اَللّٰهُ نُورُ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکٰاةٍ فِیهٰا مِصْبٰاحٌ اَلْمِصْبٰاحُ فِی زُجٰاجَةٍ اَلزُّجٰاجَةُ کَأَنَّهٰا کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبٰارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لاٰ شَرْقِیَّةٍ وَ لاٰ غَرْبِیَّةٍ یَکٰادُ زَیْتُهٰا یُضِیءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نٰارٌ نُورٌ عَلیٰ نُورٍ یَهْدِی اَللّٰهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشٰاءُ وَ یَضْرِبُ اَللّٰهُ اَلْأَمْثٰالَ لِلنّٰاسِ وَ اَللّٰهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۳۵) فِی بُیُوتٍ أَذِنَ اَللّٰهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ یُذْکَرَ فِیهَا اِسْمُهُ یُسَبِّحُ لَهُ فِیهٰا بِالْغُدُوِّ وَ اَلْآصٰالِ (۳۶)
خدا نور آسمانها و زمین است مثل نورش چون چراغ و اینست که در آن باشد چراغی که آن چراغ باشد در آبگینه که آن آبگینه گویا باشد ستاره درخشان که برافروخته میشود از درخت با برکت زیتون که نه شرقی است و نه غربی نزدیک باشد روغنش که روشنایی بخشد و اگر چه مس نکرده باشد آن را آتش نوریست بر نور هدایت میکند خدا برای نورش کسی را که میخواهد و میزند خدا مثلها را برای مردمان و خدا بهمه چیزی داناست (۳۵) در خانههایی که اذن داد خدا که بلند کرده شود و ذکر کرده شود در آنها نامش تسبیح میکند مر او را در آنها در بامدادان و شبانگاهان (۳۶)
حق بود نور سماوات و زمین
آفرینش جمله ز او روشن جبین
هر کسی نوعی کند تعبیر نور
زین یکی کاشیاء ز وی دارد ظهور
او پدید آرندة ارض و سماست
مر منوّر ماسوی را در ضیاست
لیک بر تعبیر ارباب شهود
نور نبود جز به معنای وجود
اوست یعنی عین هستی بی غلو
هستی ای نبود به جز هستی او
هستی اشیاء نمود است و حباب
چون شکست آن نیست چیزی غیر آب
کن ز هست عارضی صرف نظر
بین چه ماند بعد از او باقی دگر
بس دقیق است اندکی کن التفات
حق بود پاک از نشان ممکنات
هستی حق نی که با اشیاء یکی است
بلکه اشیاء جز نمودی هیچ نیست
چونکه ظلمت نیست جز صرف عدم
نام شیئی ناید آنجا در قلم
کرد زآن تعبیر هستی را به نور
تا که هستی ها نماید در ظهور
هر چه را آری به ادراک آن درست
هستی اش مدرک شود اندر نخست
گرچه از ادراک این، ادراک تو
غافلی کن غور تا یابی نکو
می نماید مخفی از فرط ظهور
هستی مطلق چو خور در ضوء و نور
شمس وحدت شد فروزان بی حجاب
لیک بینی آنچه زو نور است و تاب
از شجر بینی نمود و برگ و بر
غافل از آبی که شد اصل شجر
آب پنهان در وی از پیدایی است
دیدِ آن موقوف بر بینایی است
اندکی گر در شجر بینی نکو
اصل آن آب است پیداتر از او
این مثل بود و مثلها ناقص است
بی مثل نادر مراد آید به دست
بینی از اشیاء تو آثار و نمود
هستی از اشیاست پیداتر به بود
بی ز هستی ماسوی از بیش و کم
نزد ادراکند خود محض عدم
شد چو پیدا رایت االله نور
جمله هستی ها نمود اندر ظهور
پیش گفتیم ار در آنت نیست ریب
در تو باشد هستی اندر غیب غیب
وصف نور هستی حق در مثال
همچو مشکات است بی نقص و زوال
واندر آن باشد چراغی در وضوح
چون جسد کآن روشن است از نور روح
وآن حواس آمد منافذ کز درون
روشنی روح از آن تابد برون
در زجاجه باشد این مصباح نور
یعنی آن قلب منوّر در ظهور
که ز نور روح باشد مستقل
