إِنَّمٰا إِلٰهُکُمُ اَللّٰهُ اَلَّذِی لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ وَسِعَ کُلَّ شَیْءٍ عِلْماً (۹۸) کَذٰلِکَ نَقُصُّ عَلَیْکَ مِنْ أَنْبٰاءِ مٰا قَدْ سَبَقَ وَ قَدْ آتَیْنٰاکَ مِنْ لَدُنّٰا ذِکْراً (۹۹) مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ یَحْمِلُ یَوْمَ اَلْقِیٰامَةِ وِزْراً (۱۰۰) خٰالِدِینَ فِیهِ وَ سٰاءَ لَهُمْ یَوْمَ اَلْقِیٰامَةِ حِمْلاً (۱۰۱) یَوْمَ یُنْفَخُ فِی اَلصُّورِ وَ نَحْشُرُ اَلْمُجْرِمِینَ یَوْمَئِذٍ زُرْقاً (۱۰۲) یَتَخٰافَتُونَ بَیْنَهُمْ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاّٰ عَشْراً (۱۰۳) نَحْنُ أَعْلَمُ بِمٰا یَقُولُونَ إِذْ یَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِیقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاّٰ یَوْماً (۱۰۴) وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ اَلْجِبٰالِ فَقُلْ یَنْسِفُهٰا رَبِّی نَسْفاً (۱۰۵) فَیَذَرُهٰا قٰاعاً صَفْصَفاً (۱۰۶) لاٰ تَریٰ فِیهٰا عِوَجاً وَ لاٰ أَمْتاً (۱۰۷) یَوْمَئِذٍ یَتَّبِعُونَ اَلدّٰاعِیَ لاٰ عِوَجَ لَهُ وَ خَشَعَتِ اَلْأَصْوٰاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلاٰ تَسْمَعُ إِلاّٰ هَمْساً (۱۰۸) یَوْمَئِذٍ لاٰ تَنْفَعُ اَلشَّفٰاعَةُ إِلاّٰ مَنْ أَذِنَ لَهُ اَلرَّحْمٰنُ وَ رَضِیَ لَهُ قَوْلاً (۱۰۹) یَعْلَمُ مٰا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ مٰا خَلْفَهُمْ وَ لاٰ یُحِیطُونَ بِهِ عِلْماً (۱۱۰) وَ عَنَتِ اَلْوُجُوهُ لِلْحَیِّ اَلْقَیُّومِ وَ قَدْ خٰابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً (۱۱۱) وَ مَنْ یَعْمَلْ مِنَ اَلصّٰالِحٰاتِ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلاٰ یَخٰافُ ظُلْماً وَ لاٰ هَضْماً (۱۱۲)
نیست اله شما جز خدایی که نیست الهی مگر او احاطه کرده همه چیز را از راه دانش (۹۸) همچنین میخوانیم بر تو از چیزهای آنچه بحقیقت گذشته و بدرستی که دادیمت از نزد خود قرآن با نام نیک (۹۹) کسی که روی گرداند از آن بدرستی که او برمیدارد روز قیامت بار گرانی (۱۰۰)جاودانیان در آن و بد است آن مر ایشان را روز قیامت باری (۱۰۱) روزی که دمیده شود در صور و حشر نمائیم گناهکاران را روزی چنین کبود چشمان (۱۰۲) پنهان گویند میان خود که درنگ نکردید مگر ده روز (۱۰۳) ما داناتریم بآنچه میگویند هنگامی که خواهند گفت خوبترشان در مسلک که درنگ نکردید مگر روزی (۱۰۴) و میپرسند ترا از کوهها پس بگور برافشاند آنها را پروردگارم برافشاندنی (۱۰۵) پس واگذار آن را ساده هموار (۱۰۶) که نه بینی در آن کژی و نه برآمدگی (۱۰۷) روزی چنین پیرو میشوند خواننده را نباشد انحرافی برایش و پست میشود آوازها برای خدای بخشنده پس نشنوی مگر آواز آهسته (۱۰۸) آن روز سود نکند شفاعت مگر آن کس که دستوری داده باشد مر او را خدای بخشنده و رضا داده باشد مر او را گفتار (۱۰۹) میداند آنچه باشد میان دستهاشان و آنچه باشد پس پشتشان و احاطه نمیکند باو از راه دانش (۱۱۰) و خوار شد رویها برای خدا زنده پاینده و بدرستی که نومید شد آنکه برداشت ظلمی را (۱۱۱) و کسی که میکند از خوبیها و اوست مؤمن پس نخواهند ترسید از ستمی و نه شکستی (۱۱۲)
غیر از این نبود شما را او خداست
که به جز او نیست معبودی به راست
خود به هر شیئی رسیده علم او
