بسم االله الرحمن الرحیم
یٰا أَیُّهَا اَلنّٰاسُ اِتَّقُوا رَبَّکُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ اَلسّٰاعَةِ شَیْءٌ عَظِیمٌ (۱) یَوْمَ تَرَوْنَهٰا تَذْهَلُ کُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمّٰا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ کُلُّ ذٰاتِ حَمْلٍ حَمْلَهٰا وَ تَرَی اَلنّٰاسَ سُکٰاریٰ وَ مٰا هُمْ بِسُکٰاریٰ وَ لٰکِنَّ عَذٰابَ اَللّٰهِ شَدِیدٌ (۲) وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ یُجٰادِلُ فِی اَللّٰهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ یَتَّبِعُ کُلَّ شَیْطٰانٍ مَرِیدٍ (۳) کُتِبَ عَلَیْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلاّٰهُ فَأَنَّهُ یُضِلُّهُ وَ یَهْدِیهِ إِلیٰ عَذٰابِ اَلسَّعِیرِ (۴)
بنام خدای بخشندۀ مهربان
ای مردمان بترسید از پروردگارتان بدرستی که زلزله قیامت چیزیست عظیم (۱) روزی که خواهید دید آن را غافل شود هر شیر دهنده از آنچه شیر دادن و میگذارد هر صاحب حملی حملش را و میبینی مردمان را مستان و نباشند ایشان مستان و لیکن عذاب خدا سخت است (۲) و از مردمان کسی است که مجادله میکند در خدا بدون دانش و پیرو میشود هر شیطان سرکش را (۳) نوشته شد بر او که کسی که تابع شد او را پس او گمراه میکندش و راه مینمایدش بسوی عذاب آتش سوزان (۴)
ای گروه مردمان از مرد و زن
می بترسید از خدای خویشتن
زآنکه جنبانیدن محشر ز بیم
مر زمین را باشد آن شیئی عظیم
ارض تن در حشر صغری یکدله
افتد اندر اضطراب و زلزله
وضع آن را از صفی بشنو کنون
کز نهیبش دل بود لبریز خون
گر تو بینی یک زمان آن اضطراب
عظم و لحمت گردد از اندیشه آب
غفلتت لکن بود مانع ز دید
زآن نلرزی دم به دم بر خود چو بید
چشم تا بر هم زنی شد محشری
از پی است این لحظه حشر دیگری
با تو گویم یک نشان از محشرش
در تو تا هر دم چه باشد کیفرش
کبر کردی بر فقیر بینوا
یا به چشم اندکش دیدی به جا
زود زین اندیشه استغفار کن
سهل بر خود کار بس دشوار کن
ور نه حاضر باش کز پی محشری است
جنبش ارضت ز هول دیگری است
خواری و خجلت رسیدت ناگهان
که شوی راضی به مرگ خویش از آن
باز هم گر می نیابی انتقال
نار دیگر یابد از پی اشتعال
بر تو آید یک خبر کز وی تنت
لرزد و دوزخ شود پیراهنت
وآن نه ده باشد، نه صد، نه صد هزار
قهر حق را نیست اندازه و شمار
این قدر هم گفتم از بهر نمون
تا از این اندک بری، ره بر فزون
پس ز خود در هر نَفس بر حق گریز
بازگرد اندر فقیری از ستیز
ای خدا بیچاره تر زآنیم ما
که زبان جنبد به کام اندر دعا
روی عذر و توبه از تقصیرمان
نیست تا خواهیم از قهرت امان
خود تو دانی چیست یا رب شأن خاک
عجز و ناداری و فقدان و هلاک
ایمنی از توست اندر جان و دل
نی ز راحت ها که باشد متصل
گر تو خواهی روضه را سازی جحیم
هم ز دوزخها کنی نور و نعیم
در زمینی چون فرستی زلزله
صد قیامت حاضر است آنجا هله
بنگرید آن روز که مانده است دور
مُرضِعه از طفلش از خوف و فتور
مانده اعنی قوه غاذیه باز
زینکه بر اعضاء رساند برگ و ساز
افکند بار از نهیب و ولوله
آن زمان هر زن که باشد حامله
بینی ای بیننده مردم را چنان
که مگر مستند از سکری نهان
وآنگهی کایشان نمی باشند مست
بلکه داد از هولشان آن حال دست