همچو قندیل از چراغ مشتعل
روشن او زآن شعلۀ تابنده است
غیر خود را روشنی بخشنده است
باشد آن قندیل بر ضوء و بهاء
چون بزرگ استاره ای اندر سماء
مر فروزان گشته آن روشن چراغ
از درختی کوست زیتون در سراغ
بس مبارک باشد آن نیکو شجر
هم کثیر النفع در دُهن و اثر
نفس قدسیه است مانا آن درخت
در فضای قلب بر گسترده رخت
شرقی و غربی نباشد بلکه آن
هست او خود این و آن را در میان
بین شرق روح و غرب جسم او
باشد اندر کرّ و فرّ و ها و هو
نه وجودش واجب آمد نه محال
شد به لاشرقی و لاغربی مثال
هستش اخلاق و عمل ، نفع و ثمر
وآن کمالات و ترقی در اثر
یا که نفس از روح و نبود روح را
مر مکان از شرق و غرب و حد و جا
هست نزدیک آنکه خود بی آتشی
روشنی بخشد ز نور و تابشی
مستعد یعنی چنان باشد به کار
که فروزد از تلألو بی ز نار
فعل نفس اعنی بود از فعل روح
بس قریب اندر ظهور و در وضوح
هم دگر نور وجود و نور عقل
هست از نور علی نورت به نقل
یا که هم بر نور استعداد خود
آن کمال حاصلت افزوده شد
مینماید حق به نور خویشتن
هر که را خواهد هدایت بر علن
حق مثلها را زند هر جا بجاش
میکند معقول را محسوس و فاش
تا که دریابند مردم از مثل
آنچه مقصود است بی نقص و خلل
حق به هر چیزی است دانا بالتمام
داند آنچه کرده خلق از هر مقام
در بیوتی باشد آن مشکات و نور
که خداشان داده رخصت بر حضور
که شود آوازها در آن بلند
یاد کرده در وی اسم ارجمند
می نمایند اندر آن تسبیح حق
صبح و شام از حسن عهد ماسبق
خواند این آیت مگر خیر الانام
گفت مردی این سرا باشد کدام
گفت باشد خانۀ پیغمبران
گفت ابابکر صدّیق اندر زمان
این سرای حیدر و است و فاطمه
یافت آیت را نکو او ترجمه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تفسیر نور و هستی الهی میپردازد و به تصویر نور خدا بهعنوان منبع روشنی در آسمانها و زمین اشاره میکند. نور خداوند بهگونهای است که وجود انواع اشیاء را بروز میدهد و تمامی هستی بهواسطه او معنا پیدا میکند. در ادامه، به نماد نور در اشیاء و وجود انسان اشاره میشود و نشان میدهد که حقیقت فقط از نور و وجود او ناشی میشود. همچنین، خانههایی که در آنها نام خدا ذکر میشود در نظر شاعر محلی مقدس و روشن هستند، جایی که بندگان در آن تسبیح و ستایش پروردگار را بهجای میآورند. این شعر به روشنی نشان میدهد که وجود و هستی در نهایت از نور حق ناشی میشود و خدا به هر چیز احاطه کامل دارد.
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای ۳۵ و ۳۶ سورهٔ نور (آیهٔ نور): خدا نور آسمانها و زمین است و نورش به چراغدانی میماند که چراغی در آن است. آن چراغ در شیشهای چون ستارهٔ درخشان است و از روغن درخت مبارک زیتونی که نه شرقی است و نه غربی افروخته میشود. این نور در خانههایی است که خدا اجازه داده بلند داشته شوند و نامش صبح و شام در آنها یاد شود.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همان دو آیه: خدا نور آسمانها و زمین است و مَثَل نورش چراغدانی است با چراغی در شیشهای چون ستارهٔ درخشان که از درخت زیتون مبارک افروخته میشود. روغنش بیآنکه آتشی به آن برسد نزدیک است روشنی دهد؛ نوری است بر نور و خدا هر که را بخواهد به نورش راه مینماید. این نور در خانههایی است که نام خدا در آنها صبح و شام به پاکی یاد میشود.
