أَ فَلَمْ یَسِیرُوا فِی اَلْأَرْضِ فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِهٰا أَوْ آذٰانٌ یَسْمَعُونَ بِهٰا فَإِنَّهٰا لاٰ تَعْمَی اَلْأَبْصٰارُ وَ لٰکِنْ تَعْمَی اَلْقُلُوبُ اَلَّتِی فِی اَلصُّدُورِ (۴۶) وَ یَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذٰابِ وَ لَنْ یُخْلِفَ اَللّٰهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ یَوْماً عِنْدَ رَبِّکَ کَأَلْفِ سَنَةٍ مِمّٰا تَعُدُّونَ (۴۷) وَ کَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ أَمْلَیْتُ لَهٰا وَ هِیَ ظٰالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهٰا وَ إِلَیَّ اَلْمَصِیرُ (۴۸) قُلْ یٰا أَیُّهَا اَلنّٰاسُ إِنَّمٰا أَنَا لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ (۴۹) فَالَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ (۵۰) وَ اَلَّذِینَ سَعَوْا فِی آیٰاتِنٰا مُعٰاجِزِینَ أُولٰئِکَ أَصْحٰابُ اَلْجَحِیمِ (۵۱)
آیا پس نرفتند در زمین پس بوده باشد مر ایشان را دلهایی که دریابند بآنها با گوشهایی که بشنوند بآنها پس بدرستی که نباشند کوران دیدها و لکن کور باشد آن دلهایی که در آن سینههاست (۴۶) و بشتاب میخواهند از تو عذاب و او هرگز خلاف نکند خدا وعده خود را و بدرستی که روزی نزد پروردگار تو چون هزار سالست از آنچه میشمارید (۴۷) و بسا از قریه که مهلت دادم مر آن را و او بود ظالم پس گرفتیم او را بسوی منست بازگشت (۴۸) بگو ای مردمان جز این نیست که منم مر شما را بیم دهنده آشکار (۴۹) پس آنان که ایمان آوردند و کردند کارهای شایسته مر ایشانراست آمرزش و روزی خوب (۵۰) و آنان که شتافتند در کتمان یا ابطال یا انکار آیتهای ما طالبان عاجز گردانیدن آنها اهل دوزخند (۵۱)
سیر آیا پس نکردند از وجوب
در زمین پس بوده باشدشان قلوب
که به آن یابند مانا چیزها
یا که بدهند از خرد تمییزها
یا که گوشی که به آنها بشنوند
قصه پس این است نزد هوشمند
که نباشد چشمهاشان هیچ کور
قلبشان لیکن ز بینایی است دور
قلبهای تیره اندر سینه ها
پر ز غفلت و ز هوی و کینه ها
از تو می خواهند ایشان با شتاب
تا به تعجیل از خدا خواهی عذاب
حق بنکند وعده خود را خلاف
میرسدشان آن زمان بی اختلاف
هست یک روز شما اندر نسق
با هزاران سال یکسان نزد حق
یا که یک روز عذاب او به طول
چون هزار از سال باشد در حصول
پس چرا تعجیل دارید این چنین
بر عذابِ لا زمانِ بی قرین
ای بسا از اهل دِهها آنکه ما
مهلتی دادیمشان بر اقتضا
وآنگهی بودند استمکاره چند
بود مهلت از پی تنبیه و پند
باز بگرفتیمشان پس بر عذاب
هم به سوی ماست برگشت و اِیاب
گو به مردم غیر از این نبود که من
بر شما باشم نذیر اندر علن
پس هر آن کو بگرویدند از ولا
هم نکویی کرده اند از کارها
باشد ایشان را بدون خوف و بیم
از خدا آمرزش و رزق کریم
وآن کسان که سعی در آیات ما
کرده اند ابطال آن را از جفا
زعمشان این است کاندر معجزات
بگذرند از ما به کید و تُرّهات
بر نبی غالب شوند از مکر و فن
مر ورا عاجز کنند اندر سخن
این گروهند اهل دوزخ آشکار
