وَ لَقَدْ قٰالَ لَهُمْ هٰارُونُ مِنْ قَبْلُ یٰا قَوْمِ إِنَّمٰا فُتِنْتُمْ بِهِ وَ إِنَّ رَبَّکُمُ اَلرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُونِی وَ أَطِیعُوا أَمْرِی (۹۰) قٰالُوا لَنْ نَبْرَحَ عَلَیْهِ عٰاکِفِینَ حَتّٰی یَرْجِعَ إِلَیْنٰا مُوسیٰ (۹۱) قٰالَ یٰا هٰارُونُ مٰا مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا (۹۲) أَلاّٰ تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی (۹۳) قٰالَ یَا بْنَ أُمَّ لاٰ تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لاٰ بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرٰائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی (۹۴) قٰالَ فَمٰا خَطْبُکَ یٰا سٰامِرِیُّ (۹۵) قٰالَ بَصُرْتُ ِمٰا لَمْ یَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ اَلرَّسُولِ فَنَبَذْتُهٰا وَ کَذٰلِکَ سَوَّلَتْ لِی نَفْسِی (۹۶) قٰالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَکَ فِی اَلْحَیٰاةِ أَنْ تَقُولَ لاٰ مِسٰاسَ وَ إِنَّ لَکَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَهُ وَ اُنْظُرْ إِلیٰ إِلٰهِکَ اَلَّذِی ظَلْتَ عَلَیْهِ عٰاکِفاً لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِی اَلْیَمِّ نَسْفاً (۹۷)
و بتحقیق گفت مر ایشان را هارون از پیش ای قوم جز این نیست مبتلا شدید بآن و بدرستی که پروردگار شما خداست پس پیروی کنید مر او اطاعت نمائید امر مرا (۹۰) گفتند همیشه خواهیم بود بر آن مقیمان تا باز گردد بسوی ما موسی (۹۱) گفت ای هارون چه بازداشت ترا وقتی که دیدی ایشان را که گمراه شدند (۹۲) که پیروی نکردی مرا آیا پس عصیان ورزیدی امر مرا (۹۳) گفت ای پسر مادر من مگیر محاسنم را و نه سرم را بدرستی که من ترسیدم که بگویی جدایی افکندی میان بنی اسرائیل و رعایت نکردی سخن مرا (۹۴) گفت پس چه بود کار تو ای سامری (۹۵) گفت دیدهور شدم بآنچه دیدهور نشدند بآن پس گرفتم مشتی از اثر آن فرستاده پس انداختم آن را و همچنین آن را و همچنین خوب وانمود برای من نفسم (۹۶) گفت پس برو پس بدرستی که مر تراست در زندگی که بگویی روا نیست مس کردن من و بدرستی که مر تراست وعده که خلاف کرده نشوی آن را و بنگر به الهت که گشتی تمام روز بر آن مقیم پرستش هر آینه میسوزانیم آن را پس هر آینه میافشانیمش در دریا افشاندنی (۹۷)
گفت هارون پیش از آن کآید کلیم
قوم را کاین فتنه ای باشد عظیم
غیر از این نبود که بر وی مبتلا
گشته اید از جهل و طغیان و عمی
هست بخشاینده آن پروردگار
نه جز او طاعت جز او را هست عار
پیرویِ من کنید اندر امور
آورید از من اطاعت بی قصور
قوم گفتندش کجا زایل شویم
زین پرستش جمله از جان پیرویم
پیش او باشیم بر زیبندگی
هم مجاور در مقام بندگی
تا که موسی باز گردد سوی ما
تا چه باشد امر او بر خوی ما
او شود گوساله را چون ما مطیع
یا که این داند ز افعال شنیع
گفت موسی پس به هارون که چه چیز
کرد منعت چونکه دیدی این ستیز
دیدی اعنی کآن رمه گمره شدند
اینکه آیی از پی ام زین ناپسند
سرکشیدی ز امر من آیا تو نیز
که به ایشان نامدی اندر ستیز
گفت هارونش که ای ابن مادرم
می مگیر از خشم خود ریش و سرم
بر من ای موسی مکن زین ره غضب
زآن تو را من نامدم اندر عقب
هم نکردم سخت با ایشان قتال
زآن بترسیدم که گویی در مقال
بین قومم تو فکندی تفرقه
حفظ قولم را نکردی ای ثقه
که بگفتی بعد من در قوم من
کن تو اصلاح ار شود حادث فتن
کی نصیحت های من کس می شنود
حرف من در گوش ایشان باد بود
دید هارون را چو از جرم او بری
قَالَ فَمَا خَطبُکَ یَا سَامِرِی
یعنی این کار از چه بستی در خیال
که فکندی قوم ما را در ضلال
چیست این کاری که کردی ای عدو
قَالَ بَصُرتُ بِمَا لَم یَبصُرُواْ
دیدم آنچه کس ندید از قوم گول
برگرفتم خاکی از گام رسول
بود این آثار فعل جبرئیل
