دایرهٔ پرگار سخن را از پرگار خانهٔ دو زبان ساختن و در میدانگاه خاتمهٔ بیان علم فراغت افراختن و خاتمه سخن را به مناجات مثنی کردن و نامهٔ کن و خامهٔ قدرت تمام نمودن رسالهٔ رسالت به نعمت مهر محمدی ختم نمودن
بحمدالله که گر دیدیم رنجی
در آخر یافتیم این طور گنجی
در او ناسفته گوهرها نهاده
طلسمش تا به اکنون ناگشاده
به نام ایزد چه گنج شایگانی
کز او گردید پر جوهر جهانی
نگو آسان طلسمش را گشادم
که پر جانی در این اندیشه دادم
به دشواری چنین گنجی توان یافت
بلی کی گنج بی‌رنجی توان یافت
دماغم تیره شد چون خامه بسیار
که تا کردم رقم این نقش پرگار
ز مو اندیشه را کردم قلم ساز
شدم این لعبتان را چهره پرداز
بسی همچون بخورم سوخت ایام
که تا گشتند این روحانیان رام
سحر خیزی بسی کردم چو خورشید
که زر گردید خاک راه امید
چو بوته پر فرو رفتم به آتش
که آخر این طلا گردید بی‌غش
که مشتی خاک ره گر برگرفتم
روانش در لباس زر گرفتم
مگر شد خاطر من مهر جان تاب
کزو گردید خاک ره زر ناب
برون آورده‌ام از کان امید
زر لایق به زیب تاج خورشید
چنین بی‌غش زری از کان برآید
چه کان کز مادر امکان بزاید
در این معدن که زر سیماب گردید
بسان کیمیا نایاب گردید
پریشانی بسی دیدم چو سیماب
که تا شد جمع این مشتی زر ناب
زر نابم ز کان دیگری نیست
بدین در هم نشان دیگری نیست
ز هر آلایشی دل پاک کردم
گذر بر حجلهٔ افلاک کردم
که این بکران معنی رو نمودند
نقاب غیب از طلعت گشودند
سخن کاو بکر خلوتگاه غیب است
نهان گردیده در خرگاه عیب است
به هر آلوده‌ای کی رو نماید
نقاب غیب کی از رو گشاید
کسی کاین نظم دور اندیشه خواند
اگر تاریخ تصنیفش نداند
شمارد پنج نوبت سی به تضعیف
که با شش باشدش تاریخ تصنیف
نداند گر به این قانون که شد فکر
بجوید از همه ابیات پر فکر
گزیدم گر طریق خود ستایی
بیان کردم سخنهای هوایی
بنا بر سنت اهل سخن بود
و گر نه این سخن کی حد من بود
کسی کاین نظم بی‌مقدار خواند
ز سد بیت ار یکی پرکار داند
ز عیب آن دگرها دیده دوزد
چراغ وصف این را برفروزد
نه رسم عیب جویی پیشه سازد
حیات خود در این اندیشه بازد
همان به کاین حکایتها نگویم
که باشم من که باشد عیب جویم
خدایا پرده‌ای بر عیب من کش
زبان حرف گیران در دهن کش
کلامم را بده آن حالت خاص
کزو گردند اهل حال رقاص
بنه مهری بر این قلب زر اندود
که در ملک جهان رایج شود زود
به این زیبا عروس نورسیده
که از نو پرده از طلعت کشیده
بده بختی که عالمگیر گردد
نه از بی‌طالعیها پیر گردد
در ناسفتهٔ این گنج معنی
که در معنی ندارد رنج دعوی
ز دست خائنانش در امان دار
به ملک حفظ خویشش جاودان دار
قبول خاص و عامش ساز یارب
به خاطرها مقامش ساز یارب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی تلاش و رنج شاعر در دست‌یابی به دانش و هنر سخنوری می‌پردازد. شاعر با اشاره به دشواری‌های مسیر و کنکاش در دل مفاهیم عمیق، به گونه‌ای از تلاش خود برای نجات گوهر معانی می‌گوید. او به گنج‌های نهفته در علم و معرفت اشاره دارد و تأکید می‌کند که هیچ گنجی بدون رنج به دست نمی‌آید. در انتها، شاعر از خداوند طلب می‌کند که او را در این مسیر یاری کند تا بتواند معانی عمیق و زیبای کلام را در دسترس مردم قرار دهد و از خائنان در امان بماند.
