قُلْنٰا یٰا نٰارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاٰماً عَلیٰ إِبْرٰاهِیمَ (۶۹) وَ أَرٰادُوا بِهِ کَیْداً فَجَعَلْنٰاهُمُ اَلْأَخْسَرِینَ (۷۰)
گفتیم ای آتش باش سرد و سلامت بر ابراهیم (۶۹) و خواستند باو مکری پس کردیم ایشان را از زیانکارتران (۷۰)
پس بر آتش حکم از داور رسید
آیت یَا نَارُ کُونِی در رسید
باش ای آتش بر ابراهیم سرد
هم سلامت نفسرد تا او ز بَرد
در زمان آتش فتاد از اشتعال
شعله ها شد جمله جنّات وصال
پس برون از آن بهشت دلفروز
شاد و خرم آمد او بعد از سه روز
خواستند از بهر او کیدی چنین
پس شدند آنها زیانکار و غبین
« مأمور شدن پشه بر هلاکت نمرودیان »
پشه را پس داد فرمان در فراغ
رفت تا نمرودیان را بر دماغ
تا که حیوانی چنان نابود و خُرد
مغز آن نابخردان را جمله خورد
آنکه آید با خدا اندر نبرد
زو برآرد پشه ای بایست کرد
این دماغ افزون بُد از خرطوم پیل
چون ز نیش پشه ای گشتی ذلیل
تو ز کرکس می شدی بر آسمان
برنشاندت پشه بر بال آن چنان
گفت من بر آسمانت دورتر
می برم از کرکسان ای مغز خر
آنکه زور پشه می چربید بر او
حاجتش نبود به کرکس یک تسو
بادِ بال بق برد او را ز جای
بالد آنگه که نگنجم در فضای
این زمینم بهر گنجایش کم است
تنگ بر جسم مُدمّغ عالم است
بایدم زین ره شدن بر آسمان
نی ز راهش بل ز بال کرکسان
راه آن از ما و من بگذشتن است
از وجود خویش فانی گشتن است
هل خودیّت با من آ کز لامکان
بگذرانم مر تو را در یک زمان
چون تویی بر پیل خودبینی سوار
زیبد آن کت پشه ای سازد مهار
گویدت گردون نه جای احمق است
رهنما تا دوزخت کافی بق است
رو تو ابراهیم سوی ارض شام
لایقت بابل نباشد بر مقام
رو تو تا نمرود را بی عایقش
من برم آنجا که باشد لایقش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش تفسیر منظوم آیههای ۶۹ و ۷۰ سورهٔ انبیاء است: آتش به فرمان خدا بر ابراهیم سرد و سلامت شد و ابراهیم پس از سه روز شادمان بیرون آمد، و نیرنگسازان زیانکار شدند. سپس داستان پشه آمده که مأمور شد به مغز نمرودیان راه یابد و آنان را نابود کند. شاعر پرواز نمرود با کرکسها را به ریشخند میگیرد و میگوید راه راستین آسمان گذشتن از خودی و فنای نفس است، نه غرور. در پایان خدا ابراهیم را به شام میفرستد تا نمرود را به جایی ببرد که سزاوار اوست.
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای ۶۹ و ۷۰ سورهٔ انبیاء: گفتیم ای آتش بر ابراهیم سرد و سلامت باش؛ و برای او نیرنگی خواستند، پس آنان را زیانکارترین مردم کردیم.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همین دو آیه: خدا به آتش فرمان داد بر ابراهیم سرد و بیآزار باشد، و کسانی که برای او نیرنگ ساختند خودشان زیانکارتر شدند.
هوش مصنوعی: آنگاه از سوی خدای داور به آتش فرمان رسید و آیهٔ «ای آتش باش» نازل شد.
هوش مصنوعی: فرمان این بود که ای آتش بر ابراهیم سرد باش، اما سلامت هم باش تا او از سرما یخ نزند و آسیب نبیند.
هوش مصنوعی: در همان لحظه آتش از شعلهور بودن افتاد و همهٔ شعلهها برای ابراهیم به باغهای بهشتیِ وصال بدل شد.
هوش مصنوعی: سپس ابراهیم پس از سه روز شاد و خرم از آن بهشت دلانگیز بیرون آمد.
هوش مصنوعی: آنان برای ابراهیم چنین نیرنگی خواستند، اما خودشان زیانکار و فریبخورده شدند.
هوش مصنوعی: عنوان بخش: مأمور شدن پشه برای نابودی نمرود و یارانش.
هوش مصنوعی: خدا به آسانی به پشه فرمان داد و پشه رفت و به مغز و دماغ نمرودیان راه یافت.
هوش مصنوعی: تا آنجا که جانوری چنین ناچیز و کوچک، مغز همهٔ آن نادانان را خورد.
هوش مصنوعی: کسی که به جنگ با خدا برخیزد، شایسته است که پشهای او را نابود کند.
هوش مصنوعی: این دماغ و غرور از خرطوم فیل هم بزرگتر بود؛ پس چگونه از نیش پشهای خوار و زبون شد؟
هوش مصنوعی: خطاب به نمرود: تو با کرکسها به آسمان بالا میرفتی، اکنون پشهای تو را همانگونه بر بال خود نشاند.
هوش مصنوعی: پشه گفت: ای خرمغز، من تو را از کرکسها هم دورتر به آسمان میبرم.
هوش مصنوعی: کسی که زور پشه بر او میچربد، ذرهای به کرکس نیاز ندارد.
هوش مصنوعی: باد بال پشه او را از جا میکند، با این حال او به خود میبالد و میگوید من در فضا نمیگنجم.
هوش مصنوعی: سخن متکبرانهٔ نمرود: این زمین برای گنجایش من کم است و جهان بر تن پرغرور من تنگ است.
هوش مصنوعی: باید از این راه به آسمان بروم؛ اما نه از راه درست آن، بلکه با بال کرکسها.
هوش مصنوعی: راه حقیقیِ رفتن به آسمان گذشتن از «ما و من» و فانی شدن از هستی خویش است.
هوش مصنوعی: خودپرستی را رها کن و با من بیا تا تو را در یک لحظه از لامکان هم بگذرانم.
هوش مصنوعی: چون تو بر فیل خودبینی سوار شدهای، سزاوار است که پشهای تو را مهار کند.
هوش مصنوعی: آسمان به تو میگوید: اینجا جای احمق نیست؛ برای راهنماییات تا دوزخ پشهای بس است.
هوش مصنوعی: خطاب خدا به ابراهیم: تو به سرزمین شام برو؛ بابل شایستهٔ اقامت تو نیست.
هوش مصنوعی: تو برو تا من نمرود را بیهیچ مانعی به جایی ببرم که سزاوار اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.