راحت اگر بایدت خلوت عنقا طلب
عزت از آنجا بجوی حرمت از آنجا طلب
تنگ مکن ای همای خانه بر این خاکیان
شهپر لا برگشای کنگر الا طلب
دیر خراب جهان بتکده‌ای بیش نیست
دیر به ترسا گذار معبد عیسا طلب
تیره مغاکیست تنگ خانهٔ دلگیر خاک
مرغ مسیحا نه‌ای بزم مسیحا طلب
وادی ایمن مجوی از پی ناز کلیم
آن همه جا روشن است دیدهٔ موسا طلب
نکته وحدت مجوی از دل بی معرفت
گوهر یکدانه را در دل دریا طلب
گرچه هزار است اسم هست مسما یکی
دیده ز اسما بدوز عین مسما طلب
ابجد ارکان تست چار کتاب عظیم
جزو به جزوش ببین اعظم اسما طلب
آینه‌ای پیش نه از دل صافی گهر
صورت خود را ببین معنی اشیا طلب
نیست به غیب و شهود غیر یکی در وجود
خواه نهانش بخواه خواه هویدا طلب
وقت جهاد است خیز تیغ تجرد بکش
نفس ستمکاره را در صف هیجا طلب
کعبهٔ گل در مزن بر در دل حلقه کوب
زین نگشاید دری مقصد اقصا طلب
ذلت ده روزه فقر مایهٔ سد عزت است
عزت دنیا مخواه پایهٔ عقبا طلب
زر طلبد طبع تو روی ترش کن بر او
علت صفراست این داروی صفرا طلب
خون جگر نوش کن تا شوی از اهل حال
نشأه هوس کرده‌ای بادهٔ حمرا طلب
لذت زهر بلا پرس ز مستان عشق
از دل می‌خوارگان لذت صهبا طلب
بخت جوان کسی کو به طلب پیر شد
کم ز زنی نیستی درد زلیخا طلب
سالک ره را ببوس پای پر از آبله
گنج گهر بایدت در ته آن پا طلب
درد اگر راحت است پیش مریضان عشق
در مرض از نیشتر راحت اعضا طلب
سوخته را راحت است از پی هر آه سرد
راحت گلخن فروز در دم سرما طلب
همچو سکندر مجوی آب خضر در سواد
عارف دل زنده را آن ز سویدا طلب
رتبهٔ عرفان شود شام فنا روشنت
قیمت انوار شمع در شب یلدا طلب
شانه به درد آورد تارک شاهدوشان
طاقت زخم اره از زکریا طلب
زمرهٔ عشاق را پایهٔ والاست دار
بر سر کرسی برآ پایهٔ والا طلب
عاشق مرتاض کی طالب جنت شود
ای که به راحت خوشی جنت اعلا طلب
سالک ره را کجا فرصت آسایش است
گر تو از آن فارغی سایهٔ طوبا طلب
مرد خدا کی کند میل به لذت خلد
در دل کودک‌وشان حسرت حلوا طلب
دشمن اگر تیغ و تشت پیش نهد سر مکش
دوست اگر بایدت حالت یحیا طلب
سگ ز پی جیفه رفت در به در و کو به کو
گر به سگی قائلی جیفهٔ دنیا طلب
خیز و چو سبزی مکن جا به سر خوان کس
طعمه اگر بایدت سبزی صحرا طلب
در دل سختست و بس آرزوی سیم و زر
گر طلبی سیم و زر در دل خارا طلب
باطن صافی چو نیست راه حقیقت مپوی
چاه بسی در ره است دیده بینا طلب
شمع هدایت کجا در دل هر کس نهند
همچو کلیمی بجو دیده ز بیضا طلب
پا به سر خود منه در ره این بادیه
رهرو (ی ) این راه از شبرو اسرا طلب
احمد مرسل که چرخ از شرف پای او
با همه رفعت کند پایهٔ بطحا طلب
از لب او گوش کن زمزمهٔ لاینام
وز دل بیدار او راز فاوحا طلب
جلد اگر می‌کنی مصحف و جدش بر او
دفتر انجیل را بهر مقوا طلب
گو علم سبز او خضر ره خویش ساز
آنکه به محشر کند سایهٔ طوبا طلب
پای بلندی که زد پای طلب در رهش
از پی ایثار او عقد ثریا طلب
درگذر از نه فلک در ره او خاک باش
اهل خرد کی کند پایهٔ ادنا طلب
وحشی اگر طالبی بر در احمد نشین