همچنین قصه نماییم آن به تو
واقعاتی را که بُد در ماسبق
بر تو آگاهی دهیم از صدق و حق
بر تو ما دادیم قرآن را ز خود
وآنکه کرد اعراض از وی از حسد
در قیامت کرده بار حمل وزر
نیست این اعراض جز آثار وزر
جاودان باشند در آثار بد
در قیامت زیر وزر و بار بد
هست روز یُنْفَخُ فِی الْصور آن
ما فراهم آوریم آن مجرمان
چشمشان آن روز می باشد کبود
حاملان بار وزر اندر نمود
در عرب می بود شایع این صفت
بر نشان دشمنی از معرفت
کش جگر باشد سیاه اندر نمود
شاربش زرد است و چشم او کبود
پس به هم گویند آهسته به حشر
آن جماعت مَا لَّبِثْتُم غَیرَ عَشْر
ما به آن داناتریم اندر سند
چون بگویند آنکه بیش استش خرد
بل شما بودید در آن دار تنگ
روزی از روی توقف با درنگ
از تو میپرسند از وضع جبال
که چه خواهد بودشان در حشر حال
پس پراکنده بگو خواهد نمود
جمله را پروردگارم در شهود
پس گذارد ارض را در حال خود
همچنان هموار بی تلّ و عقد
نه بلندی باشدش نه اعوجاج
خیزد اعنی از میان ، طبع و مزاج
پیروند آن روز مردم برملا
داعی خود یعنی اسرافیل را
لَا عِوَجَ لَهُ یعنی از آن خواندنش
کس نتاند منحرف شد از فنش
چون بخواند هر که را که خواندنی است
از اجابت ممکنی را چاره نیست
سست للرّحمان شود آوازها
نشنوی پس جز که نرم آن رازها
نبود آن روز از شفاعت هیچ سود
جز که بدهد اذن رحمان ودود
هم رضای او بود در قول ها
دم زند کی کس گر او نبود رضا
داند آن چیزی که ایشان راست پیش
وآنچه هست از بعدشان از علم خویش
کس محیط اما به وی از روی ذات
می نگردد بل به جزئی از صفات
زآنکه جز او هر چه باشد فعل اوست
کی به فاعل او محیط از هیچ روست
کرد ذکر این بهر تذکار عوام
ور نه این باشد بدیهی بر کرام
یعنی آنچه شد توان بر وی محیط
هست مخلوق از مرکب یا بسیط
کس ندارد آگهی از ذات او
بل به چیزی کم ز معلومات او
شرح این در آیة الکرسی تمام
گفته ام گر باشدت فهم کلام
خوار باشد روی های ممکنات
بر خدای حیّ قیوم از جهات
بس بود بی بهره از هر خیر هم
آنکه او برداشت باری از ستم
وآنکه کرد او فعل نیک او مؤمن است
پس نترسد از ستم هم نه از شکست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش ترجمه و تفسیر منظوم آیههای ۹۸ تا ۱۱۲ سورهٔ طه است: یگانگی خدا و دانش فراگیرش، کیفر رویگردانان از قرآن و صحنههای قیامت مانند دمیدن صور، کبودچشمی گناهکاران، کوتاه شمردن عمر دنیا، هموار شدن کوهها و خاموشی صداها. شاعر در میانه توضیح میدهد که داعی همان اسرافیل است و کسی را گریزی از فراخوانش نیست. سپس با نگاهی عرفانی تأکید میکند که هیچ آفریدهای بر ذات خدا احاطه نمییابد، چون فعل بر فاعل محیط نمیشود، و در پایان سرنوشت ستمکار و مؤمن نیکوکار را مقابل هم مینهد.
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای ۹۸ تا ۱۱۲ سورهٔ طه: خدای شما تنها خداست و دانشش همه چیز را فرا گرفته؛ سرگذشت پیشینیان را برای پیامبر بازگو میکند؛ رویگردانان از قرآن در قیامت بار گناه میکشند؛ در روز دمیدن صور، کوهها پراکنده و زمین هموار میشود، صداها فرو میافتد، شفاعت جز به اذن خدا سودی ندارد و نیکوکار مؤمن از ستم نمیترسد.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی تحتاللفظی همین آیهها، از یگانگی و دانش فراگیر خدا تا صحنههای قیامت، خواری چهرهها در برابر خدای زنده و پاینده، نومیدی ستمکار و ایمنی مؤمن نیکوکار.