وقت غرق قبطیان در رود نیل
دیدم آمد بر زمین روحانی ای
کش نبود اندر نکویی ثانی ای
یافتم کو باشد از افلاکیان
پاک از طبع و مزاج خاکیان
پس ز خاک گام اسبش قبضتی
برگرفتم بهر رفع حاجتی
پس فکندم در دل گوساله زآن
زنده شد آمد به آواز آن زمان
این چنین آراست بر من، نفس من
در نظر این فعلم آمد بس حسن
قصد قتلش کرد موسی رو تُرُش
وحی آمد پس ز حق کو را مکُش
که در او وصف سخاوت غالب است
قلب و جانش بس به احسان راغب است
خلق گردند از حیاتش منتفع
روح او را زآن نخواهم منتزع
آری آن کز جود کرد ایجاد خلق
کی گذارد کز سخی بُرّند حلق
گفت پیغمبر سخی را از گناه
بگذرید او را چو گیرد دست اِله
هر گَهی که اندر آید حق به وی
دستگیر اوست آن خلاّق حی
« در بیان گذشتن موسی(ع) از قتل سامری »
پس ز قتل سامری موسی گذشت
لیک گفت از قوم باید دور گشت
پس برون رو، پس تو را باشد ز ناس
فِی الحَیَوة أن تَقُولَ لَا مِسَاس
از حق این پاداش بودش از غضب
که هر آن کس دید او را کرد تب
لاجرم کردند مردم زو نفور
بُد گریزان هر که می دیدش ز دور
همچو حیوانات وحشی می بگشت
روز و شب تنها میان کوه و دشت
در تفاسیر است مذکور از یقین
که بُدند اولاد او هم این چنین
بی تخلّف هم تو را باشد عذاب
موعدی واندر قیامت در عِقاب
نه نمایند اندر آن موعد خلاف
نه تو را دارند از دوزخ معاف
بین به سوی آن الهت آسفاً
الَّذِی ظَلْتَ عَلَیهِ عَاکِفاً
می بسوزانیمش از نار اَلم
پس پراکنده کنیم او را به یم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، هارون به قوم بنیاسرائیل هشدار میدهد که از پرستش گوساله طلایی دست بکشند و به پروردگار واقعی خود بازگردند. اما قوم نمیپذیرند و همچنان بر عبادت گوساله پافشاری میکنند. هارون از موسی میخواهد که او را به خاطر عدم قتال با قوم سرزنش نکند و میگوید که ترسیده است که مبادا تفرقهای بین قوم بیفتد. سپس موسی از سامری میپرسد که چرا این کار را انجام داده و سامری توضیح میدهد که به دلیل بینش خاصی که داشته، اقدام به آوردن گوساله کرده است. در نهایت، موسی از خداوند خواستار مجازات سامری میشود و او را به عذاب ابدی محکوم میکند.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۹۰ تا ۹۷ سورهٔ طه: هارون پیشتر به قوم گفت که با گوساله آزموده شدهاید و پروردگارتان خدای رحمان است، از من پیروی کنید؛ قوم گفتند تا موسی بازنگردد از پرستش آن دست نمیکشیم. موسی هارون را بازخواست کرد و هارون عذر آورد، سپس موسی از سامری پرسید و سامری گفت چیزی دیدم که دیگران ندیدند و مشتی از اثر فرستاده برگرفتم و افکندم، و موسی او را به دوری از مردم محکوم کرد و گفت معبودش را میسوزانیم و در دریا میپراکنیم.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همان آیات: گفتوگوی هارون با قوم، پاسخ لجوجانهٔ آنان، بازخواست موسی از هارون و پوزش هارون، پرسش موسی از سامری و اعتراف او، و حکم موسی دربارهٔ سامری و سوزاندن و به دریا افشاندن گوساله.
هوش مصنوعی: هارون پیش از بازگشت موسی به قوم گفت که این کار فتنه و آزمایشی بزرگ است.
هوش مصنوعی: شما فقط از روی نادانی و سرکشی و کوردلی گرفتار این گوساله شدهاید.
هوش مصنوعی: پروردگار شما خدای بخشاینده است؛ جز او کسی سزاوار فرمانبرداری نیست و بندگی غیر او مایهٔ ننگ است.
هوش مصنوعی: در کارها از من پیروی کنید و بیکوتاهی فرمان مرا ببرید.
هوش مصنوعی: قوم به او گفتند: ما هرگز از این پرستش دست نمیکشیم و همگی از جان پیرو آنیم.
هوش مصنوعی: در کنار گوساله میمانیم و چون بندگان ملازم و مقیم پرستش آن خواهیم بود و این را شایسته میدانیم.
هوش مصنوعی: تا آنگاه که موسی به سوی ما بازگردد و ببینیم دربارهٔ رفتار ما چه فرمان میدهد.
هوش مصنوعی: یا او هم مانند ما فرمانبردار گوساله میشود، یا این کار را از کارهای زشت میشمارد.
