وَ مٰا أَعْجَلَکَ عَنْ قَوْمِکَ یٰا مُوسیٰ (۸۳) قٰالَ هُمْ أُولاٰءِ عَلیٰ أَثَرِی وَ عَجِلْتُ إِلَیْکَ رَبِّ لِتَرْضیٰ (۸۴) قٰالَ فَإِنّٰا قَدْ فَتَنّٰا قَوْمَکَ مِنْ بَعْدِکَ وَ أَضَلَّهُمُ اَلسّٰامِرِیُّ (۸۵) فَرَجَعَ مُوسیٰ إِلیٰ قَوْمِهِ غَضْبٰانَ أَسِفاً قٰالَ یٰا قَوْمِ أَ لَمْ یَعِدْکُمْ رَبُّکُمْ وَعْداً حَسَناً أَ فَطٰالَ عَلَیْکُمُ اَلْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ یَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِی (۸۶) قٰالُوا مٰا أَخْلَفْنٰا مَوْعِدَکَ بِمَلْکِنٰا وَ لٰکِنّٰا حُمِّلْنٰا أَوْزٰاراً مِنْ زِینَةِ اَلْقَوْمِ فَقَذَفْنٰاهٰا فَکَذٰلِکَ أَلْقَی اَلسّٰامِرِیُّ (۸۷) فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلاً جَسَداً لَهُ خُوٰارٌ فَقٰالُوا هٰذٰا إِلٰهُکُمْ وَ إِلٰهُ مُوسیٰ فَنَسِیَ (۸۸) أَ فَلاٰ یَرَوْنَ أَلاّٰ یَرْجِعُ إِلَیْهِمْ قَوْلاً وَ لاٰ یَمْلِکُ لَهُمْ ضَرًّا وَ لاٰ نَفْعاً (۸۹)
و چه چیز بشتاب آورد ترا از قومت ای موسی (۸۳) گفت ایشانند اینان بر اثر من و شتافتم بسوی تو ای پروردگار من تا خشنود شوی (۸۴) گفت پس بدرستی که ما مبتلا کردیم قوم ترا از بعد تو و گمراه کرد ایشان را سامری (۸۵) پس بازگشت موسی بسوی قومش خشمناک بسیار غضب آلوده گفت ای قوم آیا نه وعده داد شما را پروردگارتان وعده دادنی نیکو گیا پس دراز شد بر شما آن زمان یا خواستید که فرود آید بر شما سخطی از پروردگارتان پس خلاف کردید وعده مرا (۸۶) گفتند خلاف نکردیم وعده ترا باختیارمان و لیکن ما بار کرده شدیم احمال را از پیرایه قوم پس انداختیم آنها را پس همچنین انداخت سامری (۸۷) پس بیرون آورد برای ایشان گوساله کالبدی که بود مر او را فریاد گوساله پس گفتند اینست خدای شما و خدای موسی پس فراموش کرد (۸۸) آیا پس نمیبیند که بر نمیگرداند بسوی ایشان سخنی را و مالک نمیباشد برای ایشان زیانی و نه سودی را (۸۹)
« رفتن موسی علیه السلام با هفتاد تن بکوه طور »
بعد فرعون آن جماعت از کلیم
خواستند آداب شرعی مستقیم
کرد موسی در مناجات این سؤال
شد خطاب از بارگاه ذوالجلال
که بیا با جمعی از قومت به طور
تا دهیمت ما کتابی در حضور
رفت با هفتاد ز اسرائیلیان
هِشت هارون را به جایش در مکان
چونکه شد نزدیک پیش از قوم او
رفت سوی طور بهر گفتگو
شد خطاب او را که ای موسی چه بود
که ز قوم اشتاب کردی در ورود
گفت قوم آیند اینک بر اثر
من شدم بهر رضایت پیشتر
مر که این تعجیل در راه طلب
زود بر خوشنودیت گردد سبب
سرعت اندر امتثال امر دوست
موجب خوشنودی و تعظیم اوست
گفت پس در فتنه افکندیم ما
بعد بیرون رفتنت قوم تو را
یعنی ایشان را نمودیم امتحان
طاعت گوساله را بر ناگهان
سامری آن جمله را گمراه کرد
جز قلیلی را از آن مردان مرد
شرح گاو و سامری را در فساد
گفته ایم از پیش گر داری به یاد
گشت پس موسی به سوی قوم باز
خشمناک، اندوهگین، با احتراز