لیک چون باشد عذاب حق شدید
می شود آثار مستی زآن پدید
هست از مردم کسی کاندر خدا
می نماید او جدال از ناروا
بی ز دانش وز ره جهل مزید
تابع است از کُلَّ شَیطَانٍ مرید
نضر حارث با رسول ذوالجلال
بود دائم بی ز دانش در جدال
کاین کتاب اعنی که قرآن متین
نیست جز افسانه های سابقین
یا بناتُ االله بوند افرشتگان
یا نباشد عود بهر مردگان
آمد این آیت که این بحث و جدال
نیست هیچ از دانشی اندر مقال
دیو سرکش را نوشته بهر اوست
اینکه باشد هر که او را یار و دوست
پس نماید گمره او را ناگزیر
ره نماید از ضلالش بر سعیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان عواقب و شدت عذاب قیامت میپردازد. در آغازی تأکید میشود که مردم باید از پروردگار خود بترسند، زیرا زلزله قیامت حقیقتی بزرگ و وحشتناک است. در روز قیامت، مادران به خاطر ترس از عذاب فرزندانشان را فراموش میکنند و مردم چنان به وحشت افتادهاند که گویی مستند، در حالی که واقعاً مست نیستند. همچنین به افرادی اشاره میشود که بدون علم درباره خدا به جدال میپردازند و تابع شیطانهای سرکش میشوند. در پایان، اثرات جدایی از حق و پیروی از ضلالت و عذاب آتش به تصویر کشیده میشود و ضرورت توبه و بازگشت به خداوند مورد اشاره قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: آغاز سوره با نام خداوند بخشنده و مهربان.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات یکم تا چهارم سورهٔ حج: فرمان به پروا از خدا، بیان سختی زلزلهٔ قیامت، حال مردم در آن روز، و سخن از کسانی که بیدانش دربارهٔ خدا جدل میکنند و از شیطان پیروی میکنند.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ «بسم الله»: به نام خدای بخشنده و مهربان.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی آیات: ای مردم از پروردگارتان بترسید که لرزهٔ قیامت امری بزرگ است؛ در آن روز هر مادر شیرده کودکش را فراموش میکند و هر باردار بارش را میافکند و مردم را مست میبینی، درحالیکه مست نیستند، بلکه عذاب خدا سخت است. برخی بیدانش دربارهٔ خدا جدل میکنند و از هر شیطان سرکش پیروی میکنند و مقرر شده که هر کس شیطان را دوست بگیرد، او گمراهش میکند و به عذاب آتش میکشاند.
هوش مصنوعی: ای مردم، چه مرد و چه زن، از پروردگار خود بترسید.
هوش مصنوعی: زیرا لرزاندن زمین در روز رستاخیز از هول و ترس، امری بسیار بزرگ است.
هوش مصنوعی: شاعر آیه را تأویل میکند: در قیامت کوچک، که در درون خود انسان رخ میدهد، زمینِ تن یکباره دچار پریشانی و لرزه میشود.
هوش مصنوعی: اکنون چگونگی آن را از صفی بشنو؛ رخدادی که از هیبتش دل پر از خون میشود.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای آن پریشانی را ببینی، از اندیشه و ترسش گوشت و استخوانت آب میشود.
هوش مصنوعی: اما غفلت تو مانع دیدن آن است؛ به همین سبب پیوسته مانند بید بر خود نمیلرزی.
هوش مصنوعی: در یک چشم برهمزدن رستاخیزی رخ میدهد و در پی آن، همین لحظه رستاخیز دیگری میآید؛ یعنی قیامت درونی انسان پیوسته تکرار میشود.
هوش مصنوعی: نشانهای از این رستاخیز درونی را برایت میگویم تا بدانی هر لحظه چه کیفری در درون تو هست.
هوش مصنوعی: مثلاً بر درویش بینوا تکبر ورزیدی یا او را به چشم حقارت نگریستی.