هوش مصنوعی: خوشبختانه ما اگر در طول زندگی رنج و دردهایی کشیده‌ایم، در نهایت به پاداش بزرگی دست یافته‌ایم.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده است که در این کار، جواهرهای پنهان زیادی وجود دارد که به صورت طلسمی حفظ شده‌اند و تا کنون هیچ کس نتوانسته آنها را کشف کند.
هوش مصنوعی: به نام خدا، چه گنج و ثروت ارزنده‌ای که به‌واسطه‌ی او، جهانی پر از گوهر و ارزش به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: نگو که طلسم این مسأله را به آسانی باز کردم، زیرا برای این کار انرژی و تلاش زیادی صرف کردم.
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن گنج و موفقیت، باید زحمت و تلاش کشید، چرا که هیچ گنجی بدون تحمل سختی و رنج به دست نمی‌آید.
هوش مصنوعی: ذهنم به شدت دچار سردرگمی و تاریکی شد، مانند زمانی که از بینش و خلاقیت کم می‌آورم، وقتی که می‌خواهم این طرح پیچیده و دشوار را بکشیم.
هوش مصنوعی: به خاطر افکارم، تار و پود موهای خود را به قلم تبدیل کردم و به این ترتیب، چهره‌های این بازیکنان را نقش و طراحی می‌کنم.
هوش مصنوعی: از بس که در روزگار گذشته، همچون بخور (بخور به معنی دودی که از سوزاندن می‌آید) سوخت (یعنی گذشت و سپری شد)، این روحانیان (افراد مذهبی) به راحتی و آرامی زندگی کردند و به معنای واقعی کلمه تحت کنترل قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: من صبح زود بسیار برخاستم و برای جست‌وجوی آرزوهایم تلاش کردم، به‌گونه‌ای که تلاش‌هایم باعث شد خاکی که در راه امید داشتم، مانند طلا باارزش و خالص شود.
هوش مصنوعی: من در سختی‌ها و آزمایش‌ها مانند بوته‌ای که در آتش می‌سوزد و سپس طلا می‌شود، پیشرفتم و در نهایت به خلوص و ارزش واقعی دست یافتم.
هوش مصنوعی: اگر از زمین و خاک راهی (خاکی که مردم در آن رفت و آمد می‌کنند) بردارم، به‌طرز شگفتی آن خاک را در قالبی از طلا (زر) به‌دست می‌آورم.
هوش مصنوعی: آیا قلب من از مهر و محبت جان روشنی یافته که از آن، خاک راه هم به طلا و زر تبدیل شده است؟
هوش مصنوعی: من از منبع امید، چیز ارزشمندی بیرون آورده‌ام که شایستهٔ زیبایی تاج خورشید است.
هوش مصنوعی: چگونه می‌توان زری خالص و بدون نقص از معدنی به‌دست آورد که خود از اصل و ماهیت وجود سرچشمه می‌گیرد؟ این سوال به مفهوم خلوص و کیفیت اصل در مبدأ وجود اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در این معدن، همچون زر، ماده‌ای کمیاب و ارزشمند به وجود آمده است که به سختی یافت می‌شود.
هوش مصنوعی: در زمانی که به شدت پریشان و آشفته بودم، مانند سیمابی بودم که به هم فشرده می‌شود، ولی اکنون با جمع شدن این اندک طلا، به آرامش رسیدم.
هوش مصنوعی: من منبعی ارزشمند و از کانی دیگر هستم و در این درگاه، نشانه‌ای دیگر از خود ندارم.
هوش مصنوعی: از هر چیزی که دل را آلوده می‌کند، خودم را پاک کردم و به مقام بالای آسمانی دست یافتم.
هوش مصنوعی: این بیتی اشاره دارد به اینکه این سرزمین‌های ناتجربه، معانی تازه و عمیق را آشکار کردند و پردهٔ پنهان از زیبایی‌های خود برداشتند.
