وَ کَذٰلِکَ أَنْزَلْنٰاهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا وَ صَرَّفْنٰا فِیهِ مِنَ اَلْوَعِیدِ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ أَوْ یُحْدِثُ لَهُمْ ذِکْراً (۱۱۳) فَتَعٰالَی اَللّٰهُ اَلْمَلِکُ اَلْحَقُّ وَ لاٰ تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ یُقْضیٰ إِلَیْکَ وَحْیُهُ وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِی عِلْماً (۱۱۴) وَ لَقَدْ عَهِدْنٰا إِلیٰ آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِیَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً (۱۱۵) وَ إِذْ قُلْنٰا لِلْمَلاٰئِکَةِ اُسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّٰ إِبْلِیسَ أَبیٰ (۱۱۶) فَقُلْنٰا یٰا آدَمُ إِنَّ هٰذٰا عَدُوٌّ لَکَ وَ لِزَوْجِکَ فَلاٰ یُخْرِجَنَّکُمٰا مِنَ اَلْجَنَّةِ فَتَشْقیٰ (۱۱۷) إِنَّ لَکَ أَلاّٰ تَجُوعَ فِیهٰا وَ لاٰ تَعْریٰ (۱۱۸) وَ أَنَّکَ لاٰ تَظْمَؤُا فِیهٰا وَ لاٰ تَضْحیٰ (۱۱۹) فَوَسْوَسَ إِلَیْهِ اَلشَّیْطٰانُ قٰالَ یٰا آدَمُ هَلْ أَدُلُّکَ عَلیٰ شَجَرَةِ اَلْخُلْدِ وَ مُلْکٍ لاٰ یَبْلیٰ (۱۲۰) فَأَکَلاٰ مِنْهٰا فَبَدَتْ لَهُمٰا سَوْآتُهُمٰا وَ طَفِقٰا یَخْصِفٰانِ عَلَیْهِمٰا مِنْ وَرَقِ اَلْجَنَّةِ وَ عَصیٰ آدَمُ رَبَّهُ فَغَویٰ (۱۲۱)
و همچنین فرو فرستادیم آن را قرآنی عربی و مکرّر آوردیم در آن از وعید باشد که ایشان بپرهیزند یا پدید آرد برای ایشان پند گرفتنی (۱۱۳) پس برتر آمد خدا پادشاه حق و شتاب مکن بقرآن پیش از آنکه گزارش داده شود بتو وحیش و بگو ای پروردگار من زیاد کن مرا دانش (۱۱۴) و بدرستی که عهد کردیم ما بآدم از پیش پس وا گذاشت و نیافتیم مر او را عزمی (۱۱۵) و هنگامی که گفتیم مر ملائکه را که سجده کنید مر آدم را پس سجده کردند مگر ابلیس که سرباز زد (۱۱۶) پس گفتیم ای آدم بدرستی که این دشمن است مر ترا و مر جفتت را پس نباید که بیرون کند شما را از بهشت پس تعب کشی (۱۱۷) بدرستی که مر تراست که نه گرسنه شوی در آن و نه برهنه شوی (۱۱۸) و بدرستی که نه تو تشنه شوی در آن و نباشی در آفتاب (۱۱۹) پس وسوسه کرد مر او را شیطان گفت ای آدم آیا دلالت کنم ترا بر درخت جاودانی و پادشاهی که کهنه نشود (۱۲۰) پس خوردند آن دو از آن پس ظاهر شد مر آنها را عورتهاشان و شروع نمودند میچسبانیدند بر آن دو از برگ بهشت و نافرمانی کرد آدم پروردگارش را پس بیبهره شد (۱۲۱)
ما فرستادیم قرآن را چنین
بر زبان تازی از جمع مبین
هم مکرر ما نمودیم از نشان
از وعید آیات بسیار اندر آن
شاید ایشان می بپرهیزند چند
یا کند قرآنشان احداث پند
پس بلند است آن خدا در ذات خویش
هم بلند از وصف مخلوقات خویش
پادشاهی کو بود ثابت به ذات
راست کردار است و کامل در صفات
خود به قرآن می مکن تعجیل تو
قَبلِ أن یقضَی إلَیه وَحیُهُ
حکم یعنی می مکن بر هیچ چیز
پیشتر از وحی قرآن در تمیز
هم بگو پروردگارا کن زیاد
دانشم را بر کتاب از انقیاد
یا بر احکام شریعت کن فزون
علمم ای دانای ماکان و یکون
عهد ما کردیم با آدم ز پیش
پس فرامُش کرد و نامد عهد کیش
یافتیم او را نه در عزمش ثبات
گفته بودیمش مخور از این نبات
تو مکن یعنی فراموش امر ما
همچنان کو کرد اندر اقتضا
چونکه ما گفتیم با افرشتگان
سجده آدم نمایید از مکان
سجده پس کردند از وی هر کجا
جز بلیس او کرد زین معنی اِبا
پس بگفتیمش که هست این دشمنت
همچنین دشمن بود او با زنت
پس شما را باید از جنّت برون
نکند او کافتید در رنجی فزون
إنَّ لَکَ ألَّا تَجُوع گرسنه
نشوی، یعنی در آن نه برهنه
نشوی تشنه، نه محتاجی به آب
در جنان هم نبوی اندر آفتاب
پس به آدم وسوسه کرد آن بلیس
گفت ای آدم به چیزی بس نفیس
رهنما گردم تو را آیا که من
وآن درخت خُلد باشد بی سخن
می نمیرد هر که خورد از آن درخت
کهنگی از شاهی اش بر بست رخت
هر دو پس خوردند ز آن، پس شد پدید
عورت آن هر دو، و بیننده دید
ایستادند و بچسباندند زود
برگ جنّت را به عورتشان که بود
شرح آن گفتیم در اول تمام
نیست بر تکرار حاجت این کلام
کرد آدم چون خلاف رب خود
پس بماند از آنچه او را قصد بُد
گشت بی بهره ز عمر جاودان
یا از آنچه بودش اصلح در نهان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش ترجمه و تفسیر منظوم آیههای ۱۱۳ تا ۱۲۱ سورهٔ طه است. نخست از نزول قرآن به زبان عربی و تکرار هشدارها برای پند گرفتن مردم سخن میرود، سپس به پیامبر سفارش میشود که در خواندن قرآن و حکم کردن پیش از کامل شدن وحی شتاب نکند و افزایش دانش بخواهد. آنگاه داستان آدم میآید: فراموش کردن پیمان، سجدهٔ فرشتگان و سرپیچی ابلیس، هشدار خدا دربارهٔ دشمنی او، وسوسه با وعدهٔ درخت جاودانگی، و خوردن از درخت که به آشکار شدن برهنگی و بیبهره ماندن آدم انجامید. شاعر یادآوری میکند که شرح کامل این ماجرا را پیشتر آورده است.