کام از آنجا بجوی نام از آنجا طلب
عرض تمنا مکن از در دونان دهر
آب رخ هر دو کون از در مولا طلب
در حق من بخششی یا نبی‌اله که نیست
رسم تو الا عطا کار من الا طلب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش خداوند می‌پردازد و همگان را به جستجوی حقیقت و کرامت الهی دعوت می‌کند. او تاکید می‌کند که عزت و خوشبختی واقعی از نزد پروردگار حاصل می‌شود و دنیا و مادیات ارزشی ندارند. در طی شعر، به نکات عرفانی و زبانی ادبی اشاره می‌شود که نشان‌دهنده‌ی ضرورت پاکسازی دل و جستجوی آفریننده است. شاعر با گنجاندن مثال‌ها، از موانع و نیازهای روحانی سخن می‌گوید و هشدار می‌دهد که نباید به لذات دنیوی دل بست. در نهایت، بر لزوم جستجوی حقیقت و پیوستن به راه راست تأکید می‌کند.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال آرامش هستی، باید به دنبال خلوتی باشی مثل جایگاه پرندهٔ افسانه‌ای «عنقا». برای جستجوی عزت و احترام نیز باید به آنجا مراجعه کنی.
هوش مصنوعی: ای پرنده‌ی خوشبخت و بلندپرواز، دل‌مشغولی‌های زندگی را برای این خاکی‌ها تنگ نکن و بر فراز این زمین، بال‌های خود را باز کن و به راحتی پرواز کن.
هوش مصنوعی: دنیا مثل یک میخانه است و هیچ چیز بیشتر از این نیست. به جای اینکه خود را به کارهای منفی مشغول کنی، به جاهای خوب و معنوی مانند معبد عیسی برو.
هوش مصنوعی: خانهٔ دل انسان مانند گودالی تاریک و تنگ است و در این دنیا، دل آدمی شایستهٔ لذت‌های فرح‌بخش و معانی عالی نیست. باید در جستجوی مسیحا، یعنی نجات‌بخش یا موعود، به دنبال شادی و روشنی باشیم.
هوش مصنوعی: ایمن‌خانه یا وادی ایمن را دنبال نکن، مانند کلیم (موسی) که به خاطر ناز و زیبایی خداوند به آنجا رفت. بلکه بدان که آنجا همیشه روشن و نمایان است و تو باید دیدگاه و بصیرت موسا (موسی) را بخواهی.
هوش مصنوعی: به دنبال درک مفهوم وحدت نباش چون دل ناآگاه نمی‌تواند آن را بفهمد. پس، جوهر گرانبهای وحدت را در دل دریا، یعنی در عمیق‌ترین معنا، جستجو کن.
هوش مصنوعی: هرچند که هزاران اسم وجود دارد، اما معانی همهٔ این اسم‌ها یکی است. پس با چشم دل، به باطن یا حقیقت نهفته در هر اسم نگاهی بینداز و آن حقیقت را جستجو کن.
هوش مصنوعی: تمامی اصول و اساس تو، مانند الفبا (ابجد) در چهار کتاب بزرگ وجود دارد. به جزئیات هر یک از این کتاب‌ها دقت کن و بزرگ‌ترین نام‌ها و صفات خداوند را جستجو کن.
هوش مصنوعی: در این بیت به تصاویر و مفاهیم اشاره شده که انسان باید با نگاهی عمیق‌تر و با دلی پاک به حقیقت اشیا و وجودش بنگرد و در این باره جستجو کند. به عبارتی، باید خود را در آینه‌ای بدون زنگار و با وضوح ببینیم تا بتوانیم معانی واقعی اشیاء را درک کنیم.
هوش مصنوعی: در وجود تنها یک حقیقت وجود دارد که هم در غیبت و هم در شهود حاضر است؛ پس یا در طلب آن حقیقت پنهان باش، یا به دنبال آن حقیقت آشکار برو.
هوش مصنوعی: در زمان کارزار، بیدار شو و شمشیر خلوص را بکش و نفس مغرور و فاسد را در صف نبرد و کشتار طلب کن.
