وَ لاٰ نُکَلِّفُ نَفْساً إِلاّٰ وُسْعَهٰا وَ لَدَیْنٰا کِتٰابٌ یَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لاٰ یُظْلَمُونَ (۶۲) بَلْ قُلُوبُهُمْ فِی غَمْرَةٍ مِنْ هٰذٰا وَ لَهُمْ أَعْمٰالٌ مِنْ دُونِ ذٰلِکَ هُمْ لَهٰا عٰامِلُونَ (۶۳) حَتّٰی إِذٰا أَخَذْنٰا مُتْرَفِیهِمْ بِالْعَذٰابِ إِذٰا هُمْ یَجْأَرُونَ (۶۴) لاٰ تَجْأَرُوا اَلْیَوْمَ إِنَّکُمْ مِنّٰا لاٰ تُنْصَرُونَ (۶۵) قَدْ کٰانَتْ آیٰاتِی تُتْلیٰ عَلَیْکُمْ فَکُنْتُمْ عَلیٰ أَعْقٰابِکُمْ تَنْکِصُونَ (۶۶) مُسْتَکْبِرِینَ بِهِ سٰامِراً تَهْجُرُونَ (۶۷) أَ فَلَمْ یَدَّبَّرُوا اَلْقَوْلَ أَمْ جٰاءَهُمْ مٰا لَمْ یَأْتِ آبٰاءَهُمُ اَلْأَوَّلِینَ (۶۸) أَمْ لَمْ یَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ (۶۹) أَمْ یَقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ بَلْ جٰاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَ أَکْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ کٰارِهُونَ (۷۰) وَ لَوِ اِتَّبَعَ اَلْحَقُّ أَهْوٰاءَهُمْ لَفَسَدَتِ اَلسَّمٰاوٰاتُ وَ اَلْأَرْضُ وَ مَنْ فِیهِنَّ بَلْ أَتَیْنٰاهُمْ بِذِکْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِکْرِهِمْ مُعْرِضُونَ (۷۱) أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجاً فَخَرٰاجُ رَبِّکَ خَیْرٌ وَ هُوَ خَیْرُ اَلرّٰازِقِینَ (۷۲)
و تکلیف نمیکنم نفسی را مگر به اندازۀ طاقتش و نزد ما کتابیست که سخن میکند بحق و ایشان ظلم کرده نمیشوند (۶۲) بلکه دلهاشان در غفلت است از این و مر ایشان راست کردارها از غیر آن که ایشان باشند مر آنها را کنندگان (۶۳) تا چون بگیریم متنعمان ایشان را بعذاب آنگاه ایشان زاری کنند (۶۴) زاری مکنید امروز بدرستی که شما از ما یاری کرده نخواهید شد (۶۵) بدرستی که بود آیتهای من که خوانده میشد بر شما پس بودید بر پاشنههاتان پس بر میگشتید (۶۶) تکبرکنان بآن افسانهدرشبگویان که هذیان میگفتند (۶۷) آیا پس تأمل نمیکردند آن گفتار را یا آمد ایشان را آنچه نیامد پدران ایشان را که بودند پیشینیان (۶۸) آیا نمیشناختند رسولشان را پس ایشان بودند مر او را ناشناسندگان (۶۹) آیا میگفتند با او جنونیست بلکه آمد ایشان را بحق و اکثرشان بودند مر حق را ناخوش دارندگان (۷۰) و اگر پیرو میبود حق مراد هادی ایشان را هر آینه تباه شده بود آسمانها و زمین و هر که در آنهاست بلکه دادیم ایشان را ذکرشان پس ایشانند از ذکرشان روی گردانندگان (۷۱) آیا درخواست میکنی از ایشان مزدی پس مزد پروردگار تو بهتر است و اوست بهترین روزیدهندگان (۷۲)
شاق نبود هیچ تکلیفی ز ما
لَا نُکَلِّفُ نَفساً إلَّا وُسعَهَا
نزد ما باشد کتابی در شئون
یَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَهُم لَا یُظْلَمُون
بلکه دلهاشان از این با شدتی
هست اندر غفلتی و حیرتی
غیر از ایشان باشد اعمالی نژند
غیر شرک اعنی که باشد ناپسند
