همچو گل در زیر گل باشید ای گلها نهان
زانکه آغاز بهاری شد بتر از سد خزان
آنکه در پای شکوفه می‌زد این موسم نوا
پیش پیش نخل تابوت است اکنون نوحه خوان
نیستش در دست جز شمع سیه بر اشک سرخ
آنکه در کف بودیش این فصل شاخ ارغوان
تاکند خاکسترش بر سرزدست این نو بهار
نخلهای خرم خود سوخت یک سر باغبان
بر زمین بارید آتش (ز) آسمان بر جای آب
دوزخی گردید باغ و گلخنی شد بوستان
چشم دارد گو برو آن نرگس از خواب و ببین
سبزه ها از تف آن آتش به رنگ زعفران
ده زبان سهل است ، گو با سد زبان سوسن برآ
کز برای نوحه در کار است بسیارش زبان
گو تمامی غنچه شو شاخ گل و بگشا دهن
زانکه به هرمویه باید شد سراپایش دهان
هست با این سوزش ماتم همان شور عشور
زانکه دود هر دو بر می‌خیزد از یک دودمان
هم به صورت هم به معنی هر دو را قرب جوار
عالی از یک شهر و جا بنیاد این دو خاندان
ماتم فرزند پیغمبر بود بر جمله فرض
گر یزیدی سیرتی این را نداند گو بدان
رفته زهرا عصمتی در خلوت آل رسول
کامده آل علی از فرقت او در فغان
مانده چون شبیر و شبر دو بزرگ نامدار
سر به زانو، دست بر سر، خسته دل ، آزرده جان
مریمی رفته‌ست و مانده زو مسیحای رضیع
شسته رخ ز آب مژه ، ناشسته لبها از لبان
از سریر تخت بلقیس آیتی بربسته رخت
تاج افکنده ز سر بی او سلیمان زمان
در جوانی رفت و دل زینسان جوانان برگرفت
چون نسوزد از چنین رفتن دل پیر و جوان
پای در ربع نخست از چار ربع زندگی
رهزن ایام عمرش ره زده بر کاروان
ابتدای فصل نوروز و درختان برگ ریز
چون شکوفه بر لب پرخنده رفت از بوستان
همچو غنچه تازه رو رفتن نه کار هر کسی‌ست
خار در کف اول فصل بهار از گلستان
کرده قسمت جزو و کل بر جزو و کل خویشتن
رو نهاده بر کران و پا کشیده از میان
پشه‌ای را داده اسبابی که فیل از بردنش
ناله کرده بسکه حملش آمده بر وی گران
یک مگس را طعمه سیمرغ داده همتش
بس گشاده بال وقاف قرب کرده آشیان
کاروانهای ثواب و روزه و حج و زکات
کرده پیش از خود روان در دار ملک جاودان
از جزای خیر او را قافله در قافله
پیش پیش و در پیش سد کاروان در کاروان
زن بود انکس که از عالم نه زینسان باربست
راه عقبا هر که زانسان رفت او را مرد خوان
غرق رحمت باد یارب در محیط مغفرت
موج فیضی شامل حالش زمان اندر زمان
طاقتی بخشد شه و شهزاده‌ها را ذوالمنن
تا ابدشان دارد از کل نوایب در امان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف زیبایی و حال و هوای بهار و تابووتی از غم و ماتم می‌پردازد. شاعر در این قصیده، به نقصان و درد از دست دادن یک شخصیت بزرگ، به طور خاص اشاره می‌کند که نشان‌دهنده فقدان و عزاداری است. او دنیا را به دلیل این فقدان دوزخی توصیف می‌کند و زیبایی‌های آن را به آتش و غم می‌انجامد. در این میان، تأکید بر میراث‌های معنوی و مذهبی نیز به چشم می‌خورد، به‌خصوص در ارتباط با فرزند پیغمبر و ساحت اهل بیت. شاعر با بیان حال احساساتی مانند اندوه و شور و شوق، بین دنیای مادی و معنوی در جستجوی امید و آرامش حرکت می‌کند.
هوش مصنوعی: ای گلها، شبیه به گل، در زیر گلها باقی بمانید و پنهان باشید، زیرا فصل بهار شروع شده و خطرهای پاییز از این بابت بیشتر از همیشه است.
هوش مصنوعی: کسی که در زمان شکوفایی درختان، آهنگ شاد و سرزنده‌ای می‌خواند، اکنون با دیدن نخل (که نماد مرگ است) به عزاداری و نوحه‌سرایی پرداخته است.
هوش مصنوعی: آن کس که در این فصل به شادابی و زیبایی می‌پرداخت، اکنون فقط شمعی سیاه و اشکی سرخ در دست دارد و به جای شاخ‌های ارغوانی، به اندوه و نابودی دچار شده است.
هوش مصنوعی: در این بهار نو، باغبان که باید از سرسبزی و خرمی نخل‌هایش خوشحال باشد، به خاطر سوختن نخل‌ها و خاکستر شدن آنها عمیقاً ناراحت و ناامید است.
