قٰالَ قَدْ أُوتِیتَ سُؤْلَکَ یٰا مُوسیٰ (۳۶) وَ لَقَدْ مَنَنّٰا عَلَیْکَ مَرَّةً أُخْریٰ (۳۷) إِذْ أَوْحَیْنٰا إِلیٰ أُمِّکَ مٰا یُوحیٰ (۳۸) أَنِ اِقْذِفِیهِ فِی اَلتّٰابُوتِ فَاقْذِفِیهِ فِی اَلْیَمِّ فَلْیُلْقِهِ اَلْیَمُّ بِالسّٰاحِلِ یَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِی وَ عَدُوٌّ لَهُ وَ أَلْقَیْتُ عَلَیْکَ مَحَبَّةً مِنِّی وَ لِتُصْنَعَ عَلیٰ عَیْنِی (۳۹) إِذْ تَمْشِی أُخْتُکَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلیٰ مَنْ یَکْفُلُهُ فَرَجَعْنٰاکَ إِلیٰ أُمِّکَ کَیْ تَقَرَّ عَیْنُهٰا وَ لاٰ تَحْزَنَ وَ قَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّیْنٰاکَ مِنَ اَلْغَمِّ وَ فَتَنّٰاکَ فُتُوناً فَلَبِثْتَ سِنِینَ فِی أَهْلِ مَدْیَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلیٰ قَدَرٍ یٰا مُوسیٰ (۴۰) وَ اِصْطَنَعْتُکَ لِنَفْسِی (۴۱)
گفت بدرستی که داده شد خواستهات را ای موسی (۳۶) و بدرستی که منت نهادیم بر تو بار دیگر (۳۷) و هنگامی که وحی فرستادیم بمادرت آنچه وحی فرستاده میشود (۳۸) که درآورش در تابوت پس بیندازش در دریا پس باید که بیندازد او را دریا بکنار تا بگیردش دشمنی که مراست و دشمنی که او راست و انداختم بر تو مهری را از خود تا تربیت کرده شوی بر نگهداری من (۳۹) هنگامی که میرفت خواهرت پس میگفت آیا دلالت کنم شما را بر کسی که کفایت کند او را پس باز گردانیدیم ترا بمادرت تا بیاساید چشمش و اندوهناک نباشد و کشتی تنی را پس رهانیدیم ترا از غم و آزمودیم ترا آزمودنی پس ماندی سالها در اهل مدین پس آمدی بر اندازه ای موسی (۴۰) و گزین کردم ترا برای خودم (۴۱)
قَالَ قَد أوتِیتَ سَؤلَک یا کلیم
منّت ما بر تو زین باشد عظیم
آنچه گفتی شد برآورده تمام
بر تو زآن منّت نهادیم ای همام
وحی چون کردیم سوی مادرت
کافکند از خوف در بحر اندرت
چونکه می گشتند آن فرعونیان
تا که جویند از تو در جایی نشان
دیده بُد در خواب فرعون عنود
کز محلۀ آل اسرائیل زود
آتشی آمد سرا و قصر او
سوخت یکجا شد در آن آتش فرو
کاهنان گفتند در تعبیر آن
زاده گردد طفلی از یعقوبیان
که هلاک تو بود بر دست او
قبطیان کردند صید شست او
زآن سبب هر طفل کآمد در وجود
گر پسر بود از شما کُشتند زود
چون تولد یافتی تو مادرت
مضطرب گشت از جفای کافرت
چونکه آن فرعونیان در جستجو
آمدند اندر سرای از چار سو
ما فرستادیم بر شکل بشر
از ملایک سوی امّت یک نفر
گفت موسی را به صندوقی گذار
پس ورا در رود نیل اندر سپار
باید اندازیم اندر ساحلش
تا فرا گیرد عدوی قاتلش
آنکه باشد دشمن من خصم او
پس چنین کرد آن زن از خوف عدو
بود نهری جاری از دریای نیل
بر سر او باغ فرعون مُحیل
برد آن صندوق را آب اندر آن
آمد آن بر چشم فرعون از مکان
برگرفتند و درش کردند باز
کودکی دیدند در وی دلنواز
مهری از اوشان به قلب اندر فتاد
بر تو بر دلها فکندم این وداد
تخم مهرت را به دلها کاشتیم
هر کست را بر محبّت داشتیم
زوجۀ فرعونت اندر پیش خود
پرورش می داد زآن مهرش که بُد
تا تو یابی پرورش بر دیدنم
تربیت یابی به فضل روشنم
یاد کن وقتی که آمد خواهرت
بر تجسّس سوی ایشان یکسرت
وآن چنان بودی که چون صندوق را
مادرش افکند در نیل از قضا
خواهرش رفت از عقب تا بیند آن
در کجا با آب خواهد شد روان
دید رفت اندر سرای شاه او
رفت در پی هم بدان درگاه او
گفت فرعون این مرا باشد پسر
آسیه بگرفت چون جانش به بر
دایه بهرش خواستند از هر مقام
شیر کس را هیچ نگرفت او به کام
خواهرش گفتا شما را من دلیل
