گرمی شعلهٔ آفتاب در عالم فتادن و مرغ آبی از غایت گرما منقار از هم گشادن و رفتن شاهزاده از مصر به سبزهزاری که از لطف نسیم او روح مسیحا تازه گشتی و با فیض چشمهسارش خضر از آب زندگانی گذشتی
به جست و جوی آن مجنون گمنام
زند اینگونه گویای سخن گام
که چون از گرمی این مشعل زر
جهان گردید چون دریای آذر
تو گفتی مهر کز افلاک بنمود
ز آتشگاه دوزخ روزنی بود
فلک را گرمی خور سوخت چندان
که با خاک سیه گردید یکسان
ز گرمی تودهٔ گل شد چو دوزخ
در او از زیر میشد آب چون یخ
چو گرما شد ز حد یک روز منظور
زمین بوسید پیش خسرو از دور
که تاب شعلهٔ خور سوخت ما را
به دل بد شعلهای افروخت ما را
توان کردن بدینسان تابه کی زیست
بفرماید شهنشه فکر ما چیست
بیان فرمود شاه مصر مسکن
که ای دور از گل روی تو گلشن
برون از شهر ما فرخنده جاییست
در آن نیکویی آب و هواییست
مقامی چون بهشت جاودانی
بهارش ایمن از باد خزانی
خرد خلد برینش نام کرده
دم عیسا نسیمش وام کرده
در آن ساحت اگر منزل نمایی
نخواهد بود دور از دلگشایی
چو گل منظور ازین گفتار بشکفت
زمین بوسید و خسرو را دعا گفت
اشارت کرد خسرو تا سپاهی
سوی آن بزمگه کردند راهی
به رایض گفت تا از بهر منظور
سمندی کرد زین از هر خلل دور
بسان کوه اما باد رفتار
که باد از وی گرفتی یاد رفتار
ز نور آفتاب آن رخش چون برق
رسیدی پیشتر از غرب در شرق
اگر فارس فرس را برجهاندی
به جاسوس نظر خود را رساندی
بسان جام جم گیتی نمایی
دو چشمش بسکه کردی روشنایی
اگر مهمیز میسودش بر اندام
برون میزد از آن سوی ابد گام
اگر مژگان کس بر هم رسیدی
به سد فرسنگ از آن جنبش رمیدی
ز شیهه گاه جستن برسر خاک
زدی گلبانگها بر رخش افلاک
جهانیدی گرش بر چرخ اخضر
زدی سد چرخ بر خشت زر خور
به عزم آن مقام عشرت آیین
سوار رخش شد شهزادهٔ چین
سواران رخش سوی دشت راندند
سرود عیش بر گردون رساندند
شدند از راه شادی دشت پیما
چنین تا آن مقام عشرت افزا
فضای دلگشایی دید منظور
عجب فرخنده جایی دید منظور
میان سبزه آبش در ترنم
گلش از تازه رویی در تبسم
گرفته فاخته بر سروش آرام
زبان در ذکر با قمری در اکرام
عیان گردیده داغ لالهٔ تر
به رنگ آینه کافتد در آذر
ز هر جانب فتاده برگ لاله
چو پر خون پردهٔ چشم غزاله
در آن دلکش نشیمن مانده برپا
پی دفع حرارت غنچه حنا
ز هر سو غنچه بر آهنگ بلبل
سر انگشت میزد بر دف گل
به بلبل در دهن خوانی چکاوک
کله کج کرده چون هدهد به تارک
سرود کبک بر گردون رسیده
به آن آهنگ خود را برکشیده
در آن عشرتسرا مأوا نمودند
به بزم شادمانی جا نمودند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ سفر شاهزادهای از مصر به یک سرزمین سرسبز و دلپذیر است. او به دنبال جایی است که روحش را تازگی ببخشد و از گرمای طاقتفرسای آفتاب دور شود. در این راه، او با سمند خود سریع به مقصد میرسد و از زیباییهای طبیعی و خوشهوایی آن سرزمین لذت میبرد. در این مکان، دلنشینیهای زیادی همچون آواز پرندگان و گلهای خوشبو وجود دارد و همه چیز به شادی و سرور دعوت میکند. در نهایت، او و سوارانش در این بزم و شادی بهخوبی زندگی میکنند و از زندگی جدید خود در آنجا بهرهمند میشوند.
هوش مصنوعی: شاعر به دنبال مجنونی ناشناس و گمنام است و میخواهد ببیند او چگونه در این سرزمین با کلامش سخن میگوید و احساساتش را بیان میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که گرمی این مشعل زرین به شدت زیاد شد، زمین مانند دریا آتشین و سوزان گردید.
هوش مصنوعی: تو گفتی که خورشید (مهر) که در آسمان دیده میشود، فقط روزنی از آتشگاه جهنم است.
هوش مصنوعی: به قدری گرمای خورشید در آسمان زیاد است که باعث میشود زمین و آسمان هر دو سیاه و یکسان به نظر برسند.
هوش مصنوعی: به خاطر گرمای شدید، تودهٔ گل به حدی داغ و سوزان شده که مانند جهنم میسوزد، اما از زیر آن آب سردی وجود دارد که مانند یخ احساس میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که گرما بیش از حد شد، زمین به نشانهٔ ادب و احترام، از دور به سوی خسرو (که احتمالاً یک پادشاه یا بزرگ است) خم شد و او را مورد تجلیل قرار داد.