هوش مصنوعی: آتش از آسمان بارید و به جای باران، زمین را سوزاند؛ به همین دلیل باغ‌ها و گلها به حالت دوزخ درآمدند و دیگر هیچ‌یک از زیبایی‌های بوستان باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: نرگس، که به خواب رفته، چشم خود را باز کند و سبزه‌ها را ببیند که به دنبال شدت گرما رنگ زعفرانی گرفته‌اند.
هوش مصنوعی: سخن گفتن با ده زبان آسان است؛ بگو زبان سوسن را رنگین کن، زیرا نوای بسیارش برای نوحه‌سرایی مناسب است.
هوش مصنوعی: به گل‌فروشی بگو که باید تمام غنچه‌ها به گل تبدیل شوند و دهن خود را باز کنند، زیرا در گرما و تماشا باید به طور کامل آماده شوند.
هوش مصنوعی: این سوزش و ماتم ناشی از عشق و غم، به دلیل ارتباط نزدیکی است که بین دو طرف وجود دارد، چرا که هر دو از یک خانواده و دودمان هستند و دردهایشان به هم می‌پیوندد.
هوش مصنوعی: این دو خاندان (مقصود باید دو خاندان دیگر باشد) هم از نظر ظاهری و هم از نظر معنوی به یکدیگر نزدیک هستند و باید در مکان و مقام بالایی قرار گیرند، که همگی از یک سرزمین و نژاد نشأت گرفته‌اند.
هوش مصنوعی: ماتم فرزند پیامبر بر همه واجب است؛ اگر یزید به این موضوع توجه نداشته باشد، باید بداند که این واقعا جای تأمل دارد.
هوش مصنوعی: زهرای بزرگوار، دخت پیامبر اسلام، از میان رفته و خاندان علی به‌خاطر دوری او در غم و اندوه هستند.
هوش مصنوعی: شبیه به شبیر (حسن) و شبر (حسین)، دو شخصیت بزرگ و مشهور، در حالی که سر به زانو گذاشته و دست بر سر دارند، غمگین و دل‌آزرده هستند.
هوش مصنوعی: مریم (مادر عیسی) رفته است و از او جز عیسی کوچک باقی مانده که صورتش را با اشک چشمانش شسته و لب‌هایش از لب‌های مادرش پاک نشده است.
هوش مصنوعی: بدون وجود سلیمان، قدرت و مقام بلقیس، ملکهٔ سبا، هیچ ارزش و اعتباری ندارد و تاج و تخت او بی‌معناست.
هوش مصنوعی: در جوانی رفت و از این نوع جوانان دل برداشت، آیا ممکن است که دل پیر و جوان از چنین رفتن نسوزد؟
هوش مصنوعی: انسان در چهار قسمت زندگی‌اش، هنوز در ابتدای یک‌چهارم آن قرار دارد و زمان به سرعت در حال گذر است و او مانند دزدی (رهزن) در حال تردد میان عمرش است و بر کاروان زندگی می‌گذرد.
هوش مصنوعی: با آغاز فصل نوروز و بارش بهار، درختان خود را آماده کرده و به حالت شکوفه درآمده‌اند و این صحنه شادی و نشاط را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: رفتن مانند غنچه‌ای تازه شکفته، کاری ساده و معمولی نیست. خار در دستان نشان می‌دهد که در آغاز بهار، لذت و زیبایی‌های گلستان برای همه قابل دستیابی نیست و شرط آن، تلاش و کوشش خاصی است.
هوش مصنوعی: خود را به دو بخش تقسیم کرده و خواسته است تا همواره در اوج و در سطح بالا قرار داشته باشد؛ یعنی تلاش کرده تا از میان زندگی عادی و محدود بیرون بیاید و به ارتفاعاتی دست یابد.
هوش مصنوعی: پشه‌ای را وسیله‌ای داده‌اند که به اندازه‌ای سنگین است که فیل از سادگی‌اش ناله می‌کند، زیرا وزن آن برایش بسیار سنگین شده است.
هوش مصنوعی: مگسی را طعمه‌ای مانند سیمرغ داده‌اند و این مگس با بال‌های گسترده و بلند خود، خود را به مرتبه‌ای والا رسانده و در جایی همچون آشیانه‌ی سیمرغ قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: کاروان‌هایی از اعمال نیک، مانند روزه، حج و زکات، به‌سوی سرای ابدی و جاودانی در حال حرکت‌اند.
هوش مصنوعی: به خاطر انجام اعمال خوب و نیک، او را در گروه‌های بسیاری از کاروان‌ها و در کانون توجه قرار می‌دهند، به طوری که او در میان کاروان‌ها جلوتر از دیگران است.
هوش مصنوعی: آن کس که در این دنیا مانند یک زن زندگی نکرده و برای آخرت، به این شکل عمل نکند، او را مرد واقعی نمی‌دانند.
هوش مصنوعی: خداوند رحمتش را بر او نازل کند و او را در آغوش بخشش خود قرار دهد. در هر زمان، برکت و فیضی که شامل حالش باشد، همچون امواج دریا به او برسد.
هوش مصنوعی: خداوند به پادشاه و شاهزاده‌ها قدرت و توانایی دهد تا همیشه در سایهٔ رحمت و نعمت او باشند و از تمامی مشکلات و آسیب‌ها مصون بمانند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بی‌تنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که می‌جستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.