به صورت آدمی کرده است نقاش
اگر مردی به معنی آدمی باش
چو سلطان خود کند حالی رسولی
رسولی دیگری باشد فضولی
چو آب آمد تیمم نیست در کار
چو روز آمد چراغ از پیش بردار
چو پیدا شد ز پشت پرده دلدار
یقین دلاله شد معزول از کار
به شهری چون درآید شهریاری
نماند شحنه را در شهر کاری
چو عشق آمد چه جای عقل رعناست
که کار عشق بدمستی و غوغاست
در آن منزل که عشق آمد ستیزان
نباشد عق آنجا جز گریزان
چو عشق آمد چه جای عقل و هوشست
چو گوید عشق عقل آنجا خموش است
در آن منزل که آمد عشق کاری
در آمد عقل چون طفلان بزاری
اگرچه کارها از عقل شد راست
ولیکن کار با عشق بالاست
در تحقیق را صندوق عشق است
رسول عاشق و معشوق عشقست
اگر معشوق را عاشق نبودی
که گفتی این حقایق که شنودی
ز فیض عقل میبین نور راهت
ولی در عشق میدانی پیشگاهت
دو حالست ای اخی در عشق پنهان
که پیدا میشود در عاشقی آن
بود در راستی اول مقامش
میان عشق و مستی کشت نامش
چو شد عاشق تهی از خود فنا دان
چو پر گردد ز معشوقش بقا دان
چو حاضر گشت جانان کیستم من
چو غایب باشم از وی چیستم من
اگر صد سال میسازی بضاعت
بسوزد عشق اندر نیم ساعت
کسی کو عاشق است اندر مجازی
ندارد عشق صورت را نیازی
اگر تو عاشقی اندر حقیقت
نشان خواهند از تو در طریقت
نشانش چیست ترک خویش گفتن
شدن قربان و ترک کیش گفتن
سخن در عاشقی بسیار گویند
ولی نی اینچنین اسرار گویند
همی گویم حدیثی در بیانش
ز سر عشق میآرم نشانش
در گنج معانی باز کردم
پس آنگه این سخن آغاز کردم
سخن نیکست اگر تو نیک دانی
نه در معنی و در صورت بمانی
چو بشناسی به دل یک یک دقایق
فرو آید به جانت این حقایق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شبستری با مثالهایی چون آب و تیمم، روز و چراغ، و آمدن پادشاه و بیکاری داروغه نشان میدهد که با حضور اصل، واسطه بیکار میشود و با آمدن عشق، عقل کنار میرود. او میپذیرد که عقل راه را روشن میکند، اما عشق را بالاتر میداند و دو حال پنهان آن را فنا، یعنی تهی شدن از خود، و بقا، یعنی پر شدن از معشوق، میشمارد. نشانهٔ عشق حقیقی را ترک خود و قربانی شدن میداند و در پایان خواننده را فرا میخواند که از صورت سخن بگذرد و معنای آن را با دل دریابد.
هوش مصنوعی: نقاش آفرینش تو را در ظاهر به شکل آدمی ساخته است؛ اگر مرد راهی، در باطن و معنا نیز آدمی واقعی باش.
هوش مصنوعی: وقتی خود سلطان پیام را بیواسطه برساند، پیامرسانی دیگران دخالتی بیجا و زائد است.
هوش مصنوعی: وقتی آب هست، تیمم لازم نیست؛ وقتی روز شد، چراغ را کنار بگذار. یعنی با آمدن اصل، جانشین آن بیکار میشود.
هوش مصنوعی: وقتی معشوق خود از پشت پرده آشکار شود، واسطه و دلّاله بیگمان از کار برکنار میشود.
هوش مصنوعی: وقتی پادشاه خود به شهری درآید، داروغه دیگر در آن شهر کاری ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی عشق بیاید، جایی برای عقلِ خودنما نمیماند، زیرا کار عشق سرمستی و شور و غوغاست.
هوش مصنوعی: در منزلی که عشق با ستیز و غلبه وارد شود، عقل جز گریختن کاری ندارد.
هوش مصنوعی: با آمدن عشق، عقل و هوش جایی ندارند؛ هرگاه عشق سخن بگوید، عقل خاموش میماند.
هوش مصنوعی: در جایی که عشقِ کارساز وارد شود، عقل مانند کودکان به زاری و ناتوانی میافتد.
هوش مصنوعی: هرچند بسیاری از کارها به یاری عقل سامان میگیرد، اما مرتبهٔ عشق بالاتر است.
هوش مصنوعی: عشق صندوق و گنجینهٔ گوهر حقیقت است، و پیوند و پیامرسان میان عاشق و معشوق نیز خود عشق است.
هوش مصنوعی: اگر معشوق عاشقی نداشت، چه کسی این حقایقی را که شنیدی بیان میکرد؟
هوش مصنوعی: به فیض عقل روشنی راه را میبینی، اما در عشق به پیشگاه و مقصد نهایی آگاه میشوی.
هوش مصنوعی: ای برادر، در عشق دو حالت پنهان است که در عاشقی آشکار میشود.
هوش مصنوعی: نخستین مقام عاشق راستی و صدق است، و نام او در میان عشق و مستی رقم میخورد و شناخته میشود.
هوش مصنوعی: آن دو حال این است: وقتی عاشق از خود خالی شود، آن را فنا بدان؛ و وقتی از معشوق پر شود، آن را بقا بدان.
هوش مصنوعی: وقتی معشوق حاضر است، من کیستم که وجودی داشته باشم؟ و وقتی از او دور باشم، چه ارزشی دارم؟ یعنی هستی عاشق در هر حال وابسته به معشوق است.
هوش مصنوعی: اگر صد سال سرمایه و توشه گرد آوری، عشق در نیم ساعت همه را میسوزاند.
هوش مصنوعی: کسی که در عشق مجازی است، به صورت و ظاهر دل بسته است؛ اما عشق حقیقی به صورت نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر در حقیقت عاشق هستی، در راه سلوک از تو نشانه و گواهی میخواهند.
هوش مصنوعی: نشانهٔ عاشق حقیقی ترک خود گفتن، قربانی شدن و رها کردن کیش و آیین خودی است.
هوش مصنوعی: دربارهٔ عاشقی سخن بسیار گفتهاند، اما چنین رازهایی را نگفتهاند.
هوش مصنوعی: اکنون سخنی در شرح عشق میگویم و از راز عشق نشانهای میآورم.
هوش مصنوعی: در گنجینهٔ معانی را گشودم و آنگاه این سخن را آغاز کردم.
هوش مصنوعی: این سخن نیکوست اگر آن را درست بفهمی و به معنای آن برسی و در ظاهر و صورتش نمانی.
هوش مصنوعی: هرگاه این نکتههای باریک را یکایک با دل بشناسی، این حقایق در جانت جای میگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.