هوش مصنوعی: خداوند نور آسمانها و زمین است و همهٔ آفریدهها از او روشن و نمایاناند.
هوش مصنوعی: هر کس نور را به گونهای تفسیر کرده است؛ یکی از این تفسیرها این است که همهٔ چیزها به وسیلهٔ او پدیدار میشوند.
هوش مصنوعی: بنا بر این تفسیر، او پدیدآورندهٔ زمین و آسمان است و روشنکنندهٔ همهٔ ماسوای خود.
هوش مصنوعی: اما از دید اهل شهود و عارفان، نور معنایی جز «وجود» ندارد.
هوش مصنوعی: یعنی خدا بیهیچ مبالغه عینِ هستی است و هستیای جز هستی او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هستی چیزها تنها نمود و جلوهای مانند حباب است؛ وقتی حباب بشکند جز آب چیزی نمیماند.
هوش مصنوعی: از هستی عارضی و عاریتی چشم بپوش و ببین پس از آن چه چیزی باقی میماند.
هوش مصنوعی: این نکته بسیار باریک است و اندکی دقت میخواهد: حق از نشانهها و صفات ممکنات پاک است.
هوش مصنوعی: مقصود این نیست که هستی حق با چیزها یکی است، بلکه چیزها جز نمودی بیش نیستند.
هوش مصنوعی: چون تاریکی چیزی جز نیستی محض نیست، در آن جا نام هیچ چیزی را نمیتوان نوشت؛ یعنی در عدم چیزی نیست.
هوش مصنوعی: به همین سبب قرآن هستی را به نور تعبیر کرده است تا روشن شود که موجودات به وسیلهٔ آن پدیدار میشوند.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که بهدرستی درک کنی، پیش از هر چیز هستی آن را درک کردهای.
هوش مصنوعی: هرچند ادراک تو از این ادراکِ نخستین غافل است، اگر ژرف بیندیشی آن را بهخوبی درمییابی.
هوش مصنوعی: هستی مطلق از شدت آشکاری پنهان مینماید، همچون خورشید که در پرتو و روشنی خود دیده نمیشود.
هوش مصنوعی: خورشید وحدت بیپرده میدرخشد، اما تو فقط پرتو و تابشی را میبینی که از آن برخاسته است.
هوش مصنوعی: از درخت فقط ظاهر و برگ و میوهاش را میبینی و از آبی که اصل و مایهٔ درخت است غافلی.
هوش مصنوعی: آب از فرط آشکاری در درخت پنهان است و دیدنش به بینایی دل بستگی دارد.
هوش مصنوعی: اگر اندکی در درخت دقت کنی، میبینی اصل آن آب است و آب از خود درخت آشکارتر است.
هوش مصنوعی: این فقط مثالی بود و مثالها همیشه ناقصاند، ولی بیمثال بهندرت میتوان مقصود را فهماند.
هوش مصنوعی: تو از چیزها آثار و نمودشان را میبینی، در حالی که هستیِ آنها از خودشان آشکارتر است.
هوش مصنوعی: اگر هستی نباشد، همهٔ ماسوا، کم یا زیاد، در نزد ادراک نیستی محضاند.
هوش مصنوعی: وقتی پرچم «اللّه نور» آشکار شد، همهٔ موجودات در عرصهٔ ظهور نمایان شدند.
هوش مصنوعی: پیشتر گفتیم، اگر در آن تردیدی نداری، که هستی حق در درون تو در نهانترین مرتبهٔ غیب جای دارد.
هوش مصنوعی: وصف نور هستی حق، به زبان مَثَل، همچون چراغدانی است که نقص و زوال ندارد.
هوش مصنوعی: در آن چراغدان چراغی روشن است، مانند تن انسان که از نور روح روشن میشود.