میشوم بر دایه کش گردد کفیل
آسیه گفت ار کنی این با تو هم
من بسی از مال و زر احسان کنم
رفت و آگه کرد مادر را ز حال
بُرد او را سوی ایوان جلال
گفت زآن حق بر وسیلۀ خواهرت
بازگردانم به سوی مادرت
کرده بودم زآنکه با او وعده من
کت رسانم سوی او بی رنج تن
نیست اندر وعدة ما پس خلاف
نی کنم در وعده من با کس خلاف
پس رسانم زود من بر مادرت
دیده تا روشن کند بر منظرت
نه به هجرانت شود اندوهناک
هم ننوشی تو به غیر از شیر پاک
قبطی ای کُشتی رهاندیمت ز غم
آزمودیمت به فتنه زآن الم
شرح قتل قبطی و خوفش به نص
گویم از تفصیل در سورة قصص
پس به مَدین سالها کردی درنگ
نامد اندر امتحان پایت به سنگ
وَفَتَنَّاکَ فُتُون یعنی شدی
خالص از محنت کت از پی آمدی
ز امتحانها آمدی نیکو برون
زآن فزودی جمله بر صبر و سکون
تا رسیدی تو به اندازه کمال
اندر این وادی شدی فرخنده حال
بشنوی از ما خطاب از برتری
یابی اینسان رتبۀ پیغمبری
برگزیدیمت ز بهر حبّ خویش
بود این فضلی دگر ز اندازه بیش
بهر خود یعنی ز بهر طاعتم
هم به خلقان بر اقامۀ حجتم
وحی می بود انبیاء را در نهان
با تو من کردم تکلّم بالعیان
وین تو را باشد نشانِ اختصاص
همچو بر درگاه سلطان میرِ خاص



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، خداوند به موسی به یادآوری منناتش میپردازد و میگوید که خواستهاش برآورده شده است. او از نحوهٔ نجات موسی در کودکی و سرنوشتش صحبت میکند؛ زمانی که مادرش او را در تابوتی گذاشت و به دریا انداخت، تا دشمنش، فرعون، او را پیدا کند. موسی به دقت تحت نظر خدا تربیت شده و خواهرش با تدبیرش او را به نزد مادرش بازگردانده است. سپس خداوند از سالهای امتحانات و تلاشهای موسی در مدین سخن میگوید و به او میگوید که او را به خاطر محبت خاصش برگزیده است. حال موسی به مقام پیامبری رسیده و با خداوند به طور مستقیم سخن میگوید.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۳۶ تا ۴۱ سورهٔ طه: خداوند به موسی میگوید خواستهات برآورده شد و نعمتهای پیشین خود را بر او، از به آب سپردنش در کودکی تا بازگرداندنش به مادر و رهاییاش پس از کشتن قبطی و ماندنش در مدین، یادآوری میکند.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ تحتاللفظی فارسی همان آیات: خواستهٔ موسی داده شد، خدا بار دیگر بر او منت نهاد، به مادرش وحی کرد که او را در صندوق به دریا بیندازد، مهر خود را بر او افکند تا زیر نظر خدا پرورش یابد، او را به مادرش بازگرداند، از غم رهانید، آزمود و برای خود برگزید.
هوش مصنوعی: خدا گفت ای کلیم (موسی)، خواستهات به تو داده شد و این لطف ما بر تو بزرگ است.
هوش مصنوعی: هرچه درخواست کردی بهطور کامل برآورده شد و ای بزرگوار، با این کار بر تو منت نهادیم.
هوش مصنوعی: و نیز آن هنگام که به مادرت وحی کردیم که از ترس، تو را به دریا بیندازد.
هوش مصنوعی: زیرا فرعونیان همهجا میگشتند تا نشانی از تو بیابند.
هوش مصنوعی: فرعونِ ستیزهجو در خواب دیده بود که از محلهٔ بنیاسرائیل ناگهان...
هوش مصنوعی: آتشی آمد و خانه و کاخ او را یکسره سوزاند و همه در آن آتش فرو رفت.
هوش مصنوعی: کاهنان در تعبیر این خواب گفتند که کودکی از فرزندان یعقوب زاده خواهد شد.
هوش مصنوعی: که نابودی تو به دست او خواهد بود؛ پس قبطیان در پی شکار و گرفتن او برآمدند.
هوش مصنوعی: به همین سبب هر کودکی از شما (بنیاسرائیل) که به دنیا میآمد، اگر پسر بود، بیدرنگ کشته میشد.
هوش مصنوعی: وقتی تو به دنیا آمدی، مادرت از ستم آن کافر (فرعون) پریشان و نگران شد.
