید خویش را از موت
روز و شب در رضای او کوشید
می جانی ز جام او نوشید
تا ز تیغ اجل شوید آزاد
تا دهید از جهان کون و فساد
تا شود عمرتان برون از عد ّ
در جهانی که نیست آن را حد
در نعیم بقا شوید مقیم
با خدا یار و همنشین و ندیم
بی نظیر است در جهان امروز
نیستش مثل در زمان امروز
گر ز ماضی و حال میگویم
اوست مقصود از این تکاپویم
ذکر عیسی و موسی و عمران
همه را شرح حال او میدان
ذکر منصور و ادهم و کرخی
ذکر ذوالنون و احمد بلخی
ذکر هر را هرو که گفتم من
ذکر جمله گزیدگان ز من
نیست مقصود از اینهمه گفتار
غیر اوصاف آن نکو کردار
ذکر ماضی ز عاشقان نه رواست
ماضی و آتی از جهان فناست
گفت عاشق همیشه از نقد است
هرچه جز نقد پیش او فقداست
در حدیثش اگر عدد باشد
قصد او زان عدد احد باشد
در نبی شرح انبیاء گزین
گرچه فرمود حق عیان و مبین
هر یکی را جدا ثناها گفت
بنمود آشکار سر نهفت
خلق وخلقی که بود هر یک را
شرح کرد و ستود هر یک را
قصد حق زان همه محم ّ د بود
ور نه لولاک از چه رو فرمود
اصل او بود در فروع و اصول
زانکه ازو زادهم وصول و فصول
حمد او کرد در ثنای رسل
که توئی قطب و مقتدای رسل
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به توصیف همت و اراده انسان میپردازد و فرق آن را با حیوانات مشخص میکند. انسان با همت خود میتواند به اوجها برسد در حالی که حیوانات تنها در سطح ظاهری زندگی میکنند. پریدن مرغ در آسمان نماد بلندپروازی انسان و تلاش برای رسیدن به معانی والای وجود است.
نویسنده به عشق و محبت خدا اشاره میکند و بیان میدارد که هر کس در پی خدا باشد، از خواستههای دنیایی چشمپوشی میکند و به مقامهای بلند الهی میرسد. انسانهای حقیقتجو میتوانند از هر دو جهان (دنیا و آخرت) آزاد شوند و در نعیم الهی جاودانه باقی بمانند.
تأکید خاصی بر شخصیتهای بزرگی مثل پیامبران و عرفا وجود دارد و گفته میشود که تمامی این اشخاص در حقیقت، در خدمت و درک خداوند هستند و مقصود نهایی همگان، وصول به خداوند است. در نهایت، این متن به دنبال ترغیب انسانها به تلاش در مسیر عشق و بندگی خداست.
هوش مصنوعی: انسان با اراده و تلاش میتواند به اوج بربخورد، اما کسی که تلاش و عزمی ندارد، مانند یک حیوان است که توان پرواز ندارد.
هوش مصنوعی: پرندهای به اوج آسمان پرواز کرد و از زمین و آسمان فراتر رفت.
هوش مصنوعی: پرندهای که همیشه در حال پرواز است، به سوی جهات مختلف میرود، اما انسان باید به سوی ذات و ویژگیهای خود توجه کند.
هوش مصنوعی: پریدن به سوی مرگ و نابودی است، و این پریدن به سمت زندگی و بقا.
هوش مصنوعی: چقدر خوب است کسی که برای رسیدن به خدا، دل و روحش را وقف میکند و در این راه تلاش میکند.
هوش مصنوعی: جز عشق، هیچ چیزی ارزش پرستش ندارد؛ همهی جاذبهها و زیباییها برای طلب حق و حقیقت بیارزشند.
هوش مصنوعی: از میان زیباییها و والاییها، این جریان به سوی خالق در حرکت است.
هوش مصنوعی: هر کسی که حقیقت را در "الا" پیدا کند، از محدودیتهای دنیا و آسمان رهایی مییابد.
هوش مصنوعی: او در حالت خوشی و آرامش باقی خواهد ماند و تا ابد در لذت وصال شریک خواهد بود.
هوش مصنوعی: بینشان شد و از همهجا پرواز کرد، به معانی عمیق و واقعی رسید و از ظاهر خارج شد.
هوش مصنوعی: افراد با اراده و با تلاش، به موهبتها و نعمات دست مییابند و این تلاش آنها از نور الهی نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: هر کس که خداوند او را به سعادت و خوشبختی خلق کرده، خداوند هیچ چیزی را از او نپسندیده است.
هوش مصنوعی: جز خدا را در هیچ یک از دو جهان نخواست و برای معشوق خود جان و زندگی را فدای کرد.
هوش مصنوعی: او به جایگاهی محترم رسید، چرا که تلاشش را با عشق آغاز کرده بود.
هوش مصنوعی: در زمان حاضر، کریم الدین در دسترس است، اما باید انتخاب مناسبی داشته باشی.
