لَیُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلاً یَرْضَوْنَهُ وَ إِنَّ اَللّٰهَ لَعَلِیمٌ حَلِیمٌ (۵۹) ذٰلِکَ وَ مَنْ عٰاقَبَ بِمِثْلِ مٰا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِیَ عَلَیْهِ لَیَنْصُرَنَّهُ اَللّٰهُ إِنَّ اَللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ (۶۰) ذٰلِکَ بِأَنَّ اَللّٰهَ یُولِجُ اَللَّیْلَ فِی اَلنَّهٰارِ وَ یُولِجُ اَلنَّهٰارَ فِی اَللَّیْلِ وَ أَنَّ اَللّٰهَ سَمِیعٌ بَصِیرٌ (۶۱) ذٰلِکَ بِأَنَّ اَللّٰهَ هُوَ اَلْحَقُّ وَ أَنَّ مٰا یَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ اَلْبٰاطِلُ وَ أَنَّ اَللّٰهَ هُوَ اَلْعَلِیُّ اَلْکَبِیرُ (۶۲) أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اَللّٰهَ أَنْزَلَ مِنَ اَلسَّمٰاءِ مٰاءً فَتُصْبِحُ اَلْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اَللّٰهَ لَطِیفٌ خَبِیرٌ (۶۳) لَهُ مٰا فِی اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِی اَلْأَرْضِ وَ إِنَّ اَللّٰهَ لَهُوَ اَلْغَنِیُّ اَلْحَمِیدُ (۶۴) أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اَللّٰهَ سَخَّرَ لَکُمْ مٰا فِی اَلْأَرْضِ وَ اَلْفُلْکَ تَجْرِی فِی اَلْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ یُمْسِکُ اَلسَّمٰاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی اَلْأَرْضِ إِلاّٰ بِإِذْنِهِ إِنَّ اَللّٰهَ بِالنّٰاسِ لَرَؤُفٌ رَحِیمٌ (۶۵)
هر آینه در میآورد ایشان را در آوردنی که پسندند آن را و بدرستی که خدا هر آینه دانای بردبار است (۵۹) اینست و کسی که عقوبت رساند بمانند آنچه عقوبت رسانیده شد بآن پس ستم کرده شد بر او هر آینه یاری میکند او را خدا بدرستی که خدا هر آینه درگذرنده و آمرزنده است (۶۰) آن باینست که خدا داخل میگرداند شب را در روز و داخل میگرداند روز را در شب و آنکه خدا شنوای بیناست (۶۱) آن باین است که خدا اوست حق و به اینکه آنچه را میخوانند از غیر او آنست باطل و آنکه خدا اوست رفیع بزرگ (۶۲) آیا ندیدی که خدا فرو فرستاد از آسمان آب را پس میگردد زمین سبز بدرستی که خدا باریک بین آگاه است (۶۳) مر او راست آنچه در آسمان و آنچه در زمین است و بدرستی که خدا هر آینه اوست بینیاز ستوده (۶۴) آیا ندیدی بدرستی که خدا رام کرد از برای شما آنچه در زمین است و کشتی میرود در دریا به فرمان او نگاه میدارد آسمان را از آنکه افتد بر زمین مگر بدستور او بدرستی که خدا بمردمان هر آینه مهربان رحیم است (۶۵)
زآن درآرد گفت درآوردنی
راضی و خوش در بهشت و مسکنی
حق بود دانا به حال و بردبار
مرحبا آن لطف و آن احسان و کار
این است امر حق عقوبت هر کند
مثل آن بر وی عقوبت پس رسد
پس ستم کرده شود آن کانتقام
بکشد او را عاقبت خود در مقام
پس دهد نصرت خدایش لامحال
چون عَفُوّ است و غفور آن ذوالجلال
این بود اندر مظالم حکم عام
خاص نبود بهر کس در انتقام
عفو و آمرزش در این موقع ز حق
بهر آن باشد که در حکم و نسق
منتقم باشد مُصاب از کردگار
زآنکه کرده است او عمل بر نظم کار
نصر حق مظلوم را اندر طلب
این بود هیچ ار خردمندی سبب
که بود او قادر ذوالاقتدار
غالب آرد کار را بعضی به کار
تا شود تعدیل مابین دو چیز
که معاند با همند آن هر دو نیز
از حرارت گر نگردد صاعد آب
عالم از افزونی اش گردد خراب
باشد از آن جمله اینکه لیل را
اندر آرد در نهار از اقتضا
اندر آرد روز را هم در شب او