هوش مصنوعی: خدای شما جز او نیست و بهراستی معبودی جز او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: دانش خدا به همه چیز رسیده است؛ و خدا میگوید همینگونه داستانها را برای تو، ای پیامبر، بازگو میکنیم.
هوش مصنوعی: رویدادهای گذشته را از روی راستی و حقیقت به تو خبر میدهیم.
هوش مصنوعی: ما از نزد خود قرآن را به تو دادیم؛ و هر کس از سر حسد از آن روی بگرداند...
هوش مصنوعی: در قیامت بار گناه بر دوش میکشد؛ و این رویگردانی خود جز نشانه و پیامد گناه نیست.
هوش مصنوعی: آنان در پیامد کارهای بدشان جاودانه میمانند و در قیامت زیر بار سنگین و ناخوشایند گناهاند.
هوش مصنوعی: آن روز، روزی است که در صور دمیده میشود و ما گناهکاران را گرد میآوریم.
هوش مصنوعی: چشمان آن گناهکاران که بار گناه بر دوش دارند در آن روز کبود به نظر میآید.
هوش مصنوعی: در میان عرب این صفت (کبودچشمی) رایج بود و نشانهٔ دشمنی و بداندیشی شمرده میشد.
هوش مصنوعی: یعنی دشمن را کسی وصف میکردند که جگرش سیاه، سبیلش زرد و چشمش کبود است.
هوش مصنوعی: آن گروه در روز حشر آهسته به یکدیگر میگویند: جز ده روز در دنیا درنگ نکردید.
هوش مصنوعی: خدا میگوید ما به آنچه میگویند داناتریم، آنگاه که خردمندترشان میگوید...
هوش مصنوعی: ...بلکه شما در آن سرای تنگ دنیا تنها یک روز درنگ کردید.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، از تو دربارهٔ کوهها میپرسند که در روز حشر چه حالی خواهند داشت.
هوش مصنوعی: بگو پروردگارم در آن روز همهٔ آنها را پراکنده و پریشان خواهد کرد.
هوش مصنوعی: آنگاه زمین را هموار و صاف رها میکند، بیهیچ تپه و گره و برآمدگی.
هوش مصنوعی: در آن نه بلندی هست و نه کژی؛ و شاعر به رمز میافزاید که یعنی طبع و مزاج (هستی تن و کثرتها) از میان برمیخیزد.
هوش مصنوعی: آن روز مردم آشکارا از خوانندهٔ خود، یعنی اسرافیل، پیروی میکنند.
هوش مصنوعی: «کژی برای او نیست» یعنی هیچکس نمیتواند از فراخوان او سر بپیچد و منحرف شود.
هوش مصنوعی: چون هر که را باید فراخواند، بخواند، هیچ آفریدهای چارهای جز پاسخ دادن ندارد.
هوش مصنوعی: صداها در برابر خدای بخشنده فرو میافتد و جز سخن نرم و آهسته چیزی نمیشنوی.
هوش مصنوعی: آن روز شفاعت هیچ سودی ندارد مگر خدای بخشنده و مهربان اجازه دهد.
هوش مصنوعی: و نیز باید خدا به گفتار شفیع خشنود باشد؛ اگر او راضی نباشد کسی کجا میتواند دم بزند.
هوش مصنوعی: خدا به دانش خود آنچه پیش روی ایشان است و آنچه پس از ایشان است میداند.
هوش مصنوعی: اما هیچکس بر ذات خدا احاطه نمییابد، بلکه تنها به بخشی از صفات او پی میبرد.
هوش مصنوعی: زیرا جز او هر چه هست فعل و آفریدهٔ اوست، و فعل از هیچ راهی بر فاعل خود احاطه ندارد.
هوش مصنوعی: خدا این را برای یادآوری به عامهٔ مردم گفت، وگرنه برای بزرگان معرفت امری بدیهی است.
هوش مصنوعی: یعنی هر چه بتوان بر آن احاطه یافت، آفریده است، چه مرکب باشد چه بسیط.
هوش مصنوعی: هیچکس از ذات خدا آگاهی ندارد، بلکه تنها به اندکی از معلومات او دست مییابد.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید شرح کامل این مطلب را در تفسیر آیةالکرسی گفتهام، اگر فهم سخن داشته باشی.
هوش مصنوعی: چهرهٔ همهٔ آفریدگان از هر سو در برابر خدای زنده و پاینده خوار و فروتن است.
هوش مصنوعی: هر کس بار ستمی بر دوش گرفته باشد، از هر خیری بیبهره و نومید خواهد بود.
هوش مصنوعی: و کسی که کار نیک کند و مؤمن باشد، نه از ستم میترسد و نه از کاسته شدن حقش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.