هوش مصنوعی: سخن، مانند یک بکر (دست‌نخورده) در مکان‌های خلوت و پنهان، از عالم غیب است و در حقیقت، نشانه‌هایی از نواقص و عیوب نیز در آن نهفته است.
هوش مصنوعی: هیچ حقیقتی نمی‌تواند خود را در برابر آلودگی‌ها نشان دهد و پوشش غیب هرگز نمی‌تواند از بی‌نظمی‌ها و ناپاکی‌ها پرده‌برداری کند.
هوش مصنوعی: اگر کسی این شعر را بخواند، اما تاریخ و زمان نگارش آن را نداشته باشد، به حقیقت و معنای عمیق آن دست نخواهد یافت.
هوش مصنوعی: گوینده به طور کنایی اشاره به این دارد که اگر کسی می‌خواهد تاریخ تصنیف (زمان نوشته شدن) این اثر را بداند، باید پنج بار عدد سی (۳۰) را در نظر بگیرد که به تضعیف و تحلیل می‌پردازد و این عدد با شش مرتبط است. به عبارتی دیگر، او بر پایهٔ معانی زبان و ادبیات و نشانه‌های فراموش شده به جستجوی زمان نگارش اثر می‌پردازد.
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به این موضوع اشاره می‌کند که اگر کسی از این قوانینی که برای بیان سخن و شعر تنظیم شده است آگاه نباشد، نمی‌تواند از تمام ابیات عمیق و پرمغز بهره‌برداری کند و درک درستی از آنها داشته باشد.
هوش مصنوعی: من اگر راه خود ستایی را انتخاب کرده‌ام، به این دلیل است که سخنهای غیرواقعی و توخالی را بیان کرده‌ام.
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر این است که گفته‌ها و کارهای او بر اساس سنت و روش شاعران پیشین است و اگر این سنت نبود، مشخص نیست که این سخنان به چه میزانی از اوست و چه واقعیتی دارند.
هوش مصنوعی: کسی که این نظم بی‌نظیر را بخواند، اگر هم یک بیت از آن را درست بفهمد، باید به اندازهٔ یکی از سطرهای آن که بر سر کار است، تلاش کند و کار کند.
هوش مصنوعی: کسی که به عیب دیگران توجه می‌کند و آنها را می‌بیند، باید به ویژگی‌های مثبت او نگاه کند و نور وصف او را روشن کند.
هوش مصنوعی: انسان نباید به عیب‌جویی و عیب‌دیدن از دیگران عادت کند؛ زیرا این کار باعث می‌شود زندگی خود را در این نگرانی‌ها از دست بدهد و به حقیقت نپردازد.
هوش مصنوعی: من این داستان‌ها را برای کسی نقل نمی‌کنم که خودم عیب‌جوی او باشم.
هوش مصنوعی: خدایا، پرده‌ای بر عیب‌هایم بکش تا زبان کسانی که عیب‌جویی می‌کنند، از گفتن دربارهٔ من باز بماند.
هوش مصنوعی: ای کاش حرف‌هایم طوری باشند که اهل ذوق و حال را به رقص و شوق وادارند.
هوش مصنوعی: بر این قلب طلاگون من، نشانه‌ای از مهر بگذار که این عشق در دنیا سریعاً شناخته شود.
هوش مصنوعی: به این دختر زیبا و تازه‌وارد که به تازگی چهره‌اش را نمایان کرده است، اشاره دارد.
هوش مصنوعی: نابخردی است که شخصی در تمام دنیا مشهور شود، اما نه به خاطر دانش و آگاهی، بلکه به دلیل نادانی و بی‌خبری پیر گردد.
هوش مصنوعی: در این دنیای پر از معانی عمیق و گنجینه‌های پنهان، بیان حقیقت و معنا آن‌قدر عمیق است که می‌تواند دور از دردسرهای ناشی از تلاش برای اثبات بی‌معنی بودن باشد.
هوش مصنوعی: از دست خائنانش محافظت کن و مملکتش را همیشه از خطرات در امان نگه‌دار.
هوش مصنوعی: ای خدا، او را به عنوان مقامی خاص و عام مورد قبول مردم قرار بده و دل‌ها را در محبت و ارادت به او قرار ده.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.