از پی تعدیل نظم مطلب او
کاهد از هر یک به وجه اعتدال
بر دگر افزاید اندر حسن حال
حق سمیع است و بصیر از روی ذات
بشنود، بیند فعال ممکنات
در دعاء مظلوم را باشد پناه
هم ز ظالم در تظلّم دادخواه
زآن سبب که حق بود ثابت به ذات
جمع سازنده وجود ممکنات
گر نسازد جمعشان از هر ضرر
در زمان گردند معدوم الاثر
زآن سبب باشد که خوانند آنچه را
مشرکان باطل بود غیر از خدا
زآن سبب که او علیّ است و کبیر
پاک و مطلق از شریک و از نظیر
نیست شیئی چون به ذاتش مستقل
غیر او پس باطل است و مضمحل
زآنکه باطل آن بود کز خود به ذات
نیست او را هستی ای اندر جهات
پس به معنی کلّ اشیاء باطلند
زآنکه در هستی ز غیری حاصلند
نیست استقلال ی ایشان را به ذات
غیر ذات واحد کامل صفات
وز رهی حقند اشیاء سر به سر
که بوند از ذات واحد جلوه گر
پس حقیقت غیر حق موجود نیست
زآنکه بودِ غیر او، خود بود نیست
خود تو این آیا ندیدی، دیده ای
نیست شک دانسته و فهمیده ای
که فرستاد آبی او از آسمان
شد زمین سرسبز و خرّم در زمان
سبزی ارض است دائم زآن سبب
وآن یکی باشد ز آیت های رب
او به خلق خود لطیف است و خبیر
رزق بخشد بر کبیر و بر صغیر
هست او را آنچه در ارض و سماست
بی نیاز و هم ستوده بر سزاست
بر ستایش او سزاوار است و بس
غیر او نبود سزا بر حمد کس
خود تو این آیا ندیدی آنکه رام
کرده آنچه اندر زمین آن راست نام
فُلک را فرموده رام آن ذو نعم
تا به امر او روان باشد به یم
آسمان را دارد از قدرت نگاه
زآنکه افتد بر زمین بی اشتباه
جز که بر فرمان او نبود یقین
بودن این آسمان برپا چنین
زآنکه حق باشد رئوف و مهربان
بر تمام مردمان از هر نشان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش، آیات ۵۹ تا ۶۵ سورهٔ حج را نخست به عربی و ترجمهٔ فارسی میآورد و سپس به نظم شرح میدهد: وعدهٔ بهشت، روا بودن قصاص برابر و یاری خدا به ستمدیده. شاعر یاری مظلوم را به نظم تعادلبخش آفرینش، مانند کاستن و افزودن شب و روز، پیوند میزند. آنگاه از حق بودن خدا و باطل بودن معبودان دیگر به این نکتهٔ عرفانی میرسد که جز خدا هستی مستقلی نیست و همه چیز جلوهٔ اوست. پایان بخش، نشانههای قدرت و مهربانی خدا را برمیشمارد: باران و سبزی زمین، رام بودن زمین و کشتی، و نگه داشتن آسمان.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۵۹ تا ۶۵ سورهٔ حج: وعدهٔ درآوردن مهاجران شهید به جایگاهی پسندیده، یاری خدا به ستمدیدهای که بهاندازه قصاص کرده، درآمیختن شب و روز، حق بودن خدا و باطل بودن معبودان دیگر، فرستادن باران و سبز شدن زمین، و رام کردن زمین و کشتی و نگه داشتن آسمان.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی تحتاللفظی همان آیات: خدا آنان را به جایی که میپسندند درمیآورد، ستمدیدهٔ قصاصکننده را یاری میکند، شب و روز را در هم میبرد، حق است و جز او باطل، باران میفرستد، مالک آسمان و زمین و بینیاز و ستوده است و به مردم مهربان است.
هوش مصنوعی: خدا آنان را به جایی درمیآورد که از آن خشنود و شادند، یعنی به بهشت و منزلگاهی نیکو.
هوش مصنوعی: خداوند از حال بندگان آگاه و بردبار است؛ آفرین بر چنین لطف و نیکوکاری و کاری.
هوش مصنوعی: فرمان خدا این است که هر کس کیفری بدهد، باید همانند کیفری باشد که به خود او رسیده است.
هوش مصنوعی: سپس اگر بر آن کسی که انتقام گرفته باز ستم شود و ستمگر در پی آزار او برآید،
هوش مصنوعی: خداوند بیگمان او را یاری میکند، زیرا آن خدای بزرگ درگذرنده و آمرزنده است.
