از برگشاد آذربایجان است اول در خدمت سلطان یعقوب می بود، آخر بشرف ملازمت حضرت صاحبقران مغفور سرافراز گشت آنحضرت او را منصب ملک شعرایی داده از روی هزل گرزالدین بیک نام نهاد، در اوایل حال بواسطه فقر و پریشانی اوقات بشبانی میگذرانید گویند سبب تربیت او این شد که سلطان یعقوب روزی در شکارگاه او را دید که بره ای چند میچراند یکی از ملازمان را فرمود که « از این پسر بپرس که این بره ها از کیست؟»
آن ترک نزدیک حبیبی آمد و پرسید و او جواب داد که « بره ها از گوسفندان است » ترک دیگر بار پرسید که « بزرگان ده شما کیانند؟» گفت : گاوان از همه بزرگترند بار دیگر گفت : من آنهایی را میگویم که پیشواز مردم بدم در میآیند؟ جواب داد که سگهای کپک اند! که همچو تو عزیزی که بده میآیی باستقبال بیرون میروند ترک در قهر شده به ترکی گفت « آی نه جایدوم سنی؟» گفت : جبار کور که یولدا شلرنک گتی».
آن ترک قیل و قال را بعرض پادشاه رسانید...پادشاه را خوش آمد او را تربیت فرمود و بواسطه لطف طبع شاعر شد این مطلع ترکی و بیت از اوست:
گر سنین چون قیلماسم چاک ای بیت نازک بدن
گوروم اولسون شول قبا اکنونده پیراهن کفن
چخمسا سودای زلفک باشدن ای مه گریوزایل
استخوان کلم ایچره دو تسه عقرب لرو طن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
مطلع
هوش مصنوعی: مولانا حبیبی از برگشاد آذربایجان بود. نخست در خدمت سلطان یعقوب بود و سپس به ملازمت شاه اسماعیل (صاحبقران مغفور) رسید. شاه به او منصب ملکالشعرایی داد و به شوخی لقب «گرزالدین بیک» بر او نهاد. او در جوانی از فقر چوپانی میکرد. گویند سبب ترقیاش این بود که سلطان یعقوب روزی در شکارگاه او را دید که چند بره میچراند و به یکی از ملازمانش گفت از این پسر بپرسد که این برهها از آن کیست.
هوش مصنوعی: ملازم ترک نزد حبیبی رفت و پرسید. حبیبی با زیرکی پاسخ داد که برهها از گوسفندان است. ترک پرسید بزرگان ده شما کیستند؟ گفت گاوها از همه بزرگترند. ترک گفت مقصودم کسانی است که به پیشواز مردم بیرون میآیند. حبیبی گفت سگها هستند که به استقبال عزیزی چون تو میروند. ترک خشمگین شد و به ترکی سخنی تهدیدآمیز گفت و حبیبی نیز به ترکی پاسخی طنزآمیز داد.
هوش مصنوعی: ملازم ماجرا را به پادشاه گزارش داد. پادشاه از حاضرجوابی او خوشش آمد و به پرورش او همت گماشت. حبیبی به سبب لطف طبعش شاعر شد. این مطلع و بیت ترکی از اوست.
هوش مصنوعی: ای بت نازکاندام، اگر در عشق تو جامهام را چاک نکنم، کاش همان قبا و پیراهنی که بر تن دارم کفنم شود. یعنی سوگند میخورد که در عشق او گریباندریده است.
هوش مصنوعی: ای ماهرو، سودای زلف تو از سرم بیرون نمیرود؛ حتی پس از مرگ، در استخوان جمجمهام عقربهایی که به زلف تو میمانند خانه خواهند کرد. یعنی عشق زلف یار تا گور هم با اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.