هوش مصنوعی: در این دوره، آن که دل آگاه و با فهم است، به خاطر خدا خود را قربانی کرده و آماده فدای جانش شده است.
هوش مصنوعی: به خاطر جشن دیدار آن محبوب، او جان خود را قربانی کرد.
هوش مصنوعی: وقتی حلقهای از زندگی را بشنوید که با عشق از نیکیهای پیامبر میگوید، آنچنان تحت تأثیر قرار میگیرید که از همه چیز دست خواهید کشید.
هوش مصنوعی: انسانی که از خودگویی و انانیت خود میگذرد و به مقام رفیع انسانی میرسد، در واقع از خداوند تجلی یافته و زندگی حقیقی را تجربه میکند. او هم در دنیا و هم در آخرت زنده است و حقیقت وجودش از منبع الهی نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: در این زمان، جز او کسی نیست که بتواند به مردم کمک کند و او تنها کسی است که در این عصر دارای مقام و قدرت است.
هوش مصنوعی: هر کسی که محبت و دوستی نسبت به او داشته باشد، در نهایت کارش به خوبی به انجام میرسد.
هوش مصنوعی: هرکسی که اراده و تلاشش معطوف به هدفی باشد، به مانند جنید و معروف میشود، یعنی به مقام و مرتبهای بلند میرسد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به گوش جان گوش دهد و به دقت به سخنان توجه کند، میتواند به رازها و ویژگیهای خاص پی ببرد و درک عمیقتری از مردم آزادیخواه پیدا کند.
هوش مصنوعی: امروز در دنیا، یادگاری از حسام دین ما وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که از آن دمی که گذشت، در دل خود نگران است، اگر به سوی او بیاید، درمانی برای دردش خواهد یافت.
هوش مصنوعی: بیایید به گذشته برگردیم، که در آنجا میتوانیم خود را از مرگ نجات دهیم.
هوش مصنوعی: در طول روز و شب تلاش میکنم تا مورد رضایت او باشم و از می او بهرهمند شوم.
هوش مصنوعی: برای رهایی از چنگال مرگ، باید از زشتیها و ناپایداریهای این دنیا دوری کنید.
هوش مصنوعی: با آرزوی طول عمر برای شما در جهانی که محدودیتی ندارد.
هوش مصنوعی: در زندگی جاودانه، نزد خداوند ساکن شوید و با او دوست و همنشین باشید.
هوش مصنوعی: در جهان امروز، او بینظیر و یکتا است و هیچ همتایی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر از گذشته و حال صحبت میکنم، هدف من از این تلاشها همانا اوست.
هوش مصنوعی: نام عیسی و موسی و عمران، تماماً نشانهٔ حال اوست.
هوش مصنوعی: ذکر نامهای منصور و ادهم و کرخی به معنای یادآوری شخصیتهای بزرگ و معروف است. همچنین یادآوری ذوالنون و احمد بلخی نیز نشاندهنده اهمیت و نفوذ این افراد در تاریخ و فرهنگ است. این بیان در واقع اشاره به بزرگی و شناختهشدگی این شخصیتها در بین مردم دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی را که من نام بردم، ذکر او به معنای یادآوری تمام برگزیدگان و نیکان از جانب من است.
هوش مصنوعی: این همه گفتوگو به جز توصیف شخصیتی نیکسیرت هدف دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: گفتن از گذشته عاشقان جایز نیست؛ چرا که گذشته و آینده هر دو از این دنیای زودگذر هستند.
هوش مصنوعی: عاشق همیشه بر ارزش واقعی چیزها تأکید میکند و هر چیزی که جز آن ارزش باشد، برای او بیمعنا و غیرمفید است.
هوش مصنوعی: اگر در سخنانش به شمارش اشاره شود، منظور او تنها به یک عدد یگانه است.
هوش مصنوعی: در کتابهای دینی و آموزههای انبیاء، به جزئیات و توضیحات آنها پرداخته شده است. هرچند که خداوند کلام خود را به وضوح و به روشنی بیان کرده است.
هوش مصنوعی: هر کسی را به طور جداگانه توصیف کردند و ویژگیهای نهفتهاش را به وضوح نشان دادند.
هوش مصنوعی: هر یک از انسانها و ویژگیهایشان را توصیف و تحسین کرد.
هوش مصنوعی: هدف از خلقت و همهی موجودات به خاطر پیامبر است و اگر او نبود، خداوند به چه دلیلی به آفرینش دست میزد.
هوش مصنوعی: او سرچشمهای است برای تمام فروع و اصول، زیرا که از او به وجود میآید هر رسیدن و هر فصل جدید.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به ستایش و تمجید از مقام پیامبران شده است. در واقع، شاعر به بزرگی و جایگاه خاص یکی از این پیامبران اشاره میکند و او را محور و راهنمای دیگر پیامبران میداند. این بیت نشاندهنده احترام و ارادت به مقام این شخصیت بزرگ است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.