جایشان نبود مگر در قعر نار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش تفسیر منظوم آیات ۴۶ تا ۵۱ سورهٔ حج است که نخست متن عربی و ترجمهٔ آیات آمده و سپس صفیعلیشاه آن را به نظم شرح داده است. شاعر میگوید کوری حقیقی کوری دل است نه چشم، و کافرانی که عذاب را به شتاب میخواهند نمیدانند که وعدهٔ خدا تخلفناپذیر است و یک روز نزد او چون هزار سال است. سپس از مهلتدادن به آبادیهای ستمکار و گرفتن آنان یاد میکند و در پایان، آمرزش و روزی نیکوی مؤمنان را در برابر دوزخ کسانی مینهد که با نیرنگ در ابطال آیات و ناتوانکردن پیامبر کوشیدند.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۴۶ تا ۵۱ سورهٔ حج: آیا در زمین گردش نکردند تا دلهایی خردمند و گوشهایی شنوا بیابند؟ چشمها کور نمیشوند، دلهای درون سینهها کور میشوند. از تو عذاب را به شتاب میخواهند، خدا خلاف وعده نمیکند و یک روز نزد پروردگارت چون هزار سال از شمارش شماست. بسا آبادی ستمکار که به آن مهلت دادم و سپس گرفتمش. بگو من بیمدهندهٔ آشکارم؛ مؤمنان نیکوکار آمرزش و روزی نیکو دارند و کوشندگان در ناتوانساختن آیات ما اهل دوزخاند.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی تحتاللفظی همان آیات: پرسش از اینکه چرا در زمین سیر نکردند تا دلهای فهیم و گوشهای شنوا داشته باشند، کوری دلها نه چشمها، شتاب کافران در طلب عذاب، برابری یک روز نزد خدا با هزار سال، مهلتدادن به آبادیهای ستمکار و گرفتن آنها، بیمدهندگی پیامبر، پاداش مؤمنان و دوزخیبودن منکران آیات.
هوش مصنوعی: آیا آنان، چنانکه بایسته بود، در زمین گردش نکردند تا دلهایی داشته باشند؟
هوش مصنوعی: دلهایی که با آن حقیقت چیزها را دریابند یا با خرد، درست را از نادرست جدا کنند.
هوش مصنوعی: یا گوشهایی داشته باشند که با آن سخن حق را بشنوند؛ پس حقیقت ماجرا نزد خردمند این است که...
هوش مصنوعی: چشمهایشان هیچ کور نیست، اما دلهایشان از بینایی دور است.
هوش مصنوعی: دلهایی تاریک در سینههایشان است که از غفلت و هوس و کینه پر شده است.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، آنان با شتاب از تو میخواهند که زود از خدا برایشان عذاب بخواهی.
هوش مصنوعی: خدا وعدهٔ خود را خلاف نمیکند و آن عذاب بیگمان در زمان خودش به آنان میرسد.
هوش مصنوعی: یک روز در حساب و نظام شما، نزد خدا با هزار سال برابر است؛ یعنی زمان برای خدا معنایی چون برای شما ندارد.
هوش مصنوعی: یا معنای دیگر آنکه یک روز از عذاب خدا در درازی و سختی، چون هزار سال بر عذابشونده میگذرد.
هوش مصنوعی: پس چرا برای عذابی که بیرون از زمان و بیمانند است اینگونه شتاب دارید؟
هوش مصنوعی: بسیار مردمان آبادیها بودند که ما بنا بر حکمت به آنان مهلت دادیم.
هوش مصنوعی: در حالی که آنان ستمکار بودند؛ و آن مهلت برای بیدارشدن و پندگرفتنشان بود.
هوش مصنوعی: سپس آنان را به عذاب گرفتار کردیم، و بازگشت همه به سوی ماست.
هوش مصنوعی: به مردم بگو: من چیزی جز بیمدهندهای آشکار برای شما نیستم.
هوش مصنوعی: پس کسانی که از سر دوستی و ارادت ایمان آوردند و کارهای نیک کردند،
هوش مصنوعی: برای آنان، بیهیچ ترس و بیمی، از سوی خدا آمرزش و روزی نیکو و ارجمند است.
هوش مصنوعی: و کسانی که از روی ستم و دشمنی در باطلکردن آیات ما کوشیدند،
هوش مصنوعی: گمانشان این است که با نیرنگ و سخنان یاوه بر معجزات ما چیره شوند و از دست ما بگریزند.
هوش مصنوعی: و با حیله و ترفند بر پیامبر پیروز شوند و او را در سخن و استدلال ناتوان سازند.
هوش مصنوعی: این گروه آشکارا اهل دوزخاند و جایی جز ژرفای آتش ندارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.