هوش مصنوعی: به دل خود به عشق و محبت فریبایی را راه نده، زیرا در جستجوی کمال و حقیقت، هیچ درب و راهی باز نمی‌شود.
هوش مصنوعی: فقر و ذلت موقتی، مانع از رسیدن به عزت حقیقی است. در جستجوی عزت دنیایی نباش، بلکه به دنبال پایه و اساس سعادت و عزت در آخرت باش.
هوش مصنوعی: اگر طبیعت تو طلا می‌خواهد، نباید از طلب آن رویگردان شوی، زیرا که دلیل این ناراحتی تو صفرا (بیماری) است و حالا باید داروی آن را جستجو کنی.
هوش مصنوعی: دمی خون جگر را بنوش تا به آگاهی و حال درست برسی، تو به دنبال لذتی هستی، پس شراب رنگین را از آن بگیر.
هوش مصنوعی: عشق و بلا هر دو به نوعی لذت‌آورند، از مستان عشق بپرس که چگونه از درد و رنج خود لذت می‌برند، و از می‌خوارگان بخواه تا از لذت و خوشی صهبای شراب برایت بگویند.
هوش مصنوعی: بخت جوان کسی است که به خاطر عشق و جستجوی معشوق به پیری رسیده، و کمتر زنی مانند زلیخا (عاشق یوسف) وجود دارد که چنین درد و رنجی را تحمل کند.
هوش مصنوعی: سالک، یعنی مسافر راه حقیقت، باید پای پُر از آبله (نشانهٔ زحمات و سختی‌ها) خود را ببوسد؛ زیرا برای رسیدن به گنج ارزشمند و معرفت (گهر)، باید در اعماق و سختی‌های تجربه جستجو کند.
هوش مصنوعی: اگر فردی در عشق بیمار باشد، باید بداند که درد و رنج اگر مایه راحتی باشد، در این حال باید به دنبال آرامش و تسکین به واسطهٔ عشق باشد، حتی اگر آن تسکین به وسیلهٔ زخمی عمیق باشد.
هوش مصنوعی: آتش‌زده (در عشق) از گفتن هر آه سرد، آرامش می‌گیرد و برای گرم شدن در هوای سرد، بجای آرامش از درون، باید به آتش کمک کند.
هوش مصنوعی: چنان‌که سکندر(پادشاه مقدونی) به دنبال آب حیات و جاودانگی می‌گشت، تو نیز در دنیای عارفان، دل زنده و بیدار را از دریای محبت و امانت‌داری(سواد) جست‌وجو کن تا به آن دست یابی.
هوش مصنوعی: در مقام عرفانی، مقام و منزلت عرفان به شب یلدا تشبیه شده است، که در آن نور شمع (که نماد دانش و روشنی است) در تاریکی وجود می‌درخشد. بنابراین، باید به دنبال ارزش والای عرفان و نور آن در شب طولانی این دنیا باشیم.
هوش مصنوعی: فشار زخم عشق آنقدر زیاد است که شانه‌ام را به درد آورده و از زکریا (پیامبر که مظهر صبر و شکیبایی است) طلب کمک می‌کنم تا قدرت این درد را تحمل کنم.
هوش مصنوعی: عاشقان در بالاترین مقام و جایگاه هستند، پس تو نیز به دنبال دستیابی به این مقام والا باش.
هوش مصنوعی: عاشق واقعی که در راه عشق به سختی‌های زندگی پرداخته است، چطور می‌تواند به دنبال بهشت و لذت‌های آن باشد، در حالی که تو به دنبال آرامش و خوشی در بهشت برین هستی؟
هوش مصنوعی: سالکی که در راه سیر و سلوک است، کجا می‌تواند به آسایش برسد؟ اگر تو از این مسیر آزاد شوی، در آن صورت می‌توانی به دنبال سایهٔ درخت طوبا (درختی در بهشت) بروی.
هوش مصنوعی: مرد خدا، کسی که در راه خدا قدم بردارد، چگونه می‌تواند به لذت‌های دنیا، مانند بهشت، تمایل داشته باشد؟ او مانند کودکان که حسرت خوردن حلوا (شیرینی) را دارند، به دنبال اشتیاق به این چیزها نیست.
هوش مصنوعی: اگر دشمن در خطر به تو حمله کند، سر خود را عقب نکش و به دوستی که می‌خواهد تو را نجات دهد، توجه کن و مثل یحیا (پیامبر خدا) طلب زندگی کن.
