از سر صدق ارکسی بر آستانت سر نهاد
تخت بختش پای برکرسی هفت اختر نهاد
حبذا آن عاشق سیار کز صدق طلب
گرد هردر گشت وپیش آستانت سر نهاد
در مقامات ارچه عاشق را مددها کرد عقل
عقل را از عشق قدسی چون توان برتر نهاد
گرچه سوی آسمان همراه باشد جبرئیل
چون تواند پای بر معراج پیغمبر نهاد
حرف عشقت نسخهای کفر و دین را نسخ کرد
نام آن نسخه سقیم و نام این ابتر نهاد
از پی احیای اموات و علاج دردمند
عیسی آمد رخت جالینوس را بر خر نهاد
کارداران تواند اندر جهان خاک و آب
ای فتاده آتش عشق تو ما را در نهاد
پرتو خورشید کندر طبع معدن زر سرشت
ابر در باران که در جوف صدف گوهر نهاد
هرکه آمد از جهانداران درین حضرت کسی
کو بنام خویش مهری بر جبین زر نهاد
چون غلامان از برای پایگاه خدمتت
گر ملکشاهست عشقت نام او سنجر نهاد
در ره وصف تو مسکین سیف فرغانی چه گفت
اسب عقلم سم فگند و مرغ وهمم پر نهاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل ستایش معشوق و عشق الهی است: سر نهادن بر آستان معشوق مایهٔ برترین بخت دانسته میشود و عشق بر عقل و حتی بر کفر و دین برتری مییابد؛ مانند معراج پیامبر که جبرئیل از همراهیاش بازماند، و معجزهٔ عیسی که طب جالینوس را بیاثر کرد. سپس همهٔ نیروهای طبیعت و پادشاهان جهان کارگزار و بندهٔ معشوق شمرده میشوند. در پایان شاعر اعتراف میکند که عقل و خیالش از وصف معشوق ناتوان است.
هوش مصنوعی: اگر کسی از روی صداقت سر بر آستانهٔ تو بگذارد، تخت بخت و اقبالش پا بر کرسیِ هفت ستاره و آسمانها میگذارد؛ یعنی به بالاترین مقام میرسد.
هوش مصنوعی: خوشا آن عاشق سرگردانی که از سر صدق در جستوجو، گرد هر دری گشت و سرانجام سر بر آستانهٔ تو نهاد.
هوش مصنوعی: هرچند عقل در منزلهای سلوک به عاشق یاریها کرده است، اما چگونه میتوان عقل را از عشقِ پاک و الهی برتر دانست؟
هوش مصنوعی: هرچند جبرئیل تا آسمان همراه پیامبر بود، نمیتوانست در معراج پیامبر پا به پای او بگذارد و تا پایان همراهش برود؛ عقل نیز مانند جبرئیل در مرحلهای از عشق باز میماند.
هوش مصنوعی: سخن عشق تو نسخههای کفر و دین را باطل کرد؛ کفر را نسخهای بیمار و نادرست و دین را نسخهای ناتمام و بیسرانجام نامید. یعنی عشق از کفر و دین هر دو فراتر است.
هوش مصنوعی: عیسی برای زنده کردن مردگان و درمان دردمندان آمد و بار و بنهٔ جالینوس را بر خر نهاد و او را روانه کرد؛ یعنی معجزهٔ عیسی طب جالینوس را از کار انداخت، چنانکه عشق عقل را.
هوش مصنوعی: ای کسی که آتش عشقت در وجود و سرشت ما افتاده است، همهٔ کارگزاران این جهان خاکی و آبی کارگزاران تو هستند.
هوش مصنوعی: پرتو خورشید که زر را در سرشت معدن پدید آورد و ابری که با باران مروارید را در دل صدف نهاد، همه از کارگزاران تو هستند.
هوش مصنوعی: هر کس از پادشاهان جهان که به درگاه تو آمد، کسی شد که به نام خود بر سکهٔ زر مهر زد؛ یعنی خدمت درگاه تو مایهٔ رسیدن به پادشاهی و اعتبار است.
هوش مصنوعی: اگر کسی خود ملکشاه باشد، عشق تو برای آنکه مقام خدمتگزاریات را به او بدهد، چون غلامان نام سنجر بر او میگذارد؛ یعنی بزرگترین شاهان در برابر تو بندهاند.
هوش مصنوعی: سیف فرغانیِ بیچاره در راه وصف تو چه میتواند بگوید؟ اسب عقلم سم انداخت و مرغ خیالم پر ریخت؛ یعنی عقل و خیال من از وصف تو درمانده شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سیرت او بر سر آزادگی افسر نهاد
نامهٔ او از شرف هر سروری بر سر نهاد
وز مبارک رای ملک آثار او هر خسروی
روی سوی درگه شاه جهان سنجر نهاد
دست همت در جوانمردی به عالم برگشاد
[...]
گشت گرد عالم وبر آستانت سر نهاد
دل که تخت خود بر از کرسی هفت اختر نهاد
کشور عشق از حوادث ایمن آمد زآن دلم
پشت برآفاق کرد ورو بدین کشور نهاد
ازخواص خانه تست آنکه دراول قدم
[...]
زلف مشکین تو سر در دامن محشر نهاد
خط گستاخ تو لب را بر لب کوثر نهاد
برنمی خیزد ز شور حشر، یارب بخت من
در کدامین ساعت سنگین به بالین سر نهاد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.