خورشید چو از حوت به برج حمل آمد
گویند ز سر باز جهان در عمل آمد
در باغ خلل یافته و گلبن خالی
اکنون به بدل باز حلی و حلل آمد
فردوس شد امروز جهانی که ازین پیش
در چشم همه کس چو رسوم و طلل آمد
خورشید ثنای تو همی کرد بر آن دل
چون از دم ماهی به سروی حمل آمد
گفتی نظر مشتری از مرکز تقدیس
ناگاه ز تسدیس به جرم زحل آمد
چه جای مه از زینت ماه فلک آمد
چه جای محل آلت جاه و محل آمد
ای میر اسماعیل که مانند براهیم
جود تو نه از مال زعون ازل آمد
هم در دم اول که ترا دیدم گفتم
کین چون دم آخر به هنر بیبدل آمد
آراستهٔ تیر اجل بود مرا جان
ورچه ز طرب معده برقص جمل آمد
صفرای من از خلق تو شد پیر و عجب نیست
زیرا عسل خلق تو خالی زخل آمد
در افسر تو نیست سخن لیک چه سودست
کز اصل مرا خود سر بی مغز کل آمد
خالی ز خلل باد جلال تو ازیراک
خود عمر تو چون جود کفت بی خلل آمد
تو تازه و نو باش که فرزند حسودت
نزد غربا بار نوند وابل آمد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده، به ستایش امیر اسماعیل بن ابراهیم میپردازد و او را بهسان خورشیدی توصیف میکند که با ظهورش، زمین و زمان را با برکات خود روشن کرده است. او بر ویژگیهای نیکوی امیر تأکید میکند و او را به ابراهیم تشبیه میکند، چون جود و بخشش او را از مال دنیا فراتر میداند. شاعر با ذکر جلال و مقام بلند امیر، به آراستگی و کمال او اشاره میکند و تأکید میکند که عشق و محبت مردم به او ناشی از صفات خیر اوست. در پایان، شاعر به این نکته اشاره میکند که زندگی امیر مانند جود او بیخسران و پُربرکت است.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید از ماه حوت (اسفند) به برج حمل (فروردین) منتقل میشود، مردم میگویند که این تغییر زمان، نشانهای از تغییرات بزرگ و مهم در جهان به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: در باغی که دچار آسیب و خرابی شده و گلها و درختانش خالی به نظر میرسند، حالا دوباره با زیبایی و جلال، حلی و حلل (زیور و زینت) به آن بازگشته است.
هوش مصنوعی: امروز جهانی که پیش از این در نظر همه، مانند خاک و غبار ناچیز و بیارزش بود، بهشت و سرزمین نعمت و خوشبختی شده است.
هوش مصنوعی: خورشید، به خاطر مدح و ستایش تو، بر دل زندگی میکوشد و این کارش مانند سروی است که از سوی ماهی به سمت بالا میرود.
هوش مصنوعی: تو گفتی که نگاه سیاره مشتری از جایگاه «تقدیس» (محل بسیار ارجمند) ناگهان به دلیل جرم (=گناه) زحل (سیاره مخالف) دگرگون شد. در واقع، از دیدگاه تو، موقعیت و ارزشهای بالای مشتری تحت تأثیر زحل قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: بها و زیبایی مه (که به معنی دختر یا معشوقه است) نسبت به زیبایی ماه در آسمان چه جایگاهی دارد و چه دلیلی برای نامگذاری این مقامهای بلند وجود دارد؟ این بیت در واقع به مقایسه مقام و زیبایی میپردازد و تأکید میکند که زیباییهای واقعی در جایگاهی فراتر و والاتر از آنچه در آسمان است، قرار دارند.
هوش مصنوعی: ای امیر اسماعیل، تو مثل ابراهیم (خلیل الله) شخصیت و سخاوتی داری که این ویژگیات به ارث از مال و ثروت نیست، بلکه به ذات و فطرت تو مربوط میشود.
هوش مصنوعی: در لحظهٔ اول که تو را دیدم، گفتم این چگونه است که مانند لحظهٔ آخر، هنر بینظیر دارد.
هوش مصنوعی: من به تیر مرگ آراسته شدم، اما چرا که از شوق و شادی، معدهام به رقص در آمد.
هوش مصنوعی: عشق و جذبهٔ تو باعث شده که رنگ و روی من زرد و نزار شود و این تعجببرانگیز نیست چون محبت تو مانند عسل است که فاقد شیرینی و مغز است.
هوش مصنوعی: در تاج تو هیچ حرفی نیست، اما چه فایده دارد وقتی که از اصل من، سر بدون مغز و خالی از واقعیت به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: جلال و عظمت تو بدون نقص و عیب است و عمر تو چون بخشش و سخاوتی است که هیچ کم و کاستی ندارد.
هوش مصنوعی: تو همیشه جوان و شاداب بمان، زیرا فرزند حسود تو (یا دشمنان) در میان مردم فقیر به تمسخر و بیاحترامی دست میزنند و رسوایی به بار میآورند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای آنکه کهین پایه ات اوج زحل آمد
وز چرخ خطابت همه صدر اجل آمد
هر خدمت و تشریف که فرمود شهنشاه
کم زانکه بود لایق و بیش از امل آمد
باران سخا ابر دو دست تو ببارید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.