جویندهٔ جان آمده ای عقل زهی کو
دلخواه جهان آمدهای قوم خهی کو
آمد سبب عشق در اصحاب دلی کو
آمده که بیجاده در آفاق کهی کو
این نعمت جان را که به ناگاه در آمد
ای سرد مزاجان ز دل و جان شرهی کو
این نطع پر از اسب و پیاده و رخ و پیلست
بر نطع شما آخر فرزین و شهی کو
چون نیست قبولی به سوی درد شما را
در ماتم بیدردی تاریک رهی کو
ای زخمه زنان شد چو بهشتی ز رخش صدر
در صدر بهشت از ره داوود رهی کو
عیسی و خرش هر دو چو در مجلس مااند
آنرا چو سماع آمد این را گیهی کو
گفتند که آن روی چو مه را شبهی هست
آن سلسلهای شبه گوان را شبهی کو
در روز و شب چرخ چو زلف و رخ او کو
روز و شب پیوسته به زیر کلهی کو
صاحب خبری رنگ سپیدست و سیاهست
این هر دو چو آن هر دو سپید و سیهی کو
جز چهره و جز غمزهٔ او در صف ایام
روی همهٔ دولت و پشت سپهی کو
ای خازن فردوس بگو کز پی نزهت
در خلد برین روی چنین جایگهی کو
بر گوشهٔ خورشید جز این یوسف جان را
با آب گره کرده نگونسار چهی کو
معتوه شد از جستن معشوق سنایی
خود در دو جهان سوختهٔ بی عتهی کو
در کارگه جور گرفتم که چو او هست
در بارگه عدل چو بهرام شهی کو
بهرام فلک را ز پی قبله و قبله
چون پایگهش پیشگه هیچ مهی کو
خردان و بزرگان فلک را به گه سعد
جز با شه ما باد گران پنج و دهی کو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سنایی با ردیف «کو» پیاپی میپرسد که در برابر آمدن معشوق، شوق و دردمندی و نوای شایسته کجاست و سردمزاجان بیدرد را سرزنش میکند. سپس روی و زلف و غمزهٔ معشوق را بیهمتا میشمارد و خود را دیوانهٔ این جستوجو میخواند. در پایان از ستمگری معشوق به دادگری بهرامشاه گریز میزند و او را پادشاهی بیمانند و برتر از ستارگان میستاید.
هوش مصنوعی: آن که جانها را میجوید (معشوق) آمده است؛ ای عقل، آفرین گفتنت کجاست؟ آن که دلخواه همهٔ جهان است آمده؛ ای مردم، بانگ تحسین شما کجاست؟
هوش مصنوعی: مایهٔ عشق در میان یاران آمده، اما دلی که پذیرای آن باشد کجاست؟ کهربا آمده، اما در جهان کاهی که به سوی آن کشیده شود کجاست؟
هوش مصنوعی: این نعمت جانبخش ناگهان رسیده است؛ ای سردمزاجان، شوق و حرص دل و جانتان برای آن کجاست؟
هوش مصنوعی: صفحهٔ شطرنج شما پر از اسب و پیاده و رخ و فیل است، اما بر این صفحه وزیر و شاه کجاست؟ یعنی مهرههای فرودست فراوان دارید، ولی اصل و سرور در میان شما نیست.
هوش مصنوعی: چون شما درد عشق را نمیپذیرید، دستکم در سوگ بیدردی خود نوایی تیره و سوگوارانه کجاست که بنوازید؟
هوش مصنوعی: ای نوازندگان، صدر مجلس از چهرهٔ او مانند بهشت شده است؛ در این صدر بهشتگونه، نوایی به شیوهٔ داوود کجاست؟
هوش مصنوعی: عیسی و خرش هر دو در مجلس ما حاضرند؛ برای عیسی سماع هست، اما برای خر، علف کجاست؟ اشاره به این که اهل معنا را سماع بس است و اهل تن را خوراک.
هوش مصنوعی: گفتند آن روی ماهمانند همتایی دارد؛ اما آن زلفهای زنجیرمانند سیاه چون شَبَه را همتایی کجاست؟
هوش مصنوعی: در روز و شب آسمان، چیزی مانند زلف و روی او کجاست؟ روز و شبی که پیوسته زیر یک کلاه باشند کجاست؟ یعنی روی او روز و زلفش شب است که هر دو زیر کلاه او گرد آمدهاند.
هوش مصنوعی: آگاهان میگویند رنگها سپید و سیاه است؛ اما سپید و سیاهی که مانند سپیدی روی و سیاهی زلف او باشد کجاست؟
هوش مصنوعی: در صف روزگار، جز چهره و غمزهٔ او، روی همهٔ اقبال و پشتیبان سپاه کجاست؟ چهرهٔ او مایهٔ اقبال و غمزهاش پشتوانهٔ لشکر است.
هوش مصنوعی: ای نگهبان بهشت، بگو که در بهشت برین برای تفرج، جایگاهی چنین زیبا کجاست؟
هوش مصنوعی: بر کنارهٔ خورشید روی او، جز چاه زنخدانِ این یوسفِ جان، چاهی واژگون که آب در آن گره خورده باشد کجاست؟
هوش مصنوعی: سنایی از جستوجوی معشوق دیوانه شده است؛ و در دو جهان سوختهای که دیوانه نشده باشد کجاست؟
هوش مصنوعی: گیرم در کارگاه ستم کسی مانند آن معشوق ستمگر یافت شود؛ اما در بارگاه داد، پادشاهی چون بهرامشاه کجاست؟
هوش مصنوعی: حتی ستارهٔ بهرام آستان او را قبلهٔ خود میسازد؛ صدرنشینی هیچ بزرگی با پایگاه فروتر او برابر نیست.
هوش مصنوعی: ستارگان خرد و بزرگ آسمان در هنگام سعادت، بختِ نیک و پیروزی را جز به شاه ما به چه کسی میبخشند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.