میکنند اعمال ناپاک و پلید
بر علاوة شرک فُساق عنید
تا به هنگام معیّن در عِقاب
إذَآ أخَذْنَا مُتْرَفِیهِم بِالْعَذَاب
آنکه ایشان می کنند از حد فزون
استغاثه پس إذَاهُم یَجأرُون
نی کنید افغان که یاری کرده هیچ
نی شوید از ما شما اندر بسیج
بود آیت های قرآن که ز ما
خوانده می شد هر زمانی بر شما
پس شما بر قهقری بودید آن
که همی گشتید بر اِعقابتان
می نمودید اعنی از آن اعتراض
داشتید از استماعش انقباض
سرکشان بودید و در شب، در حرم
ذکر پیغمبر چه میشد دم به دم
می نمودید از بدی او را به یاد
بودتان اعراض زآن سلطان راد
می نکردید ایچ آیا در کلام
یعنی این قرآن تدبّر در مقام
یا بِدیشان آمد آنچه در یقین
بر پدرهاشان نیامد پیش از این
یا که هیچ آیا رسول خویش را
باز بر نشناخت ندی از عمی
تا کنند انکارش از بی معرفت
بلکه بشناسندش از رسم و صفت
یا که می گفتند آیا که رسید
جن به وی یعنی جنونی بر مزید
بلکه آمدشان به حق پیغمبری
کَارِهُون بودند حق را اکثری
تابع ار گشتی حق از اهوائشان
بر تبه گشت این زمین و آسمان
واندر آنها هر که هست از ذی عقول
نیست یعنی میلشان جز بر فضول
بل کتابی بازشان دادیم چند
تا که باشد بهر ایشان وعظ و پند
پس خود ایشان روی گردانند از آن
یعنی از ذکری که آمد در بیان
خواهی آیا مزد دعوت زین گروه
یا طمع داری به چیزی از وجوه
پس بود مزد تو از پروردگار
مزد او بهتر ز خلق روزگار
بر خلایق اوست خیر الرازقین
که دهد هم حلق و هم رزق از یقین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش، ترجمه و تفسیر منظوم آیات ۶۲ تا ۷۲ سورهٔ مؤمنون است. نخست از عدالت الهی سخن میگوید که تکلیف به اندازهٔ توان است و نامهٔ اعمال به حق گواهی میدهد، سپس غفلت کافران و زاری بیحاصل خوشگذرانانشان به هنگام عذاب را وصف میکند. آنگاه روی گرداندن آنان از آیات، بدگویی شبانه از پیامبر و دیوانه خواندن او را نکوهش میکند و نشان میدهد که اگر حق تابع هوس آنان بود جهان تباه میشد. پایان سخن آن است که پیامبر از مردم مزدی نمیخواهد و پاداشش نزد خدای روزیدهنده است.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۶۲ تا ۷۲ سورهٔ مؤمنون: خدا کسی را بیش از توانش تکلیف نمیکند و نامهٔ اعمال به حق سخن میگوید؛ کافران در غفلتاند و چون عذاب بر خوشگذرانانشان فرود آید زاری میکنند، اما یاری نمیشوند؛ آنان آیات را نشنیده گرفتند، پیامبر را دیوانه خواندند و از حق بیزار بودند، حال آنکه پیامبر از ایشان مزدی نمیخواهد.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همان آیات: تکلیف به اندازهٔ طاقت است، کتابی نزد خداست که به حق سخن میگوید، کافران در غفلتاند و به هنگام عذاب ناله میکنند ولی یاری نمییابند؛ آنان از آیات روی گرداندند و شبها افسانه و هذیان گفتند، پیامبر را نشناختند و دیوانه خواندند؛ اگر حق تابع هوس آنان بود آسمان و زمین تباه میشد، و مزد پیامبر نزد خداست که بهترین روزیدهنده است.