هوش مصنوعی: این حکمی کلی دربارهٔ ستمها و دادخواهیهاست و به شخص خاصی در انتقام گرفتن اختصاص ندارد.
هوش مصنوعی: اینکه در این جا از عفو و آمرزش خدا یاد شده، از آن روست که در حکم و نظم الهی،
هوش مصنوعی: ستمدیده به اذن خدا حق انتقام دارد و چون بهاندازه و بر پایهٔ قانون عمل کرده، بر او گناهی نیست و خدا از او درمیگذرد.
هوش مصنوعی: ای خردمند، سبب یاری خدا به مظلومی که دادخواهی میکند این است که...
هوش مصنوعی: خداوند توانای صاحبقدرت است و برخی امور را بر برخی دیگر چیره میسازد.
هوش مصنوعی: تا میان دو چیز که با هم ناسازگار و دشمناند، تعادل برقرار شود.
هوش مصنوعی: برای نمونه اگر آب با گرما بخار نشود و بالا نرود، جهان از فزونی آب ویران میشود.
هوش مصنوعی: از جملهٔ این تعادلها آن است که خدا بنا بر حکمت، شب را در روز درمیآورد،
هوش مصنوعی: و روز را نیز در شب درمیآورد تا نظم و تعادل مورد نظرش برقرار شود.
هوش مصنوعی: از هر یک به اندازهٔ معتدل میکاهد و بر دیگری میافزاید تا حال جهان نیکو بماند.
هوش مصنوعی: خداوند به ذات خود شنوا و بیناست و کارهای همهٔ آفریدگان را میشنود و میبیند.
هوش مصنوعی: او پناه مظلوم در هنگام دعاست و در شکایت از ظالم، داد او را میستاند.
هوش مصنوعی: این از آن روست که خداوند به ذات خود ثابت و حق است و نگهدارندهٔ هستی همهٔ آفریدگان است.
هوش مصنوعی: اگر او آفریدگان را از گزند و پراکندگی نگه ندارد، در دم نابود و بیاثر میشوند.
هوش مصنوعی: و از همین روست که آنچه مشرکان جز خدا میپرستند، باطل است.
هوش مصنوعی: و از آن روست که خدا بلندمرتبه و بزرگ است و از هر شریک و همتایی پاک و منزه است.
هوش مصنوعی: هیچ چیز مانند او به ذات خود مستقل نیست؛ پس جز او همه باطل و نابودشدنی است.
هوش مصنوعی: زیرا باطل آن است که از ذات خود هیچ هستیای در هیچ جهتی ندارد.
هوش مصنوعی: پس در حقیقت همهٔ چیزها باطلاند، چون هستی خود را از دیگری گرفتهاند.
هوش مصنوعی: هیچیک به ذات خود استقلال ندارد، جز ذات یگانهای که صفاتش کامل است.
هوش مصنوعی: و از جهتی دیگر همهٔ چیزها حقاند، چون جلوه و پرتو آن ذات یگانهاند.
هوش مصنوعی: پس در حقیقت جز خدا موجودی نیست، زیرا هستیِ غیر او در واقع هستی نیست؛ اشاره به وحدت وجود عرفانی.
هوش مصنوعی: آیا خودت این را ندیدی؟ بیگمان دیدهای و دانسته و فهمیدهای،
هوش مصنوعی: که خدا از آسمان آب فرستاد و زمین بیدرنگ سرسبز و خرم شد.
هوش مصنوعی: سبزی همیشگی زمین به همین سبب است و این یکی از نشانههای پروردگار است.
هوش مصنوعی: او با آفریدگانش باریکبین و آگاه است و به بزرگ و کوچک روزی میدهد.
هوش مصنوعی: آنچه در زمین و آسمان است از آنِ اوست؛ او بینیاز و بهحق ستوده است.
هوش مصنوعی: تنها او سزاوار ستایش است و هیچ کس جز او شایستهٔ حمد نیست.
هوش مصنوعی: آیا خودت ندیدی که خدا هر آنچه در زمین نامی دارد، برای شما رام کرده است؟
هوش مصنوعی: آن صاحب نعمتها کشتی را نیز رام کرد تا به فرمان او در دریا روان باشد.
هوش مصنوعی: و به قدرت خود آسمان را بیهیچ تردید نگه میدارد تا بر زمین فرو نیفتد.
هوش مصنوعی: بیگمان برپا ماندن آسمان بدین گونه جز به فرمان او نیست.
هوش مصنوعی: زیرا خداوند به همهٔ مردم، از هر گروه و نشانی، رئوف و مهربان است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.