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای ۱۱۳ تا ۱۲۱ سورهٔ طه: نزول قرآن به زبان عربی همراه با هشدارهای مکرر، فرمان به شتاب نکردن در خواندن قرآن پیش از کامل شدن وحی و درخواست افزایش دانش، و داستان پیمان آدم، سجدهٔ فرشتگان، سرپیچی ابلیس، فریب خوردن آدم و همسرش و خوردن از درخت.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی کهن و تحتاللفظی همین آیهها: قرآن عربی فرستاده شد و هشدارها در آن تکرار شد تا مردم پرهیزگار شوند یا پند بگیرند. خدا پادشاه حق و برتر است. آدم پیمان را فراموش کرد، ابلیس از سجده سر باز زد، آدم و همسرش از درخت خوردند، برهنگیشان آشکار شد و آدم نافرمانی کرد و بیبهره ماند.
هوش مصنوعی: خدا میگوید: ما قرآن را اینگونه به زبان عربی روشن و آشکار فرستادیم.
هوش مصنوعی: و در آن بسیاری از آیهها و نشانههای هشدار و تهدید به عذاب را بارها تکرار کردیم.
هوش مصنوعی: تا شاید مردم اندکی پرهیزگار شوند، یا قرآن در دلشان پند و یادآوری تازهای پدید آورد.
هوش مصنوعی: پس خدا در ذات خود والا و بلندمرتبه است و از وصفی که آفریدگانش از او میکنند نیز برتر است.
هوش مصنوعی: او پادشاهی است که هستیاش به ذات خود پابرجاست، کردارش درست و حق است و صفاتش کامل است؛ این توضیح «الملک الحق» است.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، در خواندن قرآن شتاب مکن، پیش از آنکه وحی آن به تو کامل برسد.
هوش مصنوعی: یعنی پیش از آنکه وحی قرآن برسد و حکم روشن شود، دربارهٔ هیچ چیز داوری و حکم مکن.
هوش مصنوعی: و بگو: پروردگارا، دانش مرا به کتاب خود بیفزای تا بهتر فرمانبرداری کنم.
هوش مصنوعی: یا دانش مرا به احکام شریعت بیفزای، ای خدایی که به آنچه بوده و آنچه خواهد بود آگاهی.
هوش مصنوعی: ما از پیش با آدم پیمان بستیم، اما او آن را فراموش کرد و به پیمان پایبند نماند.
هوش مصنوعی: در ارادهاش پایداری ندیدیم، با آنکه به او گفته بودیم از این درخت مخور.
هوش مصنوعی: یعنی ای پیامبر، تو فرمان ما را فراموش مکن، چنانکه آدم در آن موقعیت فراموش کرد.
هوش مصنوعی: و آن هنگام که به فرشتگان گفتیم بر آدم سجده کنید.
هوش مصنوعی: همهٔ فرشتگان سجده کردند، جز ابلیس که از این کار سر باز زد.
هوش مصنوعی: پس به آدم گفتیم: این ابلیس دشمن تو و دشمن همسرت است.
هوش مصنوعی: پس مراقب باشید که شما را از بهشت بیرون نکند تا به رنج و سختی بسیار بیفتید.
هوش مصنوعی: برای تو مقرر است که در بهشت نه گرسنه شوی و نه برهنه بمانی.
هوش مصنوعی: و در آن تشنه نمیشوی و به آب نیاز پیدا نمیکنی و در بهشت گرفتار آفتاب سوزان نیز نمیشوی.
هوش مصنوعی: پس ابلیس آدم را وسوسه کرد و گفت: ای آدم، دربارهٔ چیزی بسیار گرانبها،
هوش مصنوعی: آیا تو را راهنمایی کنم؟ و آن چیز بیگمان درخت جاودانگی است.
هوش مصنوعی: هر که از آن درخت بخورد نمیمیرد و پادشاهیاش هرگز کهنه و نابود نمیشود.
هوش مصنوعی: پس آدم و همسرش هر دو از آن خوردند و برهنگی و عورتشان آشکار شد و دیده شد.
هوش مصنوعی: آن دو بیدرنگ برخاستند و برگهای بهشت را بر عورت خود چسباندند تا آن را بپوشانند.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید: شرح کامل این داستان را پیشتر گفتهایم و نیازی به تکرار آن نیست.
هوش مصنوعی: چون آدم با فرمان پروردگارش مخالفت کرد، از آنچه خواسته و هدفش بود بازماند.
هوش مصنوعی: از زندگی جاودان بیبهره شد، یا از آنچه در باطن برایش بهتر و شایستهتر بود محروم ماند؛ این دو وجه تفسیر «فغوی» است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.