هوش مصنوعی: حواس آدمی روزنههایی است که روشنی روح از درون، از راه آنها به بیرون میتابد.
هوش مصنوعی: این چراغ نور در شیشهای (زجاجه) قرار دارد؛ یعنی آن شیشه همان دل روشن است که نور در آن آشکار میشود.
هوش مصنوعی: دل از نور روح روشنی میگیرد و به آن پایدار است، همانگونه که قندیل از چراغی که در آن شعلهور است روشن میشود.
هوش مصنوعی: روشنی دل از آن شعلهٔ درخشان روح است و خود نیز به دیگران روشنی میبخشد.
هوش مصنوعی: آن قندیل در روشنی و زیبایی مانند ستارهای بزرگ و درخشان در آسمان است.
هوش مصنوعی: آن چراغ روشن از روغن درختی برافروخته شده که نشانش درخت زیتون است.
هوش مصنوعی: آن درخت نیکو بسیار پربرکت است و روغن و اثرش سود فراوان دارد.
هوش مصنوعی: گویی آن درخت همان نفس قدسی است که در فضای دل گسترده و جای گرفته است.
هوش مصنوعی: آن درخت نه شرقی است و نه غربی، بلکه میان این دو قرار دارد.
هوش مصنوعی: نفس میان شرق روح و غرب جسم قرار دارد و میان این دو در کشمکش و رفتوآمد و جوشوخروش است.
هوش مصنوعی: هستی نفس نه واجب است و نه محال، بلکه ممکن است؛ و «نه شرقی و نه غربی» مثالی برای همین حالت میانه است.
هوش مصنوعی: سود و میوهٔ این درخت، اخلاق و عمل نیک است و اثرش رسیدن به کمالات و ترقی است.
هوش مصنوعی: یا معنای دیگر این است که نفس از روح است و روح جایگاهی در شرق و غرب ندارد و از حد و مکان بیرون است.
هوش مصنوعی: نزدیک است که روغن آن درخت بی آنکه آتشی به آن برسد، خود از نور و تابش روشنی ببخشد.
هوش مصنوعی: یعنی چنان آماده و مستعد است که بی آتش، از درخشندگی خود برافروزد.
هوش مصنوعی: یعنی کار نفس از کار روح سرچشمه میگیرد و در آشکار شدن و روشنی بسیار به آن نزدیک است.
هوش مصنوعی: معنای دیگر «نور علی نور» این است که نور هستی و نور عقل با هم جمع شدهاند، چنانکه نقل شده است.
هوش مصنوعی: یا اینکه کمالی که به دست آوردهای بر نور استعداد ذاتی تو افزوده شده و نوری بر نور گشته است.
هوش مصنوعی: خداوند هر که را بخواهد آشکارا با نور خویش هدایت میکند.
هوش مصنوعی: خداوند مَثَلها را در جای مناسب میزند و امور عقلی را محسوس و آشکار میسازد.
هوش مصنوعی: تا مردم از راه مثل، مقصود را کامل و بی کموکاست دریابند.
هوش مصنوعی: خداوند به همه چیز بهطور کامل داناست و هر کاری را که آفریدگان در هر مقامی کردهاند میداند.
هوش مصنوعی: آن چراغدان و نور در خانههایی است که خداوند اجازه داده برافراشته شوند و در آنها حضور یابند.
هوش مصنوعی: خانههایی که در آنها آوازها بلند میشود و نام گرامی خدا در آنها یاد میگردد.
هوش مصنوعی: در آن خانهها بامداد و شامگاه خدا را تسبیح میگویند، به سبب وفاداری به پیمان دیرین با خدا.
هوش مصنوعی: هنگامی که پیامبر این آیه را خواند، مردی پرسید این خانهها کدام است.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمود خانههای پیامبران است؛ آنگاه ابوبکر در همان هنگام سخنی گفت.
هوش مصنوعی: ابوبکر گفت این خانهٔ علی و فاطمه نیز از آنهاست؛ و او آیه را بهخوبی تفسیر کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.