بیشتر اندوه او زین که مباد
باز ناگردند قوم از ارتداد
قوم را گفت از ملامت وز عتاب
بر خطاء رفتید آیا از صواب
وعده آیا بر شما پروردگار
می نداد از نیکویی ها بی شمار
وعدة حق ور ندیدید از شهود
راست بود و هم وفاء بر آن نمود
شد دراز آیا زمانم بر شما
زآنچه دادم وعده از صدق و صفا
گشت یعنی بیشتر از اربعین
که شما را وعده دادم من بر این
بر شما یا خواستید آید فرود
خشم حق زین فعل زشت بد نمود
پس شما کردید بر وعدم خلاف
اندر افکندید در قوم اختلاف
عابدان عجل گفتند از قرار
خلف وعده بُد نه از ما ز اختیار
لیک چون برداشتیم از قبطیان
وقت بیرون آمدن باری گران
زآنچه بگرفتیم ما بر عاریت
از حلل ز ایشان به اخذ اندر نیت
پس درافکندیم اندر آتش آن
سامری پس هم فکند آن را عیان
بهر ایشان پس برون آورد او
کالبد کو راست صوتی در گلو
پس بگفتند این خداوند شماست
هم خدای موسی صاحب عصاست
کرد موسی پس فراموش او ز رب
رفت سوی طور او را در طلب
گشت یعنی گمره و رفت از خطا
از خدای خویش بر دیگر خدا
عابدان عِجل را پس ذوالجلال
حجتی آورده لازم در مقال
پس نمی بینید آیا در خطاب
سویشان راجع نگردد زو جواب
نیست مالک ضرّ و نفعی را به جا
میپرستند از چه پس گوساله را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش، تفسیر منظوم آیات ۸۳ تا ۸۹ سورهٔ طه است که ماجرای رفتن موسی با هفتاد تن به طور و پیش افتادنش برای خشنودی خدا را بازمیگوید و نکتهٔ شتاب در فرمانبرداری از دوست را برجسته میکند. در غیاب او، سامری قوم را با گوسالهٔ زرین بانگکننده گمراه کرد و موسی خشمگین بازگشت و آنان را سرزنش کرد. قوم عذر زیورهای قبطیان را آوردند و بخش با استدلال خداوند پایان مییابد که گوساله نه پاسخی میدهد و نه سود و زیانی دارد، پس سزاوار پرستش نیست.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۸۳ تا ۸۹ سورهٔ طه: خدا از موسی میپرسد چرا از قومش پیش افتاد؛ موسی پاسخ میدهد و خدا خبر میدهد که قومش آزموده شدند و سامری آنان را گمراه کرد؛ موسی خشمگین بازمیگردد و قوم را سرزنش میکند و آنان ماجرای زیورها و گوسالهٔ سامری را بازمیگویند؛ سپس خدا میپرسد مگر نمیبینند که گوساله نه پاسخی میدهد و نه سود و زیانی دارد.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی تحتاللفظی همین آیات: پرسش خدا از شتاب موسی، پاسخ او که قوم در پی مناند و برای خشنودی تو شتافتم، خبر گمراهی قوم به دست سامری، بازگشت خشمناک موسی و سرزنش قوم، عذر آنان دربارهٔ زیورها، ساختن گوسالهٔ بانگکننده و اینکه آن گوساله نه سخنی پاسخ میدهد و نه سود و زیانی دارد.
هوش مصنوعی: عنوان بخش: رفتن موسی با هفتاد تن از قومش به کوه طور.
هوش مصنوعی: پس از نابودی فرعون، بنیاسرائیل از موسی (کلیمالله) خواستند که احکام و آداب شریعتی درست برایشان بیاورد.
هوش مصنوعی: موسی این درخواست را در مناجات با خدا مطرح کرد و از درگاه خداوند باشکوه پاسخ آمد.