هوش مصنوعی: هیچ تکلیفی از سوی ما دشوار و طاقتفرسا نیست؛ ما هیچ کس را جز به اندازهٔ توانش تکلیف نمیکنیم.
هوش مصنوعی: نزد ما کتابی هست که همهٔ احوال و کارها در آن ثبت است و به حق سخن میگوید و به هیچ کس ستم نمیشود.
هوش مصنوعی: اما دلهای کافران دربارهٔ این حقیقت سخت در غفلت و سرگردانی فرو رفته است.
هوش مصنوعی: افزون بر این، آنان کارهای زشت و ناپسند دیگری جز شرک نیز دارند.
هوش مصنوعی: این گناهکاران ستیزهجو، علاوه بر شرک، کارهای ناپاک و پلید انجام میدهند.
هوش مصنوعی: تا آنکه در زمان معین هنگام کیفر، خوشگذرانان و ناز پروردگان آنان را به عذاب بگیریم.
هوش مصنوعی: آنگاه آنان بیش از اندازه فریاد و زاری میکنند و کمک میخواهند.
هوش مصنوعی: به آنان گفته میشود امروز ناله و فریاد نکنید، زیرا از سوی ما هیچ یاری و پشتیبانی نخواهید یافت.
هوش مصنوعی: آیات قرآن از جانب ما پیوسته بر شما خوانده میشد.
هوش مصنوعی: اما شما به عقب برمیگشتید و بر پاشنههای خود روی برمیتافتید.
هوش مصنوعی: یعنی به آن آیات اعتراض میکردید و از شنیدنش دلتنگ و گریزان بودید.
هوش مصنوعی: گردنکش بودید و شبها در حرم پیوسته از پیامبر سخن میگفتید.
هوش مصنوعی: او را به بدی یاد میکردید و از آن پادشاه جوانمرد (پیامبر) روی گردان بودید.
هوش مصنوعی: آیا هیچ در این سخن، یعنی قرآن، اندیشه و تأمل نکردید؟
هوش مصنوعی: یا مگر چیزی برایشان آمده که پیش از این برای پدرانشان نیامده بود؟
هوش مصنوعی: یا آیا پیامبر خود را از سر کوری و نابینایی دل نشناختند؟
هوش مصنوعی: که از روی ناآگاهی او را انکار کنند؟ نه، بلکه او را از روش و صفاتش به خوبی میشناسند.
هوش مصنوعی: یا میگفتند که جن به او رسیده، یعنی دیوانگی بر او چیره شده است؟
هوش مصنوعی: نه، بلکه پیامبری به حق برایشان آمد، اما بیشترشان از حق بیزار بودند.
هوش مصنوعی: اگر حق از هوسهای آنان پیروی میکرد، این زمین و آسمان تباه میشد.
هوش مصنوعی: و هر خردمندی که در آنهاست نیز تباه میشد، زیرا میل ایشان جز به کارهای بیهوده و ناروا نیست.
هوش مصنوعی: بلکه ما کتابی به آنان دادیم تا برایشان مایهٔ پند و اندرز و یادآوری باشد.
هوش مصنوعی: اما خودشان از آن یادآوری که برایشان بیان شد روی گردانند.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، آیا از این گروه برای دعوتت مزدی میخواهی یا به چیزی از اموالشان چشم داری؟
هوش مصنوعی: مزد تو از پروردگار توست و پاداش او از هر چه مردم بدهند بهتر است.
هوش مصنوعی: او بهترین روزیدهندهٔ همهٔ آفریدگان است که هم آفرینش و هستی میبخشد و هم بیگمان روزی میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.