هوش مصنوعی: سگ برای یافتن کثافت و زباله به این سو و آن سو می‌رود، اگر به سگی بگویی که دنیا را بخواهد، به دنبال چیزهای بی‌ارزش خواهد بود.
هوش مصنوعی: بیدار شو و به دلّت اجازه نده که در جا بمانی، مثل سبزی که در لابلای یک سفره ماندگار شود. اگر می‌خواهی چیزی به دست آوری، باید به دنبال منابع واقعی و ارزشمند طبیعت بروی، نه اینکه فقط در جمع‌سازی و مال دنیا بمانی.
هوش مصنوعی: در دل انسان، محبت و تمایل به财富 (مال و ثروت) بسیار زیاد است، اگر به دنبال مال و ثروت هستی، باید آن را در دل سنگ پیدا کنی.
هوش مصنوعی: اگر باطن آدمی پاک نباشد، در جستجوی حقیقت نروید، زیرا در این مسیر چاه‌های زیادی وجود دارد و بهتر است که بینایی و درک درست داشته باشید.
هوش مصنوعی: شمع هدایت که نماد راهنمایی است، در دل هر کسی قرار ندارد. مانند یهودیانی که به دنبال نشانه‌های حق هستند، تو نیز باید چشم‌ات را به سمت حقیقت و روشنایی باز کنی و به دنبال آن بگردی.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر می‌گوید که به خود و شیوه‌ی زندگی‌اش اهمیت نده و در این راه دشوار، راهنمایی از آن شب‌روها (مسافرانی که شب‌ها سفر می‌کنند) بخواهد که تجربه‌های بیشتری دارند. در واقع، او تاکید می‌کند که در جستجوی حقیقت و هدایت، بهتر است از کسانی که در این مسیر تجربه دارند، یاری بگیرد.
هوش مصنوعی: احمد فرستاده‌ای که مقام او و سطح وجودش باعث شده است که چرخ گردون هم از عظمت او برتری بگیرد و به دنبال مکانی باheld.
هوش مصنوعی: از لب او (یعنی خدا) زمزمه‌ای را بشنو که تو را بیدار کند و از دل بیدار او، رازی را بخواه که تو را به پیشرفت و معرفت رهنمون سازد.
هوش مصنوعی: اگر جلد و پوششی برای قرآن به کار می‌بری، باید بدان که باید پدرش یعنی انجیل را برای محکم‌تر کردن آن به کار ببری و اعتبار بیشتری به آن ببخش.
هوش مصنوعی: علم سبز او مانند خضر، راهنمایی می‌کند و کسی که در روز محشر، سایهٔ درخت طوبا (درختی در بهشت) را بخواهد، باید به او توجه کند.
هوش مصنوعی: کسی که در مسیر طلب پروردگار گام برمی‌دارد، به آن اندازه به بالاترین مقام‌های معنوی دست می‌یابد که می‌تواند به ثریا، یعنی عالی‌ترین مرتبه‌ها، دسترسی پیدا کند؛ این نشان‌دهنده‌ای از ایثار او و تلاش بی‌وقفه‌اش است.
هوش مصنوعی: در مسیر رسیدن به او، از تعصبات دنیوی و مقام‌های بالای فلکی رد شو و خاکسار باش؛ چون اهل خرد نمی‌تواند مقام‌های پست را جستجو کند.
هوش مصنوعی: وحشی، اگر کسی خواهان یا عاشق خداست، باید در درگاه پیامبر اکرم، احمد (حضرت محمد) بنشیند و آرزوهای خود و زحمتش را از آنجا بیابد و نام نیکش را نیز از آنجا بخواهد.
هوش مصنوعی: از انسان‌های پست زمان چیزی نخواه و تنها از درِ خداوند، که مولا و صاحب نعمت‌هاست، درخواست کن و آب حیات را از آنجا بخواه.
هوش مصنوعی: نبی‌اله به معنای پیامبر خدا، در اینجا اشاره به مقام و جایگاه بالای او دارد. شاعر از پروردگار می‌خواهد که او را مورد بخشش خود قرار دهد، زیرا بدون بخشش خداوند، تنها کاری که او می‌تواند انجام دهد، طلب کردن از اوست و رسم خداوند جز بخشش نیست.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.