هوش مصنوعی: خدا فرمود: با گروهی از قومت به کوه طور بیا تا در حضور، کتابی به تو عطا کنیم.
هوش مصنوعی: موسی با هفتاد تن از بنیاسرائیل رفت و هارون را به جانشینی خود در میان قوم گذاشت.
هوش مصنوعی: چون به طور نزدیک شد، پیش از همراهانش برای گفتوگو با خدا به سوی کوه رفت.
هوش مصنوعی: به او خطاب شد: ای موسی، چه شد که در رسیدن از قومت پیش افتادی و شتاب کردی؟
هوش مصنوعی: موسی گفت: قوم هماکنون در پی من میآیند؛ من برای جلب خشنودی تو زودتر آمدم.
هوش مصنوعی: زیرا این شتاب در راه طلب، زود سبب خشنودی تو میشود.
هوش مصنوعی: شتاب در فرمانبرداری از دوست، مایهٔ خشنودی او و نشانهٔ بزرگداشت اوست.
هوش مصنوعی: خدا فرمود: پس از رفتن تو، قومت را در آزمایش و فتنه افکندیم.
هوش مصنوعی: یعنی ناگهان آنان را با پرستش گوساله آزمودیم.
هوش مصنوعی: سامری همهٔ آنان را جز اندکی از مردان استوار گمراه کرد.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید داستان گوساله و تباهکاری سامری را پیشتر (در تفسیر سورههای دیگر) گفتهایم، اگر به یاد داشته باشی.
هوش مصنوعی: پس موسی خشمگین و اندوهناک و با پرهیز و نگرانی به سوی قومش بازگشت.
هوش مصنوعی: بیشترین اندوه او از این بود که مبادا قوم از این ارتداد بازنگردند.
هوش مصنوعی: موسی با ملامت و عتاب به قوم گفت: آیا از راه درست به خطا رفتید؟
هوش مصنوعی: آیا پروردگارتان به شما وعدهٔ نیکیهای بیشمار نداده بود؟
هوش مصنوعی: اگرچه وعدهٔ خدا را هنوز به چشم ندیده بودید، آن وعده راست بود و خدا به آن وفا میکرد.
هوش مصنوعی: آیا مدت غیبت من بر شما دراز آمد، نسبت به آنچه از روی راستی وعده داده بودم؟
هوش مصنوعی: یعنی آیا غیبت من از چهل روزی که به شما وعده داده بودم بیشتر شد؟
هوش مصنوعی: یا خواستید که خشم خدا به سبب این کار زشت بر شما فرود آید؟
هوش مصنوعی: پس با وعدهٔ من مخالفت کردید و در میان قوم اختلاف انداختید.
هوش مصنوعی: گوسالهپرستان گفتند: این خلف وعده به اختیار ما نبود.
هوش مصنوعی: ولی هنگام بیرون آمدن از مصر، بار سنگینی از (زیور) قبطیان با خود برداشته بودیم.
هوش مصنوعی: یعنی زیورها و جامههایی که از آنان به عاریت گرفته و قصد نگه داشتنشان را داشتیم.
هوش مصنوعی: پس آنها را در آتش افکندیم و سامری نیز آشکارا آنچه داشت در آتش انداخت.
هوش مصنوعی: آنگاه سامری برای آنان پیکری (گوسالهای) بیرون آورد که در گلویش بانگی بود.
هوش مصنوعی: و (سامری و پیروانش) گفتند: این خدای شما و خدای موسی صاحب عصاست.
هوش مصنوعی: و گفتند موسی خدایش را فراموش کرد و برای جستوجوی او به طور رفت.
هوش مصنوعی: شاعر وجه دیگر «فنسی» را میآورد: یعنی (سامری) گمراه شد و از روی خطا از خدای خود به خدای دیگر روی آورد.
هوش مصنوعی: آنگاه خداوند برای گوسالهپرستان دلیلی قاطع در سخن آورد.
هوش مصنوعی: آیا نمیبینید که چون با گوساله سخن میگویند، هیچ پاسخی به آنان بازنمیگرداند؟
هوش مصنوعی: گوساله نه زیانی را در اختیار دارد و نه سودی را؛ پس چرا آن را میپرستند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.