هوش مصنوعی: آنگاه موسی به هارون گفت: وقتی این سرکشی را دیدی، چه چیز تو را بازداشت؟
هوش مصنوعی: یعنی وقتی دیدی آن گلهوار مردم گمراه شدند، چه مانع شد که از پی من بیایی و از این کار ناپسند دوری کنی؟
هوش مصنوعی: آیا تو هم از فرمان من سرپیچیدی که با آنان به ستیز برنخاستی؟
هوش مصنوعی: هارون به او گفت: ای پسر مادرم، از روی خشم ریش و سرم را مگیر.
هوش مصنوعی: ای موسی، بر من خشم مگیر که چرا به دنبال تو نیامدم.
هوش مصنوعی: و با آنان سخت نجنگیدم، چون ترسیدم که بگویی...
هوش مصنوعی: ...تو میان قوم من جدایی افکندی و سخن مرا، ای مورد اعتماد، نگاه نداشتی.
هوش مصنوعی: چرا که تو گفته بودی پس از من میان قومم اگر فتنهای پیش آمد به اصلاح بکوش.
هوش مصنوعی: کسی اندرزهای مرا نمیشنید و سخنم در گوش آنان چون باد بیاثر بود.
هوش مصنوعی: چون موسی دید هارون از گناه بیزار و بیتقصیر است، رو به سامری کرد و گفت: ای سامری، کار تو چیست؟
هوش مصنوعی: یعنی این نقشه را از چه رو در خیال پروردی که قوم ما را به گمراهی افکندی؟
هوش مصنوعی: ای دشمن، این چه کاری بود که کردی؟ سامری گفت: چیزی دیدم که آنان ندیدند.
هوش مصنوعی: چیزی دیدم که هیچکس از این قوم نادان ندید، و مشتی خاک از جای پای آن فرستاده برگرفتم.
هوش مصنوعی: سامری میگوید آن خاک، اثر گام جبرئیل بود، هنگامی که قبطیان (فرعونیان) در رود نیل غرق میشدند.
هوش مصنوعی: دیدم موجودی روحانی بر زمین آمد که در زیبایی و نیکویی همتایی نداشت.
هوش مصنوعی: دریافتم که او از آسمانیان است و از طبیعت و مزاج خاکیان پاک است.
هوش مصنوعی: پس برای برآوردن خواستهای، مشتی از خاک جای پای اسبش برداشتم.
هوش مصنوعی: سپس از آن خاک در درون گوسالهٔ ساختگی ریختم و گوساله همان دم جان گرفت و بانگ برآورد.
هوش مصنوعی: نفس من این کار را برایم چنین آراست و این کار در نظرم بسیار نیکو جلوه کرد؛ برگردان آیهٔ «و کذلک سوّلت لی نفسی».
هوش مصنوعی: موسی با چهرهای خشمگین آهنگ کشتن سامری کرد، اما از سوی خدا وحی آمد که او را نکش.
هوش مصنوعی: زیرا صفت بخشندگی بر او چیره است و دل و جانش به نیکوکاری بسیار مایل است.
هوش مصنوعی: مردم از زنده بودن او بهره میبرند، از این رو نمیخواهم جانش گرفته شود.
هوش مصنوعی: آری، خدایی که از سر بخشش، آفریدگان را پدید آورد، چگونه روا دارد که گلوی انسان بخشنده را ببرند؟
هوش مصنوعی: پیامبر فرموده است از گناه شخص بخشنده درگذرید، چون خدا دست او را میگیرد.
هوش مصنوعی: هر گاه که بخشنده به لغزش و سختی بیفتد، خدای زنده و آفریننده یاور و دستگیر اوست.
هوش مصنوعی: عنوانی است به نثر: در بیان اینکه موسی از کشتن سامری چشم پوشید.
هوش مصنوعی: پس موسی از کشتن سامری گذشت، اما گفت که باید از میان قوم دور شوی.
هوش مصنوعی: موسی گفت: برو، و بهرهٔ تو در زندگی این است که به مردم بگویی «به من دست نزنید».
هوش مصنوعی: این کیفری از خشم خدا برای او بود که هر کس او را لمس میکرد یا با او برخورد داشت، تب میکرد.
هوش مصنوعی: ناچار مردم از او بیزار و گریزان شدند و هر که از دور او را میدید، میگریخت.
هوش مصنوعی: او مانند جانوران وحشی، شب و روز تنها در کوه و بیابان سرگردان بود.
هوش مصنوعی: در کتابهای تفسیر با اطمینان آمده است که فرزندان او نیز همین حال را داشتند.
هوش مصنوعی: و برای تو وعدهگاهی از عذاب است که تخلفناپذیر است و در روز قیامت کیفر خواهی دید.
هوش مصنوعی: در آن وعده هیچ خلافی نخواهد بود و تو را از دوزخ معاف نخواهند کرد.
هوش مصنوعی: موسی گفت: با حسرت به آن معبودت بنگر که پیوسته به پرستشش نشسته بودی.
هوش مصنوعی: آن را با آتشی دردناک میسوزانیم و سپس خاکسترش را در دریا پراکنده میکنیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.