ای چو عقل از کل موجودات فرد
وی جوان از تو سپهر سالخورد
خاک‌بوسان سر کوی تواند
روشنان کارگاه لاجورد
پاسبانان در و بام تواند
چرخ و خورشید و مه گیتی‌نورد
تا سنایی کیست کاید بر درت
مجد کو تا گویدش کز راه برد
ای همه دریا چه خواهی کردنم
وی همه گردون چه خواهی کرد گرد
نام او میدان و نقش او بسی
کز حکیمان او زیاد اندر نبرد
زان به خدمت نامدم زیرا بود
پیش بینا مرد عریان روی‌زرد
کز ضعیفی دیدگان شب‌پره‌ست
کاو بمانده‌ست از رخ خورشید فرد
ساختم جلابی از جان جانت را
وز دم خرسندی آن‌را کرده سرد
چون بزرگان نوش کن جلاب جان
مِی به خُردان مان و گِرد‌ِ مِی مگرد
ورد جوید روز مجلس مرد عقل
بوالهوس جوید به مجلس خار ورد
زان که مقلوب سنایی یانس است
گر نگیرم انس با من بد مگرد
انس گیرم باژگونه خوانیم
خویشتن را باژگونه کس نکرد
گر تن و جانم به خدمت نامدند
عذرشان بپذیر کمتر کن نبرد
صدر تو چرخ است و تن را بال سست
روی تو مهرست و جان را چشم درد
جان من آزاد کن تا عقل من
هر زمان گوید: زهی آزادمرد
تازه گردانم بنا جستن که باد
تازه از جان بیخ و شاخ و برگ و ورد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به وصف جایگاه و مقام عقل و حقیقت می‌پردازد و از آن به عنوان فردی منحصر به فرد در میان موجودات یاد می‌کند. او با ستایش از این مقام، از چالش‌هایی که در مسیر شناخت و عقل و خرد وجود دارد، سخن می‌گوید. سنایی با تأکید بر ارتباط بین عقل و جان، به دنبال آزادی روح و رهایی از قید و بندهای مادی است و از خواننده دعوت می‌کند که در جستجوی حقیقت و جمال نباشد. در نهایت، او با اشاره به حضور و قدرت عقل می‌خواهد که هر کس به جدیت به شناخت و آگاهی برسد و در مسیر رشد و تعالی قدم بردارد.
هوش مصنوعی: تو ای فردی که از میان تمام موجودات، مانند عقل بی‌نظیر هستی و جوانی که از میان کهن‌سالان به‌سوی تو می‌نگرد.
هوش مصنوعی: کسانی که در سر کوی تو به خاک می‌افتند و خدایی می‌کنند، می‌توانند در کارگاه رنگ‌آمیزی (لاجورد) به نور و روشنایی برسند.
هوش مصنوعی: پاسبانان در (دروازه) و بام (سقف) می‌توانند چرخ (فلک) و خورشید و ماه را که در آسمان می‌گردند، نگه داری کنند. اینجا به عظمت و قدرت الهی اشاره دارد که حتی موجودات آسمانی در اختیار او هستند.
هوش مصنوعی: سنایی، شاعر بزرگ، باید بر درگاه تو (خدا) بیاید و از مقام و مجد تو سخن بگوید تا به او بگوید که چه راهی را باید بگیرد.
هوش مصنوعی: ای تو ای دریا، چه بر سر من می‌آوری؟ و ای آسمان، با من چه رفتاری خواهی داشت؟
هوش مصنوعی: نام او میدان جنگ است و تأثیراتش بسیار است، چرا که حکیمان و دانشمندان در این زمینه به مبارزه نمی‌پردازند.
هوش مصنوعی: به همین دلیل به خدمت او نیامدم که پیش مردی دانا و آگاه، فردی برهنه و بی‌مقدار هستم.
هوش مصنوعی: از آنجا که ضعف و ناتوانی باعث می‌شود مانند شب‌پره‌ای شدیداً ترسیده به نظر برسم، در حقیقت زندگی‌ام تحت تأثیر چهره‌ای که از نور خورشید، در فردای زندگی‌ام رخ می‌دهد، متوقف مانده است.
هوش مصنوعی: از جان تو نوشیدنی شیرینی درست کردم و به خاطر خوشحالی‌ات آن را خنک کرده‌ام.
هوش مصنوعی: زمانی که بزرگان در حال نوشیدن هستند، تو هم از جان خود در می لذت ببر و به جمع جوان‌ترها و دور و بر می، نپیوند.
هوش مصنوعی: مردان با عقل و فهم در روز مجلس دنبال دعا و ذکر هستند، در حالی که انسان‌های هوسباز به دنبال جلب توجه و زیورهای ظاهری می‌گردند.
هوش مصنوعی: چون سنایی شاعر و عارف بزرگی است، اگر با او انس نگیرم، بدبختی و بدشانسی برایم پیش می‌آید.
هوش مصنوعی: من باید رابطه‌ای با کسی برقرار کنم که خودش را درست نمی‌بیند و به اشتباه درک می‌کند، چون هیچ‌کس مثل او از خود هیچ‌گونه آشنایی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر بدن و روح من نتوانستند به خدمت بیایند، عذر آنها را بپذیر و برخورد سختی با آنها نداشته باش.
هوش مصنوعی: تو، ای پروردگار، چرخش گردون مقام توست و این بدن من، همچون پرنده‌ای ضعیف بر تو تکیه کرده است. عشق و محبت تو، چون خورشید، بر جان من می‌تابد و بر اثر آن، چشم من به درد آمده است.
هوش مصنوعی: روح من را آزاد کن تا عقل من همیشه بگوید: چه مرد آزاده‌ای هستم.
هوش مصنوعی: می‌خواهم روح خود را تازه و زنده کنم، همانطور که نیروی تازه‌ی باد بر درختان و شاخه‌ها و برگ‌ها تاثیر می‌گذارد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حاتم طایی تویی اندر سخا
رستم دستان تویی اندر نبرد
نی، که حاتم نیست با جود تو راد
نی، که رستم نیست در جنگ تو مرد
ناز را رویی بباید همچو ورد
چون نداری گرد بدخویی مگرد
یا بگستر فرش زیبایی و حسن
یا بساط کبر و ناز اندر نورد
نیکویی و لطف گو با تاج و کبر
[...]
آوخ ! آوخ ! وای وای و درد درد!
دل ز درد آزاد داری روی زرد
از رخ زردم روان و ز دل روان
وز روان زی دل روان آزار و درد
دور دارد آرزوی دل ز دور
[...]
روی تو آرام دلها می‌برد
زلف تو زنهار جانها می‌خورد
تا برآمد فتنهٔ زلف و رخت
عافیت را کس به کس می‌نشمرد
منهی عشق به دست رنگ و بوی
[...]
ای سخا را از کف تو پیشخورد
وی خرد را پیش رایت چشم درد
خلق تواهل هنر را دستگیر
جود تو مرد خرد را پایمرد
تیز با حزم تو کوه کند سیر
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.