لب چون صدف به آب گهر تر نمیکنم
گوهر به آبروی برابر نمیکنم
شاخ شکوفهام که سبیل است سیم من
با خاک ره مضایقه زر نمیکنم
در کام بینیازی من آب و خون یکی است
نفی خزف ز پاکی گوهر نمیکنم
نتوان به آب راند مرا همچو زاهدان
تا هست می نگاه به کوثر نمیکنم
آیینه است تخته تعلیم طوطیان
بیجبهه گشاده سخن سر نمیکنم
با سینه برهنه به مژگان دویدهام
پهلو تهی ز دشنه و خنجر نمیکنم
در کعبه دل است شب و روز روی من
چون آفتاب سجده هر در نمیکنم
از چشم اهل هند سخنآفرینترم
چون طوطیان حدیث مکرر نمیکنم
صائب ز بس به فکر دهانش فرو شدم
صبح قیامت آمد و سر بر نمیکنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از ویژگیهای خود سخن میگوید: آبرو را از گوهر برتر میداند، بخشنده و بینیاز است و شراب را بر وعدهٔ کوثرِ زاهدان ترجیح میدهد. از رویارویی با مژگانِ خنجرمانند یار نمیهراسد و جز کعبهٔ دل به هیچ درگاهی سر نمیساید. سپس به نوآوری خود در شعر میبالد و میگوید مانند طوطی حرف تکراری نمیزند. غزل با غرق شدن شاعر در اندیشهٔ دهانِ یار تا صبح قیامت پایان مییابد.
هوش مصنوعی: مانند صدف که برای گرفتن قطرهٔ باران دهان میگشاید، لب به خواهش باز نمیکنم. حتی گوهر را همارزِ آبرو نمیدانم و آبرویم را با هیچ ثروتی معامله نمیکنم.
هوش مصنوعی: من مانند شاخهٔ پرشکوفهام که نقرهاش (گلبرگهای سپیدش) وقف همگان است. حتی از خاکِ راه هم زر (پرچمهای زرد شکوفه) را دریغ نمیکنم؛ یعنی بخشندهای بیدریغم.
هوش مصنوعی: در ذائقهٔ بینیاز من آب و خون یکسان است. به سبب پاکیِ گوهر، سفالپاره را خوار نمیشمارم و گرانبها و بیبها نزد من برابرند.
هوش مصنوعی: مرا نمیتوان مانند زاهدان با وعدهٔ آب به راه آورد و فریفت. تا شراب هست، به حوض کوثرِ بهشت هم نگاه نمیکنم.
هوش مصنوعی: آینه لوح آموزش طوطیان است و طوطی در برابر آن سخن میآموزد. من نیز تا شنوندهای گشادهرو نبینم، سخن آغاز نمیکنم.
هوش مصنوعی: با سینهٔ برهنه به سوی مژگانِ خنجرمانند یار رفتهام. از دشنه و خنجر نمیگریزم و خود را کنار نمیکشم.
هوش مصنوعی: شب و روز رو به کعبهٔ دل دارم. مانند خورشید که بر هر درگاهی میتابد، بر هر دری سجده نمیکنم.
هوش مصنوعی: در نگاه اهل هند، در آفریدن سخن نو از همه تواناترم. مانند طوطیان، که از هند میآیند و سخن تکراری میگویند، حرف مکرر نمیزنم.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: چنان در اندیشهٔ دهانِ بسیار کوچک یار، که گویی نیست است، فرو رفتهام که صبح قیامت هم رسید و سر از این اندیشه برنمیدارم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
من تَرکِ عشقِ شاهد و ساغر نمیکنم
صد بار توبه کردم و دیگر نمیکنم
باغِ بهشت و سایهٔ طوبی و قصر و حور
با خاکِ کوی دوست برابر نمیکنم
تلقین و درسِ اهل نظر یک اشارت است
[...]
از من جواب خواستهای، بشنو: این جواب
دیگر دروغهای تو باور نمیکنم
صد نامه هم اگر بنویسی سخن یکیست
«گفتم کنایتی و مکرر نمیکنم»
مه با جمال یار برابر نمیکنم
صد بار کرده ام من و دیگر نمیکنم
شب نیست کز فراق تو ای سرو سیمتن
دامن ز اشک پر در و گوهر نمیکنم
آن بلبلم که در پر و بالم خلیده خار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.