مجو چون غافلان از عالم اسباب بیداری
که پیدا کم شود در پرده های خواب بیداری
مشو از سجده آن طاق ابرو یک نفس غافل
که می خواهد به جای شمع این محراب بیداری
نصیحت بی ثمر باشد زمین گیران غفلت را
نینگیزد ره خوابیده را از خواب بیداری
به عنوانی که سوزد شمع روشن پرده شب را
فزاید زنده دل را بستر سنجاب بیداری
دل آگاه تا دارد نفس از پای ننشیند
نگیرد هیچ جا آرام چون سیماب بیداری
ز ماه آسمان گردد درو بام نظر روشن
درون خانه دل را بود مهتاب بیداری
نگردد سینه پاک از آرزوها با گرانخوابی
بود این خار و خس را آتشین سیلاب بیداری
ز روی شبنم افشان خواب ناز او گرانتر شد
اگر چه هست خواب آلود را از آب بیداری
مده در گوش خود ره گفتگوی اهل غفلت را
که می گردد ازین افسانه مست خواب بیداری
دل روشن بود از دیده بی خواب مستغنی
چراغ روز باشد در شب مهتاب بیداری
شد از افسانه حسن تو از بس خوابها شیرین
نهان شد از نظر چون گوهر نایاب بیداری
ز یک بیدار دل صدمرده دل بیدار می گردد
که عالم را دهد خورشید عالمتاب بیداری
مشو غافل ز پیچ و تاب اگر دل زنده ای صائب
که جوهردار می گردد ز پیچ و تاب بیداری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «بیداری» در ستایش هشیاری دل و نکوهش غفلت است. صائب میگوید بیداری را نباید در جهان اسباب جست. پند در غافلان اثر ندارد و دل آگاه همواره بیقرار است. یک بیداردل میتواند صدها مردهدل را زنده کند و رنج و پیچ و تاب، بیداری را گرانبها میسازد. در میانهٔ غزل، خواب ناز معشوق و افسانهٔ حسن او نیز با مضمون خواب و بیداری درآمیخته است.
هوش مصنوعی: مانند غافلان، بیداری و هشیاری را از جهان اسباب و ظواهر مادی نجوی؛ زیرا در پردههای خواب غفلت، بیداری کمتر پیدا میشود. جهان اسباب خود پردهای از خواب است.
هوش مصنوعی: حتی یک لحظه از سجده کردن به محراب ابروی یار غافل مشو؛ زیرا این محراب به جای شمع، بیداری و شبزندهداری عاشق را میطلبد.
هوش مصنوعی: پند و اندرز برای کسانی که در غفلت زمینگیر شدهاند بینتیجه است؛ همانطور که بیداری رهگذر نمیتواند راهِ خوابیده و بیرفتوآمد را از خواب برانگیزد.
هوش مصنوعی: همانگونه که شمع روشن پردهٔ تاریکی شب را میسوزاند، بستر نرم سنجاب نیز برای انسان زندهدل نه مایهٔ خواب، بلکه مایهٔ افزایش بیداری است.
هوش مصنوعی: دل آگاه تا نفس دارد از کوشش باز نمیایستد؛ بیداری مانند جیوه هیچجا قرار و آرام ندارد.
هوش مصنوعی: در و بامِ آنچه به چشم دیده میشود از ماه آسمان روشن میشود، اما درون خانهٔ دل را مهتابِ بیداری روشن میکند.
هوش مصنوعی: با خواب سنگین غفلت، سینه از آرزوها پاک نمیشود؛ بیداری برای این خار و خاشاکِ آرزوها مانند سیلابی آتشین است که همه را میسوزاند و میبرد.
هوش مصنوعی: هرچند معمولاً آب زدن به چهره خوابآلود را بیدار میکند، اما خواب ناز معشوق با شبنمی که بر رویش نشسته سنگینتر شد؛ یعنی طراوت چهرهاش بر نازش افزوده است.
هوش مصنوعی: به سخنان غافلان گوش مده؛ زیرا بیداری از شنیدن این افسانهها مست خواب میشود، همانگونه که قصه گفتن آدم را میخواباند.
هوش مصنوعی: دلِ روشن نیازی به چشمِ بیخواب ندارد؛ بیداریِ چشم برای کسی که دلش روشن است مانند چراغی است که در شب مهتابی روشن کنند و زاید است.
هوش مصنوعی: افسانهٔ زیبایی تو چنان خوابها را شیرین کرد که بیداری مانند گوهری نایاب از دیدهها پنهان شد؛ یعنی همه در خیال تو به خواب خوش فرو رفتند.
هوش مصنوعی: از وجود یک بیداردل، صد مردهدل بیدار میشوند؛ همچنانکه یک خورشید جهانافروز به همهٔ جهان بیداری میبخشد.
هوش مصنوعی: ای صائب، اگر زندهدلی از پیچ و تاب و رنج و بیقراری غافل مشو؛ زیرا بیداری از همین پیچ و تابها جوهردار و ارزشمند میشود، مانند شمشیر که با تاب دادن جوهر مییابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.