وَ لَقَدْ خَلَقْنَا اَلْإِنْسٰانَ مِنْ سُلاٰلَةٍ مِنْ طِینٍ (۱۲) ثُمَّ جَعَلْنٰاهُ نُطْفَةً فِی قَرٰارٍ مَکِینٍ (۱۳) ثُمَّ خَلَقْنَا اَلنُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا اَلْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا اَلْمُضْغَةَ عِظٰاماً فَکَسَوْنَا اَلْعِظٰامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْنٰاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبٰارَکَ اَللّٰهُ أَحْسَنُ اَلْخٰالِقِینَ (۱۴)
و بتحقیق که آفریدیم انسان را از صاف کشیده از گل (۱۲) پس گردانیدیم او را نطفه در قرارگاهی استوار (۱۳) پس گردانیدیم آن نطفه را پارچۀ خونی بسته پس گردانیدیم آن پارچه خون بسته را پارچه گوشتی پس گردانیدیم پارچه گوشت را استخوانها پس پوشانیدیم آن استخوانها را گوشتی پس آفریدیم او را آفریدن دیگر پس برتر آمد خدا که بهترین آفرینندگانست (۱۴)
« در بیان حال نطفه »
آفریدیم آدمی را ما یقین
از خلاصه کآن شده بیرون ز طین
نسل او را پس ز نطفه در مقر
مستقر کردیم از روی اثر
پس بگرداندیم آن نطفۀ سفید
خون سرخی آن چنان کآمد پدید
پس بگرداندیم لحمش پس عظام
پس بپوشیدیم بر لحم آن تمام
ثُم أنشَأنَاهُ خَلْقَاً آخَرَا
زنده شد یعنی ز روح آن دیگرا
یافت جنبش زآن سپس که بُد جماد
صورتش باشد افاضه در نهاد
یا قوی کردیم ایجاد اندر او
یا مراد از هر سه باشد خود نکو
صورت و روح و قوی یعنی تمام
یافت خلق از صورت و معنی نظام
خلق آخر گفت یا زآنکه جماد
بود و حیوان گشت زآن پس در گشاد
کور و کر بُد، چشم و گوشش داد رب
بود اَبکم داد او را نطق و لب
شرح خِلقت در کتاب طب تمام
گفته اند ارباب حکمت در مقام
نیست در تفسیر جای آن بیان
گر که خواهی رو ز تشریح آن بخوان
پس بزرگ است و بلند او در یقین
هم بود نیکوترین تقدیرش این



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش تفسیر منظوم آیات ۱۲ تا ۱۴ سورهٔ مؤمنون است و مراحل آفرینش انسان را از عصارهٔ گل تا نطفه، خون بسته، گوشت و استخوان بازگو میکند. شاعر در شرح «خلقاً آخر» چند وجه میآورد: دمیده شدن روح، افاضهٔ صورت، پدید آمدن قوا، یا همهٔ آنها با هم، و نیز گذر از جماد به جاندار و یافتن چشم و گوش و زبان. سپس جزئیات علمی را به کتابهای طب و تشریح وامیگذارد و با ستایش خداوند بهعنوان بهترین آفریننده سخن را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای ۱۲ تا ۱۴ سورهٔ مؤمنون: خداوند انسان را از چکیدهای از گل آفرید، سپس او را نطفهای در جایگاهی استوار قرار داد، و نطفه را خون بسته، خون بسته را پارهٔ گوشت، پارهٔ گوشت را استخوان کرد و بر استخوانها گوشت پوشاند، سپس او را آفرینشی دیگر داد؛ پس بزرگ و پربرکت است خدا که بهترین آفرینندگان است.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همان آیات: انسان از عصارهٔ پالودهٔ گل آفریده شد، سپس نطفهای در قرارگاهی محکم شد و مرحله به مرحله خون بسته، گوشت و استخوان گشت و استخوان با گوشت پوشانده شد، و سرانجام آفرینشی تازه یافت؛ برتر است خدا که بهترین آفریننده است.
هوش مصنوعی: عنوان بخش: در شرح حال و مراحل نطفه.
هوش مصنوعی: خداوند میگوید ما بهیقین انسان را از چکیده و عصارهای آفریدیم که از گل بیرون آمده بود.
هوش مصنوعی: سپس نسل او را بهصورت نطفه در جایگاهی استوار (رحم) جای دادیم تا اثر آفرینش در آن پدید آید.
هوش مصنوعی: آنگاه آن نطفهٔ سفید را به خون سرخ بستهای بدل کردیم که آشکار شد.
هوش مصنوعی: سپس آن را پارهٔ گوشت و بعد استخوان کردیم و آنگاه بر استخوانها بهتمامی گوشت پوشاندیم.
هوش مصنوعی: «سپس او را آفرینشی دیگر دادیم» یعنی با دمیده شدن روح، آن پیکر بهگونهای دیگر زنده شد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه جسمی بیجان بود، جنبش و حیات یافت؛ و «آفرینش دیگر» میتواند به معنای افاضهٔ صورت (انسانی) در سرشت او باشد.
هوش مصنوعی: یا مقصود آن است که نیروها و قوای گوناگون را در او پدید آوردیم؛ یا اینکه هر سه معنا مراد باشد که آن نیز نیکوست.
هوش مصنوعی: یعنی صورت و روح و قوا همه با هم مقصودند، و آفرینش انسان از جهت ظاهر و باطن سامان کامل یافت.
هوش مصنوعی: یا آن را «آفرینش دیگر» خوانده چون پیشتر جماد بود و سپس با گشایشی تازه موجودی زنده و جاندار شد.
هوش مصنوعی: نابینا و ناشنوا بود و پروردگار به او چشم و گوش داد؛ گنگ بود و به او زبان و نیروی سخن گفتن بخشید.
هوش مصنوعی: شرح کامل چگونگی آفرینش جنین را حکیمان و دانایان در کتابهای پزشکی بهجای خود آوردهاند.
هوش مصنوعی: تفسیر جای بیان این جزئیات نیست؛ اگر خواهان آنی، برو و در کتابهای تشریح بخوان.
هوش مصنوعی: پس بهیقین خداوند بزرگ و والاست، و این تقدیر و آفرینش او نیکوترین آفرینش است؛ اشاره به «فتبارک الله احسن الخالقین».
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.