هوش مصنوعی: گرمای شدید خورشید ما را از شدت حرارت سوزانده و دلنگرانی عذابآور و بدی را در وجودمان روشن کرده است.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که با این وضعیت و شرایط سختی که داریم، تا چه زمانی باید زندگی کنیم و شاه فکر ما چه برنامهای برای ما دارد.
هوش مصنوعی: شاه مصر به محبوب خود میگوید که ای دور از چهرهٔ زیبا و گلگون تو، باغ و گلشن نیز زیبایی ندارد.
هوش مصنوعی: در خارج از شهر ما، مکان خوشایندی وجود دارد که آب و هوای آن بسیار مطبوع و دلپذیر است.
هوش مصنوعی: بهشت جاودانی بهاری که همیشه در آن بهار است و از وزش بادهای سرد و نامطلوب در امان است.
هوش مصنوعی: خرد در این بهشت را «بهشت» نامیده و تمامی آگاهی و حکمت آن از نسیم خوش اوست که مانند نسیم عیسا (پیامبر) شور و شوق میآفریند.
هوش مصنوعی: اگر در آن مکان منزل کنی، بعید نیست که از خوشی و شادی دور بمانی.
هوش مصنوعی: گل که مقصود از این سخن است، با زیبایی و شکفتگیاش زمین را بوسید و برای خسرو دعا کرد.
هوش مصنوعی: خسرو به سپاهیان اشاره کرد که به سوی محل جشن بروند و راهی بیابند.
هوش مصنوعی: به رایض (احتمالاً نام شخصی) گفت که برای رسیدن به هدف، اسبی را ساخت که از هر عیب و نقصی دور باشد.
هوش مصنوعی: در این بیت به شباهت شخصیتی چون کوه اشاره شده که باد به او برخورد میکند و از او تغییر رفتار میگیرد. این بیان نشاندهندهٔ قدرت و استقامت اوست که حتی نیروهای طبیعی هم تحت تأثیر او قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: رخسار آن محبوب مانند نوری است که از آفتاب میتابد و مثل برق درخشنده است، و او زودتر از غروب آفتاب در سمت شرق نمایان میشود.
هوش مصنوعی: اگر تو اسب فرس را به سرعت بدوانی، میتوانی توجه جاسوس را به خود جلب کنی.
هوش مصنوعی: چشمان او مانند جام جم، که دنیای را نشان میدهد، بسیار درخشان و روشن شده است.
هوش مصنوعی: اگر سُم اسبش با مهمیز تحریک میشد، از آن طرف ابد (یعنی بسیار دور) گام برمیداشت و جلو میرفت.
هوش مصنوعی: اگر کسی با مژگانش چشمی به هم بزند، حتی اگر فاصلهاش تا تو چند صد فرسنگ باشد، از آن حرکت تو میترسد و میگریزد.
هوش مصنوعی: شما بر زمین گام میزنید و از شیههٔ اسبهای خود در آسمانها صداهایی به گوش میرسد. در واقع، این اشاره به تأثیر و صدای شما در کل عالم دارد.
هوش مصنوعی: اگر به آسمان سبز (چرخ اخضر) بنگری، اگر هم بر چرخ (سراسر آفرینش) سد (ممر) بر روی خشت زر (زیر پای) خورشید بگذاری، یعنی نور و گرمای آن را بپوشانی، باز هم نور آن بیش از آنچه تو گمان میکنی، تابش خواهد کرد.
هوش مصنوعی: شهزادهٔ چین بهقصد آن مکان خوشی و خوشگذرانی سوار بر اسبش شد.
هوش مصنوعی: سواران سفید، اسبها را به سمت دشت راندند و شادی و نشاط خود را با آواز و سرود به آسمان منتقل کردند.
هوش مصنوعی: سواران از راه شادی به دشت میروند تا به آن جایی برسند که خوشی و شادی در آنجا افزون است.
هوش مصنوعی: منظور (عاشق یا شاعر) فضایی بسیار دلپذیر و خوشایند را مشاهده کرد که از نظر او جایی بسیار خوش شانسی و فرخنده به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: در میان سبزهها، آب آن با نوای خوش گلها رد و نشانهای از شادابی و طراوت دارد و سرسبزی و تازگی او به قدری است که لبخند به چهره میآورد.
هوش مصنوعی: فاخته (پرندهای خوشآواز) در سکوت و آرامش بر درخت نشسته و در حال ذکر و دعاست، در حالی که قمری (پرندهای دیگر) نیز با ناز و احترام در کنارش حضور دارد.
هوش مصنوعی: داغ تازهای که بر لالهٔ تر افتاده، به وضوح و روشنی مانند رنگ آینه نمایان است.
هوش مصنوعی: برگهای لاله در تمام طرفها به مانند پرهای خونین در چشم غزال (بزغاله) افتاده است.
هوش مصنوعی: در آن مکان زیبا و خوشایند، برای مقابله با گرمای شدید، غنچههای حنا هنوز پابرجا و سالم ماندهاند.
هوش مصنوعی: هر بخش از باغ و گلستان به آواز بلبل پاسخ میداد و غنچهها به زیبایی و نشاطی که بلبل ایجاد کرده بود، میخودی بر روی دامنهٔ گلها میزدند.
هوش مصنوعی: بلبل به چکاوک میگوید که او نیز باید مانند هدهد، که سرش را بر کلاه خود کج میکند، برای آوازخوانی خود حالتی ویژه و زیبا به خود بگیرد.
هوش مصنوعی: کبک در دشت و بلندیها آواز خوشی سر داده و با صدای دلنوازش خود را نشان داده است.
هوش مصنوعی: در آن مکان خوشگذرانی و شادی، ساکن شدند و در جشن و سرور جا گرفتند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.