هوش مصنوعی: هنگامی که فرعونیان برای جستوجو از هر سو به خانه آمدند،
هوش مصنوعی: ما فرشتهای را به شکل انسان نزد آن زن فرستادیم.
هوش مصنوعی: آن فرشته گفت موسی را در صندوقی بگذار و سپس او را به رود نیل بسپار.
هوش مصنوعی: ما او را به ساحل میاندازیم تا دشمنی که قصد کشتنش را دارد او را بگیرد.
هوش مصنوعی: همان کسی که دشمن من و دشمن اوست؛ پس آن زن از ترس دشمن چنین کرد.
هوش مصنوعی: نهری از رود نیل جاری بود که باغ فرعونِ حیلهگر بر کنار آن قرار داشت.
هوش مصنوعی: آب آن صندوق را به آن نهر برد و صندوق از جای خود به پیش چشم فرعون رسید.
هوش مصنوعی: صندوق را برگرفتند و درش را گشودند و کودکی دلربا در آن دیدند.
هوش مصنوعی: مهر او در دل آنان افتاد؛ خدا میگوید من این دوستی را برای تو در دلها افکندم.
هوش مصنوعی: بذر محبت تو را در دلها کاشتیم و همه را به دوست داشتن تو واداشتیم.
هوش مصنوعی: همسر فرعون از سر همان مهری که به تو داشت، تو را نزد خود پرورش میداد.
هوش مصنوعی: تا تو زیر نظر و نگاه من پرورش یابی و با فضل روشن من تربیت شوی.
هوش مصنوعی: خدا به موسی میگوید: به یاد آور زمانی را که خواهرت برای جستوجوی حال تو به سوی آنان (خاندان فرعون) آمد.
هوش مصنوعی: ماجرا چنین بود که وقتی مادر موسی به تقدیر الهی صندوق او را در رود نیل انداخت.
هوش مصنوعی: خواهرش از پی صندوق رفت تا ببیند آب آن را به کجا میبرد.
هوش مصنوعی: دید که صندوق به کاخ فرعون رسید و او نیز به دنبالش به آن درگاه رفت.
هوش مصنوعی: فرعون گفت این کودک پسر من خواهد بود، و آسیه او را مانند جان خود در آغوش گرفت.
هوش مصنوعی: از هر جا برایش دایه آوردند، اما کودک شیر هیچکس را نپذیرفت.
هوش مصنوعی: خواهرش گفت من شما را به دایهای راهنمایی میکنم که سرپرستی و نگهداری او را بر عهده بگیرد.
هوش مصنوعی: آسیه گفت اگر چنین کنی، به تو مال و زر فراوان میبخشم.
هوش مصنوعی: خواهر رفت و مادر را از ماجرا آگاه کرد و او را به کاخ باشکوه فرعون برد.
هوش مصنوعی: خدا میگوید: از این رو به وسیلهٔ خواهرت تو را به مادرت بازگرداندم.
هوش مصنوعی: زیرا به مادرت وعده داده بودم که تو را بیرنج و آسیب به او برسانم.
هوش مصنوعی: در وعدهٔ ما خلافی نیست و من با هیچکس خلف وعده نمیکنم.
هوش مصنوعی: پس تو را زود به مادرت رساندم تا چشمش به دیدار تو روشن شود.
هوش مصنوعی: تا از دوری تو اندوهگین نشود و تو نیز جز شیر پاک مادرت ننوشی.
هوش مصنوعی: آن مرد قبطی را کشتی و ما تو را از غم آن رهانیدیم و با آن رنج و گرفتاری تو را آزمودیم.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید شرح کشته شدن قبطی و ترس موسی را بنا بر متن قرآن، به تفصیل در تفسیر سورهٔ قصص خواهم گفت.
هوش مصنوعی: سپس سالها در مدین ماندی و در آزمونها پایت نلغزید و درنماندی.
هوش مصنوعی: معنای «و تو را به آزمونهایی آزمودیم» این است که از سختیهایی که پیدرپی بر تو آمد پاک و خالص شدی.
هوش مصنوعی: از آزمونها سربلند بیرون آمدی و بر صبر و آرامش خود افزودی.
هوش مصنوعی: تا به حد کمال رسیدی و در این وادی خجستهحال و نیکبخت شدی.
هوش مصنوعی: تا از سوی ما خطاب الهی را بشنوی و اینگونه به مقام پیامبری برسی.
هوش مصنوعی: تو را برای محبت خود برگزیدیم و این بخششی دیگر و بیش از اندازه بود.
هوش مصنوعی: «برای خود» یعنی برای فرمانبرداری از من و برای اینکه حجت مرا بر مردم برپا داری.
هوش مصنوعی: به پیامبران دیگر وحی پنهانی میرسید، اما من با تو آشکارا سخن گفتم.
هوش مصنوعی: و این نشانهٔ ویژگی و برگزیدگی توست، مانند امیر خاص و مقرّب که در درگاه پادشاه جایگاه ویژه دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.