هوش مصنوعی: زود از این فکر توبه و آمرزشخواهی کن و این کار دشوارِ شکستن نفس را بر خود آسان بگیر.
هوش مصنوعی: وگرنه آماده باش که در پی آن رستاخیزی است و زمین وجودت از هول دیگری به لرزه خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: ناگهان چنان خواری و شرمساری به تو میرسد که از آن به مرگ خود راضی میشوی.
هوش مصنوعی: اگر باز هم متنبه نشوی و از آن حال بازنگردی، آتش دیگری در پی آن شعلهور میشود.
هوش مصنوعی: خبری به تو میرسد که تنت از آن میلرزد و گویی دوزخ پیراهن تو میشود.
هوش مصنوعی: این کیفرها نه دهتاست، نه صدتا و نه صدهزار؛ قهر خداوند اندازه و شماری ندارد.
هوش مصنوعی: این اندازه را برای راهنمایی گفتم تا از همین اندک، به بسیارِ آن پی ببری.
هوش مصنوعی: پس در هر لحظه از خود بگریز و به خدا پناه ببر، و از لجاجت و ستیزه دست بکش و با فقر و نیاز به سوی او بازگرد.
هوش مصنوعی: خطاب به خدا: خدایا، ما بیچارهتر از آنیم که زبانمان در دهان برای دعا بجنبد.
هوش مصنوعی: با این همه کوتاهی، روی عذرخواهی و توبه نداریم که از خشم تو امان بخواهیم.
هوش مصنوعی: پروردگارا، خودت میدانی که حال و شأن انسان خاکی چیست: ناتوانی، تهیدستی، کمبود و نابودی.
هوش مصنوعی: آرامش و ایمنی جان و دل از تو است، نه از آسایشهایی که پیوسته در دسترس باشد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی، بهشت را دوزخ میکنی و از دوزخها نیز نور و نعمت پدید میآوری.
هوش مصنوعی: هرگاه بر سرزمینی زلزله بفرستی، آگاه باش که صد قیامت در آنجا حاضر است؛ اشاره به آیهٔ «زلزلهٔ قیامت چیزی بزرگ است».
هوش مصنوعی: بنگرید آن روز را که زن شیرده از ترس و سستی از کودک شیرخوارش غافل و دور میماند.
هوش مصنوعی: به تأویل، یعنی نیروی تغذیهکنندهٔ بدن از رساندن غذا و توشه به اعضا باز میماند.
هوش مصنوعی: در آن هنگام هر زن باردار از هیبت و هیاهوی آن روز بار خود را فرو مینهد و سقط میکند.
هوش مصنوعی: ای بیننده، مردم را چنان میبینی که گویی از مستیای پنهان مستاند.
هوش مصنوعی: اما آنان مست نیستند، بلکه این حال از هول و وحشت آن روز به آنان دست داده است.
هوش مصنوعی: ولی چون عذاب خدا سخت است، نشانههای مستی از آن در ایشان آشکار میشود.
هوش مصنوعی: از میان مردم کسی هست که دربارهٔ خدا به ناحق جدال و ستیزه میکند.
هوش مصنوعی: او بیدانش و از سر نادانی بسیار، پیرو هر شیطان سرکشی است.
هوش مصنوعی: نضر بن حارث بیآنکه دانشی داشته باشد، همواره با پیامبر خدای بزرگ جدال میکرد.
هوش مصنوعی: او میگفت این کتاب، یعنی قرآن استوار، جز افسانههای پیشینیان نیست.
هوش مصنوعی: و میگفت فرشتگان دختران خدایند، یا اینکه مردگان بازگشت و زنده شدنی ندارند.
هوش مصنوعی: این آیه نازل شد که این بحث و جدال در سخن او هیچ از روی دانش نیست.
هوش مصنوعی: دربارهٔ آن دیو سرکش مقرر و نوشته شده است که هر کس او را یار و دوست بگیرد،
هوش مصنوعی: او ناگزیر آن کس را گمراه میکند و با گمراهیاش او را به سوی آتش دوزخ راه مینماید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.